Giữ nghề gốm Minh Tân “đỏ lửa”
(HPĐT)- Với nhiều người, cứ Tết về là phải sắm đồ gốm, bởi ở gốm có nét mộc mạc và trang trọng, thanh tao, rất Á Đông, hợp trưng bày, trang trí nhà cửa. Gốm Minh Tân ở xã Minh Tân (huyện Thủy Nguyên) không chỉ là chất gốm thuần Việt mà còn mang bản sắc văn hóa của người miền biển, đang được khách hàng đón nhận sau nhiều năm mai một trên thị trường.
.jpg)
Các nghệ nhân làng gốm Minh Tân tạo hình tác phẩm.
Những ngày cuối năm Nhâm Dần, không khí làm việc tại xưởng gốm của anh Vũ Mạnh Huy, nghệ nhân làng nghề nhộn nhịp, rộn ràng. Thợ làm gốm với đôi tay lấm lem đất sét (loại đất sét đỏ hoa đào chỉ có tại vùng đất này) miệt mài, tỷ mỷ vuốt, tạo hình cho các sản phẩm lọ hoa, tranh gốm theo đơn đặt hàng. Dù bận rộn, song gương mặt ai cũng rạng ngời niềm vui. Bởi từ lâu, làng nghề mới có lò nung gốm đỏ lửa ngày đêm.
Anh Vũ Mạnh Huy, sinh năm 1972, ở làng Dưỡng Động, là người tiên phong gây dựng lại truyền thống làng nghề chia sẻ: Gia đình anh có hơn 3 đời gắn bó với gốm. Sau nhiều năm bôn ba khắp các địa phương để làm nghề, càng thấy chất đất của làng Dưỡng Động cho các sản phẩm gốm đanh, dai, màu đẹp tự nhiên hơn các vùng đất khác. Bởi thế, năm 2003, anh quyết định trở về quê hương và được chính quyền tạo điều kiện hỗ trợ thủ tục vay vốn, đầu tư sản xuất, khôi phục làng nghề.
Đến nay, sau hơn 15 năm khôi phục và gây dựng, lò gốm của anh Huy cho ra các sản phẩm tiêu biểu nổi tiếng và được nhiều khách hàng yêu thích như tranh gốm “Phố Tam Bạc”, phù điêu “Chiến thắng Bạch Đằng”, lư hương phong cách cổ thời Mạc, các bình hoa gốm đủ kích thước… Hiện, 5 sản phẩm của làng nghề được công nhận là sản phẩm OCOP 3 sao, gồm tượng Nữ tướng Lê Chân, tượng Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, phù điêu chiến thắng Bạch Đằng, tranh ghép phố cổ Hải Phòng, chậu gốm sứ quả đào, là các sản phẩm chủ đạo được khách hàng chuộng mua. Mỗi sản phẩm gốm Minh Tân là sự khéo léo của người thợ thể hiện qua từng công đoạn, tất cả đều được làm bằng tay, không qua một khuôn mẫu nào. Mỗi tác phẩm hoàn thành được trau chuốt trong từng đường nét và hoa văn. Mẻ gốm ra lò đạt tiêu chuẩn, gốm nung phải vừa lửa, vững chắc, bật lên màu nâu đỏ của loại đất sét chỉ có ở vùng đất này. Nét độc đáo của gốm Minh Tân chính là những họa tiết trang trí hình sóng biển, vỏ sò, sao biển, ốc rất tinh tế… đậm đà trên từng sản phẩm.
Họa sĩ, nhà điêu khắc Bùi Thế Phong, Phó giám đốc Trại sáng tác nghệ thuật thuộc Hội Nghệ nhân thợ giỏi thành phố nhận xét: Sản phẩm gốm của làng Dưỡng Động thấm đẫm chất hồn miền biển với họa tiết trang trí. Màu sắc của gốm thiên hướng xanh biển, men pha tự nhiên, tôn trọng màu đặc trưng của đất, thể hiện tính cách giản dị, không màu mè, hào nhoáng, nhưng lại sang trọng và tinh tế của người Hải Phòng.
Sau thời gian khôi phục, mỗi tháng lò gốm của anh Huy xuất xưởng hàng trăm sản phẩm tới khách hàng trong và ngoài thành phố. Cùng với khôi phục sản xuất, khôi phục văn hóa truyền thống, giữ gìn nghề cũng được anh Huy chú trọng. Hiện nay, xưởng gốm của anh thường xuyên đón các lớp học sinh đến tham quan, trải nghiệm làm gốm. Nơi đây cũng đào tạo hàng chục thợ làm gốm lành nghề, thường xuyên là nơi giao lưu, học hỏi của nhiều người yêu gốm trong thành phố. Phó chủ tịch UBND xã Minh Tân Đỗ Đức Thanh chia sẻ: Khôi phục làng nghề gốm, tạo điểm nhấn văn hóa, hình thành thêm điểm đến du lịch của địa phương là mong muốn của xã. Đến nay, xã có nhiều đề xuất, mong các ngành, các cấp có thêm chính sách ưu đãi, quan tâm, định hướng mở rộng và phát triển làng nghề./.