Kiên trì tạo dựng thói quen tốt
(HPĐT)- Đến chơi nhà em gái ở phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền), chị Hoa ngạc nhiên thấy trong bếp có tới 2 thùng đựng rác, phân loại rõ rác vô cơ và hữu cơ, “Sao nhà cô lách cách thế!”.
Cô em cười: “Gia đình em và cả xóm tham gia mô hình phân loại rác tại nguồn. Tại quận Ngô Quyền tất cả 12 phường đều có mô hình này chị ạ. Ban đầu, việc hình thành thói quen này có nhiều khó khăn. Cả nhà thấy khá lách cách khi phải bỏ rác hữu cơ và vô cơ ở 2 thùng rác khác nhau, rồi đổ ra 2 túi khác nhau để chuyển ra khu vực tập kết tại khu dân cư. Sau dần thành nếp, với lại các nhà trong xóm đều nhìn nhau thực hiện, mình không thể không nghiêm túc. Nhưng phải kiên trì chị ạ”. Chị Hoa gật gù đồng tình với cô em.
Qua thông tin từ em gái, chị Hoa được biết, ngay từ năm 2016, trong khuôn khổ Chương trình quy hoạch thúc đẩy tăng trưởng xanh giữa 2 thành phố Hải Phòng và Kitakyushu (Nhật Bản), cùng với sự hỗ trợ kỹ thuật của các chuyên gia Nhật Bản về xử lý rác thải thành phân mùn vi sinh, thành phố giao Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng phối hợp cùng các chuyên gia triển khai thực hiện chương trình tuyên truyền và thực hiện phân loại rác tại nguồn. Đến nay, trên toàn địa bàn thành phố có hơn 100 mô hình phân loại rác tại nguồn. Lợi ích của việc này đối với bảo vệ môi trường bền vững đã thấy rõ. Tuy nhiên, ở một số nơi, mô hình rơi vào cảnh “đầu voi, đuôi chuột”. Nhiều gia đình trong khu vực nội đô phản ánh do diện tích nhỏ hẹp, không thuận lợi cho việc bố trí nhiều thùng đựng rác để phân loại tại nguồn. Khó khăn lớn nhất là hình thành thói quen của người dân trong phân loại rác hằng ngày. Cùng với đó, còn một số bất cập trong hoạt động của đơn vị vệ sinh môi trường, như phương tiện thu gom, vận chuyển chưa phù hợp với rác thải được phân loại; nhiều nơi áp dụng một phương pháp xử lý cho tất cả rác thải sinh hoạt được thu gom; kinh phí thực hiện cho phân loại rác tại nguồn cao; chưa nhận được sự hưởng ứng của chính quyền địa phương…
Được biết, thời gian tới, việc phân loại rác tại nguồn là bắt buộc, nếu không thực hiện sẽ bị xử phạt hành chính. Theo Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, có hiệu lực từ ngày 25-8-2022, các hộ gia đình, cá nhân không phân loại rác thải rắn hoặc không sử dụng bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Theo lộ trình, việc phân loại rác tại nguồn và thu giá dịch vụ theo khối lượng hoặc thể tích chất thải phải được thực hiện chậm nhất là ngày 31-12-2024.
Rời nhà em gái ra về, chị Hoa tự nhủ, từ nay đến thời hạn đó, sẽ đề nghị khu dân cư sớm tham gia mô hình trên cơ sở địa phương tuyên truyền, hướng dẫn, tập huấn cho người dân và đi đầu thực hiện. Chị cũng mong rằng, thành phố và các quận, huyện có cơ chế giám sát và chế tài đủ mạnh trong thực hiện phân loại, thu gom rác tại nguồn, đồng thời dành nguồn tài chính đầy đủ cho hoạt động này được thực hiện thường xuyên liên tục, để sớm tạo và duy trì rộng rãi thói quen phân loại rác tại nguồn trong cộng đồng dân cư./.