Bác như vẫn đang ở nơi này…
(HPĐT)- Đã nhiều lần về thăm Hải Phòng, nhưng lần này tôi mới có may mắn ngồi làm việc khá đông đủ với các anh lãnh đạo của Ban giám đốc và Đảng bộ Cảng Hải Phòng. Sau khi nghe thông báo tình hình sản xuất, kinh doanh, những thuận lợi đi liền thách thức trong thời hội nhập của đơn vị, anh Đỗ Anh Tuấn, Phó bí thư thường trực và anh Phạm Tuấn Hải, Phó tổng giám đốc dẫn tôi ra khu trung tâm Cảng, dừng lâu trước quần thể tượng đài, thể hiện khí phách đấu tranh kiên cường của giai cấp công nhân Hải Phòng chống thực dân Pháp đàn áp, bóc lột nhân dân ta đến tận xương, tận tủy.
Đây là một trong những cái nôi đầu tiên của phong trào công nhân vùng Đông Bắc Tổ quốc, nơi tiếp nhận các sách báo, tài liệu tuyên truyền về chủ nghĩa Mác - Lênin do Nguyễn Ái Quốc và các nhà yêu nước của Việt Nam gửi từ Quảng Châu hoặc Hồng Kông về. Cảng Hải Phòng cũng là nơi đón nhận khá nhiều các nhà cách mạng cao cấp về đây thực hiện chủ trương “vô sản hóa”, như Trần Phú, Lê Duẩn, Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng... Cũng từ đây, Trần Phú và nhiều đồng chí cán bộ chủ chốt đã rời cảng sang Hồng Kông tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chỉ đạo phong trào cách mạng ở trong nước thông qua các đồng chí Nguyễn Lương Bằng - người kết nối các hoạt động cách mạng ở quốc tế và trong nước; Nguyễn Đức Cảnh, Bí thư Đảng bộ Hải Phòng…..
Nếu mảnh đất Pắc Pó ở Cao Bằng là nơi vinh dự đón Nguyễn Ái Quốc sau 30 năm bôn ba tìm đường giải phóng dân tộc, trở về Tổ quốc vào tháng 2- 1941 cùng Trung ương Đảng vạch cương lĩnh đánh Tây, đuổi Nhật, thì Hải Phòng có vinh dự là nơi đầu tiên đón Bác trên cương vị là Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà. Hồ Chí Minh từ Paris trở về vào tháng 10-1946, sau khi kết thúc sứ mệnh đàm phán với Pháp để ngăn chặn một cuộc chiến tranh do thực dân Pháp cố tình bóp chết chính quyền cách mạng còn non trẻ, hòng thực hiện dã tâm trở lại đặt ách thống trị nhân dân Việt Nam một lần nữa. Mặc dù cuộc đàm phán không đạt kết quả như mong muốn của Đoàn ta, nhưng về tới Hải Phòng, trước dòng người vẫy cờ hoa đón Bác, Người tươi cười bắt tay ngay vào công việc theo chương trình đã được hoạch định trên tàu: tiến hành các cuộc gặp gỡ với các tầng lớp nhân dân, các tri thức, văn nghệ sĩ, các đại diện tôn giáo, thanh niên, phụ nữ của Hải Phòng với thông điệp bao trùm của Bác là, Hải Phòng có sứ mệnh đi đầu chuẩn bị tốt nhất cùng cả nước đánh tan mưu toan của bọn thực dân tiếp tục thống trị nước ta.
Buổi tối, dù đã về khuya, Người vẫn nhắc lái xe đưa Người đi dạo quanh thành phố để hiểu thêm không khí sinh hoạt và tâm trạng nhân dân. Người rất vui khi biết Hải Phòng đang bình tĩnh và chuẩn bị mọi mặt theo lời căn dặn của Người. Chưa đầy hai tháng rời Hải Phòng về Thủ đô, ngày 19-12- 1946, Người đọc “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” với ý chí đanh thép: Chúng ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, không chịu làm nô lệ!
Vậy là Hải Phòng cùng Hà Nội đi trước; riêng Hải Phòng do vị trí địa lý gần biển, người lính viễn chinh cuối cùng của Pháp xuống tàu về nước vào tháng 5-1955 (trong khi miền Bắc vắng bóng thực dân xâm lược từ tháng 10-1954).
Một sự kiện trùng hợp thú vị là: khi tôi sang thăm Cộng hòa Mô-dăm-bích, bước vào phòng truyền thống của bạn, tôi gặp ngay bức ảnh người lính viễn chinh Pháp cuối cùng xuống tàu về nước cũng từ cảng biển Ma-pu-tô! Có một sự ngẫu nhiên lý thú nữa là, sự kiện rút quân về nước ấy cũng đều diễn ra vào mùa phượng đỏ; và thủ đô Ma-pu-tô có các phố cổ kiến trúc rất giống Hải Phòng, đặc biệt các hàng cây trên khắp nẻo đường đều là phượng vĩ. Cảnh tượng ấy đã mang nguồn cảm xúc, giúp tôi viết bài thơ "Giữa châu Phi có bóng dáng Hải Phòng” ngay đêm ở thủ đô nước bạn. Đặc biệt, trong cuộc tiếp của đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, phụ trách công tác tư tưởng - văn hóa của đảng cầm quyền sôi nổi kể cho tôi nghe trong chuyến sang dự Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng chí dành hai ngày thăm Hải Phòng và thốt lên: Sao cảnh vật Hải Phòng cũng như lịch sử hai nước có nhiều điều trùng hợp thú vị như vậy? Rồi đồng chí tự giải thích: Có lẽ điều căn cốt nhất là hai nước chúng ta đều tiến hành đánh giặc ngoại xâm để giữ nước theo đường lối của Chủ tịch Hồ Chí Minh!...
