Thiếu chức danh nghề cá, tàu nằm bờ
(HPĐT)- Hiện, tại Cảng cá Mắt Rồng (xã Lập Lễ, huyện Thủy Nguyên), hàng trăm phương tiện vươn khơi của ngư dân đang “đắp chiếu” nằm bờ, không thể ra khơi vì thiếu… chức danh nghề cá theo quy định tại Thông tư 22 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Ngư dân phản ánh các vướng mắc, khó khăn với lực lượng bộ đội biên phòng.
Gần 5 tháng nằm bờ
Nhiều tháng nay, anh Bùi Văn Thắng, ở xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên), chủ tàu HP 90956 TS “đôn đáo” đi tìm, thuê lao động để bổ sung đầy đủ các chức danh nghề cá trên tàu, nhưng không tìm đủ lao động. Theo quy định, tàu cá có chiều dài từ 24 m trở lên, bắt buộc có 4 chức danh: thuyền trưởng, thuyền phó, máy trưởng, thợ máy và ít nhất 2 thuyền viên. Nhưng, tàu của anh Thắng mới chỉ đáp ứng được 2 chức danh là thuyền trưởng và máy trưởng. Anh Thắng cho biết: Không chỉ riêng phương tiện của anh, mà nhiều phương tiện của các hộ dân khác cũng không đáp ứng chức danh thuyền phó và thợ máy. Nguồn lao động đi biển ngày càng khan hiếm, buộc anh phải đi tìm, thuê lao động ở các tỉnh Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ An…, nhưng cũng không tìm được người đủ tiêu chuẩn. Giờ tàu nằm bờ, không có thu nhập, trong khi đó tàu của anh được đóng theo Nghị định 67, hiện vẫn nợ ngân hàng và phải trả lãi suất hằng tháng. Nếu tình trạng này kéo dài, không có thu nhập để trả nợ ngân hàng, ngư dân không biết xoay xở ra sao.
Cùng nỗi lo, anh Lê Văn Phinh, chủ tàu HP 90998 TS cho biết: Có những trường hợp thuê được lao động, chủ tàu bỏ tiền để lao động đi học các chứng chỉ, chức danh theo quy định, nhưng làm được vài tháng, họ nghỉ ngang. Trong thời điểm thiếu lao động trầm trọng như hiện nay, có trường hợp chủ tàu và bạn thuyền chỉ hợp đồng với nhau bằng miệng, không có sự ràng buộc, việc chấm dứt lao động cũng rất đơn giản, nếu yêu cầu quá cao người lao động sẽ “nhảy” việc sang tàu khác, khi ấy cũng chẳng đủ nhân lực ra khơi, tàu “đắp chiếu” ở nhà. Trước những khó khăn này, anh mong muốn thành phố và các đơn vị liên quan có giải pháp hỗ trợ ngư dân.
Thượng úy Lê Hồng Việt, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Bạch Đằng (Đồn biên phòng Tràng Cát) cho biết: Hiện, đơn vị đang quản lý khoảng 260 phương tiện vươn khơi. Qua công tác kiểm tra, kiểm soát biên phòng cho thấy, phương tiện đáp ứng đủ yêu cầu chỉ đếm trên đầu ngón tay. Cái khó là mô hình cá thể tự chủ, người dân tự đóng tàu, là chủ tàu nên việc tìm kiếm lao động tại địa phương khá khó khăn, nếu có thuê được lao động đáp ứng yêu cầu cũng không ổn định lâu dài. Cũng vì bài toán lao động, nhiều chủ tàu tìm cách đối phó, cho cả phụ nữ đi học, đào tạo chức danh thuyền phó, thợ máy…
Cần giải pháp căn cơ hơn
Phó tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng thành phố Nguyễn Đức Hạnh cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng và UBND thành phố, lực lượng bộ đội biên phòng kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện xuất bến vươn khơi. Đây là việc làm thể hiện sự kiên quyết, quyết liệt của lực lượng chức năng trong công tác đấu tranh phòng, chống IUU trên địa bàn. Đối với tình trạng phương tiện thiếu chức danh nghề cá theo quy định, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng thành phố chỉ đạo các đơn vị tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân chấp hành nghiêm các quy định. Bên cạnh đó, để hỗ trợ ngư dân một cách thiết thực, hiệu quả cao, các đơn vị phối hợp Trường trung cấp Nông nghiệp Thủy sản Hải Phòng mở các lớp đào tạo hỗ trợ ngư dân hoàn thiện chức danh nghề cá tại địa phương. Đến nay, các đơn vị quản lý tàu vươn khơi tổ chức được 1 lớp đào tạo, thu hút hàng trăm ngư dân tham gia. Tuy nhiên, từ năm 2021 đến nay, hoạt động phối hợp đào tạo bị ngắt quãng do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19. Hiện, nhu cầu hoàn thiện chức danh nghề cá của ngư dân khá lớn. Vì vậy, BĐBP thành phố đang chỉ đạo các đơn vị tiếp tục rà soát, thống kê các phương tiện chưa hoàn thành chức danh nghề cá, thông báo, hướng dẫn ngư dân đăng ký cho các thuyền viên theo học các lớp đào tạo; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan, xây dựng kế hoạch, chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của ngư dân, bảo đảm chất lượng đào tạo, ổn định tình hình lao động sản xuất.
Cùng với việc chỉ đạo các đơn vị siết chặt công tác quản lý, kiểm tra, kiểm soát người, tàu cá trước khi xuất, nhập bến, BĐBP thành phố tăng cường phối hợp các lực lượng: Hải quân, Cảnh sát biển, Kiểm ngư… nắm tình hình trên biển, trao đổi thông tin phục vụ công tác quản lý, kiểm soát, xử lý tàu cá vi phạm; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho ngư dân. BĐBP thành phố kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp tàu cá vi phạm; khẩn trương hoàn thiện công tác điều tra cơ bản, thống kê, lập danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm để theo dõi, giám sát, ngăn ngừa vi phạm./.