Lửa ấm

Minh họa: Đặng Tiến

HPCT

Nó giống Phan y đúc. Ý nghĩ của Phan cũng không thể phủ nhận nổi sự thật ấy. Từ dáng người đến cách đi đứng, giọng nói, nét mặt, cái mắt, cái môi, cái miệng. Nếu không chênh lệch độ tuổi, chắc người ta tưởng Phan với nó là anh em sinh đôi. Nhiều anh em lớn lên trong cùng một ngôi nhà còn chả giống được vậy. Vợ Phan từng sững người, ngờ ngợ khi nhìn phía sau lưng nó.

Phan càng cố tránh mặt nó như người ta xua đuổi tà ma bao nhiêu, thì nó lại càng tỏ ra ngây ngô, hiền lành, thân thiện với Phan bấy nhiều. Thật là đáng ghét! Cơ mà không va mặt nó thật khó. Sống chung ở cái làng Vạc bé cỏn con này không đụng nhau đầu ngày thì cũng đụng nhau vào cuối ngày. Duy nhất có một con đường lưu thông ngoằn ngoèo xuyên qua làng Vạc, Phan đi đâu cũng phải bước qua con đường đó, mà nhà nó lại ở ngay đầu đường.

Cả cái làng Vạc này đồn đoán, truyền tai nhau từ rất lâu câu chuyện của bà Nguyệt bờm xơm với tất tần tật các ông trong làng. Hồi ấy, phải gọi là cô Nguyệt mới phải. Cô Nguyệt có nước da trắng nuột, dáng đi uyển chuyển, ngực căng nở hây hây, hai mắt đen long lanh, đong đưa. Cô liếc người đàn ông nào thì người đàn ông ấy mất ăn, mất ngủ. Đàn bà trong làng nhìn cô Nguyệt là ngứa mắt, muốn đá thúng, đụng nia rồi. Mà chẳng ai làm gì được cô, vì người ta chỉ nghe từ tai nhau, kháo nhau thế thôi, chứ nào ai bắt tận tay, day tận mặt cái chuyện họ nghĩ trong đầu. Đêm hôm khuya khoắt ai không ngủ thì cũng tranh thủ đập lúa, giã gạo, nhà nông bao việc, cơm không đủ no, áo không đủ ấm. Tức tối thì cũng trong khoảnh khắc sẽ phải trôi tuột đi để tâm trí tập trung vào những lo toan khác. Nhưng ngoài việc không nên sở hữu đôi mắt long lanh, đong đưa mà mọi người nói, cô Nguyệt lại luôn xởi lởi, ngọt ngào. Không chỉ với đàn ông, mà cả với đàn bà, người già, trẻ nhỏ. Chả phải để lấy lòng ai, mà bản tính của cô thế. Ấy vậy nên, chưa có một cuộc ẩu đả nào diễn ra giữa cô Nguyệt với đàn bà trong làng.

Nhà cô Nguyệt ngay mặt đường chính lưu thông của làng, đối diện lối ngoặt ra cánh đồng mênh mông quanh năm gió thổi, mây vờn. Quán nước của cô Nguyệt nho nhỏ, dựng trước cửa nhà, khách lúc nào cũng rôm rả. Vì tiện lối ra cánh đồng, mỗi ngày bao lượt xe bò chở lồng cồng mùa nào thứ ấy, lúc lúa, lúc khoai, lúc củ đậu… Những chiếc xe nặng nhọc lăn từng vòng về đến quán cô Nguyệt là lần khần chưa muốn qua. Người người dừng nghỉ ngơi, vừa nhấm nháp chén trà, vừa ngắm cái miệng thắm đỏ, nụ cười tươi rói của cô cho đời đẹp lại, lấy động lực mà lao động tiếp. Cô Nguyệt bán hàng thì dễ tính, nợ bao nhiêu cũng được. Kỳ quái thay. Người ta mướt mát mồ hồi, dầm mưa dãi nắng trên cánh đồng vẫn thiếu thốn, cô Nguyệt ngồi cả ngày đủng đỉnh nhẹ nhàng phe phẩy cái quạt, vẫn đủ no cái bụng và nuôi đàn con khôn lớn. Vì nhàn hạ, má đào càng hồng hào, mắt càng lúng liếng.