Giống như Cảng Sài Gòn, Cảng Hải Phòng được thành lập rất sớm từ năm 1874. Còn hai năm nữa, Cảng tròn 150 tuổi. Một thế kỷ rưỡi qua, với bao biến động thăng trầm, thuận nhiều, nhưng nghịch cũng không nhỏ, giống như hiện tượng thủy triều lên xuống quanh năm. Song, nhìn trên tổng thể, Cảng đã thể hiện vai trò là trung tâm vận chuyển các mặt hàng của vùng đồng bằng sông Hồng và các tỉnh lân cận đi khắp nước và ra thế giới. Hoạt động sôi nổi của Cảng qua các thời kỳ đã gắn liền với sự chuyển mình, đi lên mạnh mẽ của thành phố, với nhiều gam màu sáng, tôn vinh vẻ đẹp và niềm tự hào của thành phố được mệnh danh là “Thành phố Hoa Phượng đỏ”, mà kỳ tích vẻ vang nhất - đó là Hải Phòng đã dũng cảm, sáng tạo phá tan kế hoạch của đế quốc Mỹ rải thủy lôi phong tỏa Cảng vào năm 1972, giữ vững mạch máu giao thông, tiếp nhận chi viện của bạn bè quốc tế giúp Việt Nam đánh Mỹ. “Địch đánh, tàu ta cứ đi”.
Trong thời bình, nhất là thời hội nhập, xuất hiện bao khó khăn, thách đố mới, Cảng Hải Phòng vẫn tìm cách trụ vững, đi lên, bảo đảm nhiệm vụ chính trị, gắn liền việc duy trì, ổn định, nâng cao đời sống của hơn 2.500 lao động trong năm 2022 này. Việc thay đổi mô hình quản lý sản xuất kinh doanh; quá trình mở thêm 49 cảng (có cả cảng nhà nước và tư nhân) trên dọc dài sông Cấm nhằm đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa ngày càng tăng ra thế giới, vừa diễn ra các cuộc cạnh tranh nghiệt ngã ngay trong hệ thống các cảng.
Nhìn lại năm 2022, mặc dù chịu hậu quả tiêu cực của dịch bệnh COVID-19, những tác động xấu từ tình hình kinh tế, chính trị toàn cầu bất ổn, những diễn biến bất thường của mưa bão cùng sự cạnh tranh gay gắt từ các cảng lân cận…, Công ty cổ phần cảng Hải Phòng nêu cao truyền thống đoàn kết hợp đồng: Huy động sự năng động sáng tạo của toàn thể cán bộ, viên chức người lao động ở tất cả các đơn vị thành viên, cải tiến quy trình tổ chức, bảo đảm tiết kiệm, kiểm soát chặt chẽ các hạng mục chi phí…, nhờ vậy đơn vị hoàn thành kế hoạch đề ra, bảo đảm chỉ tiêu tăng trưởng. Việc làm, thu nhập của cán bộ, công nhân viên được ổn định, nâng cao.
Trên đà cố gắng năm 2022, Cảng Hải Phòng xác định tập trung mục tiêu hàng đầu là làm tốt công tác thị trường, nắm bắt cơ hội và lợi thế về nội lực để cạnh tranh thị phần hàng hóa, phấn đấu đạt mức tăng trưởng cao hơn các cảng trong khu vực. Thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị quan trọng ấy là cả quá trình huy động nhân lực, vật lực, khơi dậy ý thức tự chủ và niềm tự hào của đơn vị có truyền thống đấu tranh, kiên cường sáng tạo của nhiều thế hệ công nhân; đặc biệt nơi vinh dự 3 lần được đón Bác Hồ về thăm và gợi ý những định hướng phát triển trong tương lai. Việc thành phố đang xây cầu Nguyễn Trãi - cây cầu thứ 5 bắc qua sông Cấm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của Cảng khi mặt bằng sản xuất bị thu hẹp. Nhưng thêm một lần thử thách, tập thể cán bộ, công nhân Cảng chấp nhận hy sinh vì sự phát triển chung của thành phố giữ vị trí tiền tiêu ở phía đông bắc Tổ quốc trong thời mở cửa và hội nhập quốc tế sâu rộng - mà Cảng có vinh dự là một trong những đơn vị đi tiên phong…
Tôi chia sẻ và đồng cảm nỗi băn khoăn của Ban lãnh đạo Cảng khi đứng trước khu tượng đài và nhà truyền thống nằm trong quy hoạch sẽ di chuyển đi nơi khác. Nhưng khi phóng tầm mắt ra không gian nơi cây cầu thứ 5 sẽ mọc lên, lại thấy rõ trách nhiệm phải giải quyết hài hòa mối quan hệ riêng - chung, đặt lợi ích của thành phố lên trên hết. Từ tư duy ấy, cán bộ, công nhân sáng lên niềm tự hào về lịch sử anh hùng của Cảng trong 148 năm qua và cảm thấy như Bác vẫn đang đứng ở nơi này, chứng kiến sự đi lên có tính cách mạng của Hải Phòng nói chung, của cảng biển thành phố nói riêng!...
Hải Phòng, tháng 12-2022