Tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong lĩnh vực khai thác thủy sản: Hỗ trợ ngư dân tổ chức lại sản xuất

Tính riêng từ tháng 2- 2022 đến nay, số lượng tàu khai thác thủy sản trên địa bàn thành phố giảm 176 tàu. Trong ảnh: Phương tiện neo đậu tại khu neo đậu Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên). 

Số tàu khai thác thủy sản giảm mạnh

Chuyển về sinh sống trong ngôi nhà của bố mẹ xây cách đây mấy chục năm, ông Vũ Văn Huệ, ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) – người có thâm niên gần 30 năm đi biển không giấu được nỗi buồn, sự chống chếnh sau khi phải bán cả nhà lẫn tàu cá, lên bờ đi làm thuê để mưu sinh. Ông Huệ cho biết, dù không là trường hợp thuộc diện được vay vốn đóng mới tàu cá theo Nghị định 67 của Chính phủ, nhưng cách đây hơn 7 năm, gia đình ông xoay sở khắp nơi để đóng mới tàu cá trị giá gần chục tỷ đồng. Nhưng nghề khai thác biển bấp bênh, nhiều rủi ro. Tàu sau khi hạ thủy, mấy chuyến biển đầu ra khơi đánh bắt hiệu quả, nhưng sau đó liên tục thua lỗ. Đến năm 2020-2021, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID19 và giá xăng dầu tăng cao, tàu phải nằm bờ dài ngày nên ông phải bán ngôi nhà trả nợ tiền vay đóng tàu. Song, càng đi biển càng thua lỗ, thu không đủ bù chi, đến tháng 7-2022, ông Huệ quyết định bán tàu trả hết nợ.

Phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn) trước đây nghề khai thác thủy sản là thế mạnh, đóng góp quan trọng vào cơ cấu kinh tế. Nhưng theo Chủ tịch UBND phường Lưu Đình Dũng, những năm gần đây lĩnh vực của địa phương ngày càng thu hẹp. Số lượng phương tiện và lao động nghề cá giảm mạnh. Thời điểm nghề khai thác thủy sản phát triển, phường có hơn 120 tàu cá, nay chỉ còn 52 tàu, trong đó 9 tàu vươn khơi, còn lại là hoạt động ven bờ và vùng lộng. Trường hợp ngư dân đầu tư kinh phí đóng mới tàu cá vươn khơi rất hạn chế. Trong 7 năm thực hiện Nghị định 67 của Chính phủ về phát triển thủy sản, phường Hải Sơn chỉ có 1 ngư dân đăng ký và được tiếp cận vốn vay để đóng tàu dịch vụ hậu cần.

Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) đánh giá, do nguồn lợi thủy sản trên ngư trường suy giảm, sản lượng khai thác thấp, giá cả hải sản không tăng trong khi giá xăng dầu liên tục biến động tăng… khiến nghề khai thác hải sản của bà con ngư dân trên địa bàn thành phố thời gian qua gặp không ít khó khăn. Nhiều chủ tàu không cầm cự được trước chi phí mỗi chuyến biển nên phải bán tàu với giá chỉ bằng 50% số vốn đầu tư ban đầu, thậm chí thấp hơn. Tính riêng từ tháng 2-2022 đến nay, số lượng tàu cá trên địa bàn thành phố giảm 176 chiếc, từ 1.066 tàu xuống 890 tàu. Số lượng tàu giảm nên hạn ngạch tàu khai thác các vùng biển: khơi, lộng và ven bờ thành phố đều thấp so với chỉ tiêu được giao. Sản lượng khai thác 11 tháng năm 2022 đạt 90% mức kế hoạch năm.

Tổ chức lại hoạt động khai thác

Để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho hoạt động khai thác thủy sản, theo Chi cục Thủy sản, trước mắt, đơn vị tập trung điều tra nguồn lợi, và dự báo ngư trường đối với một số nhóm nguồn lợi, sản phẩm khai thác chủ lực để làm cơ sở triển khai thực hiện Đề án “Tổ chức lại sản xuất khai thác hải sản”. Đồng thời, tham mưu lãnh đạo Sở tổ chức phối hợp Viện Nghiên cứu hải sản, Tổng cục Thủy sản tiến hành điều tra, đánh giá nguồn lợi hải sản, xây dựng bản đồ khai thác để “tiếp sức” ngư dân. “Khi ngư dân được dự báo ngư trường chính xác, sẽ ít phải di chuyển tàu đi tìm luồng cá, chi phí chuyến biển giảm. Thu được sản lượng khá, ngư dân sẽ có nguồn thu nhập ổn định, có thêm động lực vươn khơi bám biển quanh năm”- Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Lê Trung Kiên cho biết.

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, thời gian tới, đơn vị tăng cường việc quản lý, đóng mới, đăng ký, đăng kiểm tàu cá chặt chẽ, hỗ trợ ngư dân nâng cao chất lượng bảo quản sản phẩm sau thu hoạch, nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và hiệu quả hoạt động khai thác thủy sản. Bên cạnh đó, tiếp tục tham mưu thành phố thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp khắc phục cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC). Đồng thời, quan tâm chuyển đổi cơ cấu nghề, tổ chức lại hoạt động sản xuất theo hướng đẩy mạnh khai thác xa bờ, hạn chế khai thác ven bờ, khuyến khích phát triển những nghề có tính chọn lọc cao và nghiêm cấm những nghề mang tính hủy diệt nguồn lợi thủy sản. Sở phối hợp các địa phương có nghề cá đẩy mạnh việc tổ chức khai thác thủy sản theo hình thức đồng quản lý kết hợp bảo vệ phát triển nguồn lợi thủy sản, thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã khai thác thủy sản để tạo điều kiện hỗ trợ ngư dân phát triển ngành nghề và mở rộng khâu tiêu thụ sản phẩm; xây dựng các chợ đầu mối thủy sản, các cảng cá đáp ứng yêu cầu của nghề khai thác thủy sản; tăng cường công tác tập huấn cho các tổ, đội khai thác xa bờ về luật pháp quốc tế và của Việt Nam liên quan đến khai thác thủy sản trên biển, thông tin liên lạc, công tác phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn đối với tàu cá./.

Bài và ảnh: MINH KHÔI