Chồng cô Nguyệt mất sớm, mất lúc chưa có cơ hội về sống gần cô. Một mình cô ôm chiếc bóng cô quạnh nơi túp lều nhỏ, năm tháng lặng lẽ nuôi con. Các con cô dần trưởng thành, lập gia đình, sinh con cái. Cô Nguyệt thành bà Nguyệt. Bà Nguyệt vẫn ngồi quán phe phẩy quạt với nụ cười bình thản. Chỉ vì tuổi cao sức yếu, bà về thế giới bên kia. Trước lúc ra đi, bà gọi Phiên vào, bảo hãy tha thứ cho bà. Khác với các anh chị trong nhà, Phiên có người bố khác, Phiên là kết quả tình yêu của bà với một người đàn ông có vợ. Bố Phiên giúp đỡ bà trong âm thầm, bà yêu ông. Hai người giấu kín chuyện này vì có nỗi khổ riêng. Bà nói đến đó rồi bà đi.

Từ khi biết chuyện, Phiên không tài nào ngủ được. Thế chính xác bố mình là ai? Ước gì ai đó trả lời chính xác khúc mắc trong lòng. Phiên tự nhận thấy nó giống ông ta, giống anh Phan như ba giọt nước. Giờ chả nhẽ, vô duyên vô cớ tự dưng nó chạy đến hỏi à. Nó lại lần khần cho đến khi bất ngờ nghe ai đó báo, ông ta trúng gió khi nằm ngủ ở chòi cá ngoài ao. Phiên trào nước mắt. Nó tấp tểnh chạy đến đám tang. Chạm cửa cổng nhà ông ta thì Phiên khựng lại, giờ tự dưng vào đám tang với cương vị như thế nào? Chao ôi, cái cảm giác khổ sở làm sao! Lá tìm về cội. Người cần biết tiên tổ, kết nối họ hàng. Phiên vì thế bao lần bỏ qua tự ái, chủ động chào hỏi thân mật anh Phan. Nhưng nó có cảm giác anh Phan tránh né nó.

Vợ bảo sao Phan phải sắt đá, cố chấp vậy để làm gì. Thiên hạ lời ra tiếng vào vì họ thấy rõ ràng Phiên quá giống bố, giống Phan. Mà điều đó thì vợ Phan cũng phải thừa nhận. Dẫu gì cũng là anh em cùng cha khác mẹ. Trong người Phiên chảy cùng dòng máu với Phan đó, chả có lẽ cả đời cứ phớt lờ nhau sao.

Phan không chấp nhận Phiên, do Phan không muốn chấp nhận lỗi lầm của bố. Ông là niềm tự hào trong lòng anh. Phan nghĩ mãi, nghĩ mãi. Vò đầu bứt tóc mà nghĩ, vẫn không tìm được lý do. Vợ lại mắng Phan, toàn nghe lời đồn đoán linh tinh, dù gì bà Nguyệt ra đi rồi, nên tôn trọng người đã khuất.

