Lễ hội kỷ niệm 437 năm ngày mất Trạng Trình Nguyễn Bình Khiêm: Quyết tâm phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Quang cảnh Lễ kỷ niệm 435 ngày mất Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.

- Đồng chí cho biết, thời gian qua, huyện Vĩnh Bảo bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể nói riêng, quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm nói chung như thế nào?

- Vùng đất Vĩnh Bảo nổi tiếng với truyền thống hiếu học và khoa bảng. Truyền thống này bắt nguồn từ tấm gương nhiều bậc danh sĩ nổi tiếng trong lịch sử, nổi bật là Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Năm 2015, Thủ tướng Chính phủ quyết định xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt Khu di tích Đền thờ danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm tại xã Lý Học, huyện Vĩnh Bảo. Năm 2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quyết định đưa Lễ hội Đền thờ Trạng Trình vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ hội Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm được tổ chức hằng năm vào dịp kỷ niệm ngày mất của ngài nhằm tri ân, tưởng nhớ người con kiệt xuất của quê hương.

Để bảo tồn, phát huy hơn nữa giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia trên quê hương, huyện Vĩnh Bảo tiếp tục quan tâm sưu tầm, phục dựng các nghi lễ, truyền thống cổ cũng như các trò chơi dân gian có trong lễ hội nhằm gắn kết cộng đồng, tạo sân chơi bổ ích, lành mạnh. Đồng thời, yêu cầu ngành Giáo dục – Đào tạo huyện nghiên cứu, đề xuất tăng cường các tiết học, học ngoại khóa giúp các học sinh hiểu hơn về thân thế, sự nghiệp, tài năng, đức độ của Trạng Trình. Chú trọng tuyên truyền, quảng bá trên các phương tiện thông tin đại chúng về Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm cũng như Khu di tích quốc gia đặc biệt, những điểm di tích liên quan đến Trạng Trình.

Bên cạnh đó, UBND huyện Vĩnh Bảo xây dựng kế hoạch phát triển du lịch năm 2022 và những năm tiếp theo với những nhiệm vụ, lộ trình cụ thể. Đồng thời, chỉ đạo các ban, ngành, địa phương liên quan phối hợp với Sở Du lịch thành phố xây dựng những tour, tuyến du lịch, du khảo đồng quê trên địa bàn huyện. Trong đó, lấy Khu di tích Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm làm trung tâm, liên kết với những điểm đến, làng nghề nổi tiếng khác như: Khu lưu niệm Danh y Đào Công Chính dự kiến hoàn thành đầu năm 2023, miếu Bảo Hà, chùa Mét, đình Nhân Mục, nghề múa rối nước xã Nhân Hòa, nghề làm bánh trôi ở xã Liên Am, nghề ươm cá giống ở thôn Hội Am (xã Cao Minh), nghề tạc tượng ở thôn Bảo Hà (xã Đồng Minh)…

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585). Ông sinh tại làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại, phủ Hạ Hồng, trấn Hải Dương (nay thuộc xã Lý Học, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng).

Các hoạt động chính thuộc phần lễ trong Lễ hội Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm năm 2022

Ngày 20-12: Lễ mộc dục bắt đầu từ 7 giờ; Lễ rước văn bắt đầu từ 8 giờ; lễ cáo yết bắt đầu từ 13 giờ; lễ dâng hương bắt đầu từ 15 giờ 30.

Ngày 21-12: Lễ rước bắt đầu từ 7 giờ 30 phút; lễ kỷ niệm 437 năm ngày mất Danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm bắt đầu từ 8 giờ tại Quảng trường tượng đài Nguyễn Bỉnh Khiêm. Chương trình văn nghệ bắt đầu lúc 20 giờ, kết thúc với màn bắn pháo bông.

Ngày 22-12: Lễ tạ bắt đầu từ 15 giờ.

Các hoạt động văn hóa, thể thao chính diễn ra từ ngày 20 đến ngày 22-12: Giải vật truyền thống; trò chơi bịt mắt đập niêu; giải kéo co; chương trình liên hoan văn nghệ các làng văn hóa xã Lý Học; giải bóng chuyền huyện Vĩnh Bảo mở rộng; giải đua thuyền truyền thống; giải pháo đất cụm Tân Liên và cụm Hiệp Hòa, Thắng Thủy…

- Lễ hội kỷ niệm 437 năm ngày mất Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm năm nay có những hoạt động chủ yếu nào?

- So với các kỳ lễ hội trước, kỳ lễ hội lần này Ban Tổ chức tiếp tục chú trọng bảo đảm không khí trang nghiêm, thành kính, mang tính cộng đồng, gắn các nghi lễ truyền thống với các hoạt động văn hóathể thao vui tươi, lành mạnh, giữ gìn an ninh- trật tự, an toàn, tiết kiệm theo đúng quy định. Các nghi lễ truyền thống gồm: Lễ mộc dục, lễ rước văn, lễ cáo yết, lễ dâng hương, lễ kỷ niệm, lễ tạ… Trong khuôn khổ phần hội, có nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và du lịch hấp dẫn, như: trình diễn chèo giới thiệu về thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của Trạng Trình; các giải vật truyền thống, pháo đất, đua thuyền…

Sau thời gian chịu ảnh hưởng nặng nề do dịch bệnh COVID-19, năm 2022, du lịch Vĩnh Bảo trở lại mạnh mẽ với tổng lượt du khách hơn 1,5 triệu, gấp 3 lần so với năm 2021. Năm 2023, huyện phấn đấu đón 2 triệu lượt khách trở lên. Lễ hội lần này là cơ hội để huyện giới thiệu, quảng bá đến du khách những giá trị quý báu của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội Đền thờ Trạng Trình cũng như tuyên truyền, quảng bá những hình ảnh hấp dẫn của du lịch huyện. Với danh tiếng và tầm ảnh hưởng của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, hiệu ứng tích cực từ giá trị của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Lễ hội Đền thờ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, sự hấp dẫn của hệ thống di tích lịch sử, văn hóa, tâm linh trên địa bàn, sự độc đáo của các làng nghề truyền thống, điều kiện giao thông thuận lợi, tin tưởng trong thời gian tới, lượng du khách đến với Vĩnh Bảo sẽ tiếp tục tăng cao.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

THÁI PHAN (thực hiện)