Chuyển đổi số - “Thấm sâu” vào cuộc sống

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai trương Cổng thông tin đất đai thành phố Hải Phòng.

1.Với nhiều người dân, “Xuân nay hơn hẳn mấy Xuân qua” không chỉ bởi sự đổi thay mạnh mẽ của thành phố, không chỉ bởi đời sống nâng cao hơn mà còn nhờ chuyển đổi số, nhiều việc trở nên thuận tiện, nhẹ nhàng hơn.

Những năm trước, mỗi lần đến Tết, bà Nguyễn Thị Hồng Thu ở 254, phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền) tất bật đi lại mua sắm trước cả tháng. Nhất là để chọn được những đặc sản quê làm quà tặng người thân, bà Thu phải nhờ qua nhiều “mối” mới mua được hàng. Nhưng Tết này, chỉ với chiếc điện thoại thông minh, bà có thể đặt mua nhiều đặc sản của thành phố mà không phải mất công nhờ cậy. “Trước đây, để mua được táo Bàng La xịn, hay cá thu một nắng Đồ Sơn… tôi phải nhờ qua 2-3 người mới tìm được, mua được. Nhưng nay, chỉ cần vào sàn thương mại điện tử voso.vn hoặc postmart.vn là đặt mua được ngay. Việc mua bán được giao dịch online nên rất nhanh, thuận tiện, hàng đưa đến tận nhà. Nhờ vậy, Tết trở nên ung dung hơn”- bà Thu phấn khởi. Còn với chị Phạm Thu Hường - tiểu thương bán chả mực ở chợ Lương Văn Can, dù dịp cận Tết luôn đông khách nhưng năm nay đỡ nhiều vất vả. Từ khi chợ triển khai mô hình thanh toán không dùng tiền mặt, việc mua bán trở nên thuận lợi hơn, khách chỉ cần quét mã QR hoặc hạch toán qua tài khoản ngân hàng, không lo tiền trả lại hoặc trả nhầm. Việc hoạch toán cũng dễ dàng hơn, không phải ghi từng đơn thanh toán vào sổ.

2.Chuyển đổi số đang biểu hiện rõ nét trong các lĩnh vực, “thấm sâu” vào đời sống. Còn nhớ cách đây hơn 1 năm, khi Nghị quyết 03 về chuyển đổi số của Ban Thường vụ Thành ủy ban hành với các mục tiêu lớn cho tầm nhìn 10 năm và cao hơn mục tiêu chung xác định trong chương trình chuyển dổi số quốc gia, những khái niệm như “thanh toán tiền mặt không dùng tiền mặt”, “chợ 4.0”, “mã QR”,… còn khá xa lạ với rất nhiều người dân. Nhưng nay, tất cả những khái niệm trở nên quen thuộc, dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của họ. Để có kết quả này, việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp chuyển đổi số của thành phố bám sát định hướng của Chính phủ là “lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, mục tiêu, động lực của quá trình chuyển đổi số; mọi chính sách hướng đến người dân và doanh nghiệp, hài hoà lợi ích giữa người dân, doanh nghiệp và Nhà nước”.

Năm 2022, trên cơ sở định hướng là đưa người dân, doanh nghiệp lên môi trường số thông qua phổ cập dịch vụ trực tuyến, phổ biến nền tảng số phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh và nhu cầu thiết yếu…, thành phố tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm về nâng cao nhận thức số; xây dựng nền tảng, kho dữ liệu dùng chung; đồng thời, lựa chọn 5 lĩnh vực gắn liền với đời sống của người dân là y tế, giáo dục và đào tạo, giao thông - vận tải, tài nguyên và môi trường, xây dựng để ưu tiên thực hiện trước.

Sau 1 năm triển khai, việc thực hiện các nhiệm vụ trên đạt được một số kết quả bước đầu khi các ứng dụng, dịch vụ, nền tảng được người dân nhiệt tình hưởng ứng như: cấp đổi giấy phép lái xe trực tuyến; hồ sơ bệnh án điện tử; khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip; hệ thống cung cấp thông tin quy hoạch xây dựng thành phố; cổng thông tin đất đai thành phố… Các tầng lớp nhân dân đang dần trở thành nhân tố tích cực tham gia vào quá trình chuyển đổi số, với các hoạt động phát triển mạnh (như: giao dịch điện tử trong thanh toán các dịch vụ điện, nước, truyền hình số, thuế; nộp học phí tại các trường học; thanh toán phí và lệ phí các thủ tục hành chính; sử dụng thẻ Bảo hiểm y tế điện tử; sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh từ xa …). Cũng từ sự hưởng ứng, sử dụng các nền tảng số của người dân trở thành một tác nhân quan trọng thúc đẩy ngược lại để chính quyền chuyển đổi số mạnh mẽ hơn.

3. Một trong những mục tiêu Nghị quyết 03 Ban Thường vụ Thành uỷ về chuyển đổi số đề ra là hình thành và phát triển môi trường số an toàn, tiện ích, phục vụ tối đa như cầu sản xuất, kinh doanh cũng như sinh hoạt cộng đồng của người dân. Để đạt được mục tiêu này, Hải Phòng còn nhiều khó khăn, thách thức phải vượt qua. Đó là trình độ đội ngũ cán bộ, trình độ dân trí và khả năng tiếp cận chuyển đổi số của một bộ phận cán bộ, người dân, doanh nghiệp còn hạn chế; chưa có cơ sở dữ liệu dùng chung, chưa khai thác được cơ sở dữ liệu liên ngành. Trong khi, yếu tố về công nghệ thay đổi từng ngày, từng giờ, đòi hỏi quá trình chuyển đổi số cần nhanh hơn, đáp ứng tốt hơn, đồng bộ hơn và mang lại hiệu quả thực sự…

Theo Phó chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường, một trong các khó khăn, thách thức lớn trong chuyển đổi số thành phố là một bộ phận người dân chưa thấy rõ ràng lợi ích, tác động của chuyển đổi số. Trong khi để chuyển đổi số thành công đòi hỏi phải có công dân số. Bước sang năm 2023, thành phố tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, địa phương đơn vị tập trung quán triệt, tuyên truyền, phổ biến thông tin về nhiệm vụ chuyển đổi số thành phố. Cùng với công tác tuyên truyền là hoàn thiện thể chế, chính sách; phát triển nền tảng số, hạ tầng số, dữ liệu số; khuyến khích các giải pháp có tính khả thi cao, phù hợp với định hướng và mở rộng các sáng kiến chuyển đổi số.

Trước mắt, tăng tốc hoàn thành các nhiệm vụ chuyển đổi số giai đoạn 2022-2023 là triển khai các nhiệm vụ số hóa, xây dựng dữ liệu lớn; ứng dụng công nghệ số, nền tảng số để chuyển đổi số cho một số lĩnh vực mũi nhọn; thí điểm một số mô hình mới, dịch vụ số mới, mở dữ liệu; mở rộng ứng dụng công dân số toàn diện; xây dựng, nhân rộng các sáng kiến mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, thúc đẩy, quảng bá toàn dân tăng cường sử dụng các sản phẩm, dịch vụ số; thúc đẩy phổ cập kỹ năng số, làm cho người dân được thủ hưởng các kết quả do chuyển đổi số mang lại./.

bài: nguyên hà - Ảnh: Phan Tuấn