Tháng Chạp, gió lạnh thổi tung cánh đồng, khói hương nghi ngút. Phan ra thăm mộ, thắp nén nhang cho bố. Ở làng Vạc, nghĩa trang nằm ở cuối cánh đồng. Đường đồng heo hút, mương rãnh giăng dọc ngang chằng chịt. Đôi chân Phan dò từng bước thận trọng để len vào khu mộ của họ Trần sâu hun hút phía trong. Lùm tùm ở nghĩa địa, cỏ cây dại lâu ngày không được phát quang, phủ rợp ngang đầu. Nhà chỉ có Phan là con trai, chị Bấm lấy chồng xa, cái Ban lập nghiệp trên thành phố không muốn trở về làng. Khi còn sống, bố dặn dò Phan rất kỹ từng khu vực, từng bia mộ ghi dấu tên ai, quan hệ họ hàng như thế nào. Anh đi lòng vòng, rồi dừng lại, chạnh lòng khi nhìn thấy cái bia mộ “Trần Văn Th…” nằm ở góc trống, giáp bên một con mương bèo nổi, cỏ lau rờm rợp phơ phất. Chữ trên bia mờ, nhìn chả rõ họ tên, năm sinh. Nhưng Phan chắc chắn, người nằm dưới mộ cùng họ với Phan, chỉ có điều mộ này không nằm trong cùng một khu mộ của họ Trần, mà lạc giữa các ngôi mộ họ Tô. Nhìn mộ được xây bao bằng tường gạch cũ mốc thếch, cỏ rậm rì, đất cát phủ gần hết gạch, chứng tỏ ngôi mộ này gần như bị lãng quên. Nếu Phan đoán không nhầm, người nằm dưới ngôi mộ cách Phan mấy đời, Phan gọi người ấy bằng cụ hay kị gì đó.

Trời tối nhanh, sương giăng khắp nẻo. Phan trở về nhà khi thấy chân tay mình run lẩy bẩy. Tự dưng Phan còn chóng mặt nữa. Cảm giác sắp ngã lăn ra. Cố lết đến lối rẽ đường làng. Mắt Phan tối sầm.

Người này bảo Phan trúng gió độc ở nghĩa địa. Người kia bảo đấy là hiện tượng bị ma ám. Phan nằm viện hơn tuần. Nhưng thực ra Phan bị viêm dạ dày từ lâu. Bố mất, Phan lại mất ngủ, trằn trọc triền miên nên cơ thể bị suy kiệt, thiếu máu. Người phát hiện, đưa Phan vào viện chính là Phiên. Người hiến máu để bác sĩ truyền cho Phan cũng chính là Phiên. Thấy anh trai mình ngã vật ngay trước cổng nhà, Phiên cuống cuồng đưa anh vào viện điều trị. Phiên chạy đôn đáo lo nhập viện cho anh xong xuôi, rồi mới gọi về nhà cho chị dâu. Tiếp xong máu, Phiên xin phép chị dâu về. Phan tỉnh dậy, biết chuyện nằm im lặng, vắt tay lên trán suy nghĩ.

Vợ Phan chép miệng, lắc đầu xin Phan đừng căng thẳng nữa. Sai lầm là việc của thế hệ trước, bố mẹ hai bên về thế giới bên kia hết rồi. Họ cũng có nỗi khổ riêng. Cả Phan và Phiên có lỗi gì đâu, cả hai cần được sống thanh thản. Vợ Phan ngồi tâm sự rất lâu với Phiên khi Phan còn nằm xẹp lép trên chiếc giường trắng xóa của bệnh viện. Thực ra không biết thì thôi, chứ biết chính xác đó là em mình rồi thì làm sao có thể lạnh nhạt với nhau. Thêm anh em, nhà cửa càng thêm ấm áp.

Thoắt cái Tết nữa lại sắp gõ cửa. Phan nhấc máy gọi hỏi thăm chị Bấm, em Ban. Phan không cho vợ báo nên hai chị em không ai biết Phan ốm. Hình như khi bị ốm, người ta dễ mềm lòng hơn, nỗi nhớ thương người thân khuấy lòng ghê gớm hơn. Nghĩ đến cảnh cả gia đình sắp sum vầy, quây quần bên ngọn lửa ấm, căn bếp quen thuộc thơm nức mùi bánh chưng làm Phan phấn chấn hẳn lên. Trước khi cụp điện thoại, mắt Phan nhìn xa xăm ngoài cửa rồi bảo với chị Bấm, Tết này chị cố gắng đưa cả gia đình bên ấy về chơi, nhà mình có thêm người chị ạ. Chị Bấm gặng hỏi là ai thế? Phan trả lời nhẹ bẫng: “Chị về đi khắc biết chị nhé!”./.

Truyện ngắn của TRẦN NGỌC MỸ