Nhảy cầu - “mỏ vàng” mới của thể thao Hải Phòng

Bài thi đôi nam cầu mềm của Nguyễn Tùng Dương- Phương Thế Anh giành huy chương bạc ở SEA Games 31.

Thế hệ tự hào

Khi thể thao Việt Nam hội nhập với thế giới và khu vực, nhiều môn thể thao du nhập vào nước ta cuối những năm 90 của thế kỷ 20. Hàng loạt môn thể thao cơ bản Olympic như: bắn cung, rowing, canoeing, cử tạ, đấu kiếm, nhảy cầu… xuất hiện và phần lớn chỉ có mặt ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và Hải Phòng. Nhảy cầu ít bộ huy chương (13 bộ) dành cho các nội dung thi đấu cầu mềm, cầu cứng trên các độ cao quy định và rất khó đào tạo, huấn luyện nên ít đơn vị đón nhận. Thể thao đỉnh cao cũng Hải Phòng từng đắn đo, nhưng cuối cùng cũng chia lửa ở thời kỳ đầu gian khó.

Nói là đón và nhảy cầu du nhập Hải Phòng là không chính xác, bởi đây từng là môn thế mạnh và đầy tự hào của Hải Phòng sau ngày Hải Phòng giải phóng. Trong tiềm thức nhiều người Hải Phòng, từng có thế hệ VĐV nhảy cầu tài năng, trong đó có nhiều VĐV người Việt gốc Hoa mang vinh quang về đất Cảng. Tại bể bơi Bến Bính thời ấy và cả những năm chống chiến tranh phá hoại của Mỹ, luôn rộn ràng những cuộc biểu diễn phục vụ nhân dân cũng như phục vụ lãnh đạo Đảng và nhà nước khi tới thăm, làm việc tại thành phố. Do vậy, với thể thao Hải Phòng đầu những năm 2000 là khôi phục lại nhảy cầu.

Tư liệu và hình ảnh về nhảy cầu Hải Phòng được đăng tải đầy đặn trên Báo Hải Phòng những năm sau giải phóng. Lớp VĐV đầu tiên ấy chỉ còn lại cụ Lai Thuận. Năm 2005, khi tìm gặp cụ Lai Thuận, nhận ra ngay là VĐV nhảy cầu bởi vóc dáng nhỏ thó. Dẫu tuổi cao nhưng cụ vẫn hành nghề sửa xe máy cho vui. Đưa bức ảnh cũ mờ theo thời gian của Báo Hải Phòng có hình ảnh VĐV Lai Thuận chuẩn bị nhảy ở bục 7 m cầu cứng, cụ cười và kể hào sảng về thời kỳ nhảy cầu huy hoàng của mình ở Bến Bính.

Sau thế hệ VĐV nhảy cầu đầu tiên có cụ Lai Thuận, thế hệ thứ hai tiếp nối cũng rất tài năng. Tiếc rằng, do thời cuộc mà môn này bị “xóa sổ”. Bể nhảy cầu bến Bính xuống cấp,thế hệ VĐV nhảy cầu Hải Phòng đành ngậm ngùi chia tay bộ môn yêu thích trở về với cuộc sống đời thường. Thật đáng nể khi chuyển hướng, nhiều người rất giỏi và có tài lẻ. Cụ Lai Thuận khéo tay, là nhà đúc huy chương thể thao nổi tiếng mà khắp các tỉnh về đặt hàng. Lớp VĐV nhảy cầu thứ hai có không ít người còn là lãnh đạo sở, ngành của thành phố như nguyên Giám đốc Sở Y tế Phan Trọng Khánh…

“Mỏ vàng” mới

Hải Phòng khôi phục lại nhảy cầu sau hơn 30 năm giải tán không dễ dàng. Ban đầu, thể thao Hải Phòng chuyển một số VĐV bơi sang “hàm thụ” thể dục dụng cụ, rồi chuyển một số VĐV thể dục dụng cụ khó phát triển sang học bơi. Thế là có dàn quân ban đầu phục vụ nhảy cầu. Do bể nhảy cầu Bến Bính hỏng, toàn đội lên Hà Nội tập luyện. Cách làm đốt cháy giai đoạn này không bền, nhưng cũng giúp nhảy cầu Hải Phòng có chỗ đứng. Để rồi 12 năm trở lại đây, nhảy cầu Hải Phòng thực hiện đúng bước và bài bản hơn.

Nhảy cầu với các kiểu nhảy, độ khó khác nhau, VĐV san tô các vòng trên không trước khi tiếp nước. Khi VĐV tiếp nước, độ chụm càng nhỏ và không bắn nước nhiều, điểm càng cao. Các VĐV nhảy cầu phải gan dạ, bật tốt, rèn động tác khó không khác thể dục dụng cụ nên rất dễ nản. Rất may, thời điểm những năm 2010, Hải Phòng làm thể dục dụng cụ nam, nhưng sau đó lại ngưng đào tạo đã chuyển sang nhảy cầu. Cùng chuyển sang nhảy cầu còn có HLV thể dục dụng cụ Đào Bình.

Từng nhiều năm kinh nghiệm đạo tạo VĐV thể dụng cụ trẻ là lợi thế của HLV Đào Bình khi đến với nhảy cầu. Cặm cùi và bài bản với lớp VĐV thế hệ mới, Đào Bình sớm đưa các em tiến bước. Dưới thời HLV Đào Bình, nhảy cầu Hải Phòng đa dạng hơn không chuyên về cầu cứng mà tập luyện cả cầu mềm. Trong số này nổi bật lên Nguyễn Tùng Dương, chàng hotboy, đốn tim fan nữ nhảy cầu ở sân chơi SEA Games vươn lên đoạt những tấm HCV ở giải quốc nội. HLV Đào Bình tâm sự: “Tôi quyết định đưa các em tập cả cầu mềm, tạo sự cạnh tranh và mở ra nhiều cơ hội huy chương hơn. Nhiều bài tập động tác khó được đưa vào và các em thực hiện khá tốt. Tất nhiên, việc này phải giấu bài nếu không rất ảnh hưởng tới cuộc đua huy chương. Nhảy cầu tập luyện ở Hải Phòng khỏi lo, nhưng vì điều kiện cơ sở vật chất chưa bảo đảm, chúng ta tập tại Hà Nội nên phải giữ bài. Nói chung vô vàn nỗi lo”.

Quanh năm tập nhờ Hà Nội cũng là thiệt thòi với nhảy cầu Hải Phòng. Biết điều đó, biết cả sự tốn kém, toàn đội vươn lên xứng đáng với niềm tin cũng như kinh phí đầu tư. Gần 10 năm, nhảy cầu Hải Phòng đều đặn đoạt HCV, trong đó Nguyễn Tùng Dương luôn giành từ 2 đến 3 HCV giải vô địch quốc gia. Tháng 11-2020, tại Đại hội thi đua yêu nước thành phố lần thứ 9 (2020-2025), HLV Đào Bình và học trò Nguyễn Tùng Dương là 2 trong 500 điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước (2015-2020)./.

TRẦN LONG