Chung tay gìn giữ nét đẹp lễ hội
(HPĐT)- Sau 3 năm tạm dừng vì dịch COVID-19, các lễ hội được phép tổ chức trở lại từ xuân Quý Mão này, đang vào dịp cao điểm, thu hút đông đảo người dân, du khách. Vừa góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử truyền thống, vừa gián tiếp đóng góp lợi ích kinh tế- xã hội từ các dịch vụ liên quan, đây là điều rất đáng mừng.
Tuy nhiên, bên cạnh sự phấn khởi, các cấp, ngành quản lý không khỏi lo lắng về công tác tổ chức lễ hội, sao cho bảo đảm an toàn, gìn giữ mỹ tục, tập quán tốt đẹp vốn có. Một điều dễ nhận thấy là trong nhiều năm qua, bên cạnh bất cập trong khâu tổ chức, bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường, nhiều vụ việc tiêu cực, hình ảnh phản cảm và gây tranh cãi trong mùa lễ hội thường liên quan đến biểu hiện thương mại hóa, điển hình là việc rải tiền lễ không đúng quy định, chuyện quản lý tiền công đức hay xin tiền, thưởng tiền tại lễ hội.
Vì vậy, ngay sau Tết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có công văn đề nghị các tỉnh, thành phố tổ chức lễ hội năm nay bảo đảm tính trang trọng, tiết kiệm, ngăn chặn kịp thời những biểu hiện tiêu cực, biến tướng, lợi dụng lễ hội thu lợi bất chính. Trong đó, cơ quan quản lý về văn hóa nghiêm cấm để xảy ra hoạt động mê tín dị đoan, cờ bạc trá hình, ăn mày, ăn xin, dịch vụ đổi tiền lẻ hưởng tiền chênh lệch, xóc thẻ, xin quẻ; đồng thời yêu cầu các cơ sở tín ngưỡng tôn giáo quản lý hòm công đức theo quy định, tránh xảy ra tình trạng rải, đặt, cài tiền lẻ, tiền công đức không đúng nơi đúng chỗ, gây phản cảm... Bộ Tài chính cũng ban hành Thông tư 04 hướng dẫn quản lý, thu chi tài chính trong công tác tổ chức lễ hội và tiền công đức, tài trợ di tích và hoạt động lễ hội, có hiệu lực thi hành từ ngày 19-3 tới. Cùng với đó, các địa phương cũng tích cực vào cuộc. Như huyện Tiên Du (tỉnh Bắc Ninh) yêu cầu Ban tổ chức Hội Lim nghiêm cấm mọi hình thức hát quan họ “ngửa nón xin tiền”, bởi thực tế hình ảnh “liền anh, liền chị” hát quan họ trên thuyền và ngửa nón nhận tiền của du khách từng xuất hiện trên các phương tiện truyền thông đại chúng, khiến dư luận phản ứng.
Ở Hải Phòng, với gần 500 lễ hội được tổ chức hằng năm, thành phố có nhiều giải pháp gìn giữ, phát huy nét đẹp truyền thống. Ngay từ năm 2020, thành phố có Quyết định số 21/QĐ-UBND về việc ban hành quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử- văn hóa và danh lam thắng cảnh trên địa bàn thành phố, trong đó quy định cụ thể việc quản lý nguồn thu của di tích cũng như quản lý, gìn giữ phát huy giá trị truyền thống của di tích sử, lễ hội truyền thống. Các địa phương, ban quản lý cơ sở tín ngưỡng, di tích văn hóa, lịch sử chủ động xây dựng kế hoạch dự kiến thu, chi trong hoạt động tổ chức lễ hội bảo đảm công khai, minh bạch; bố trí, sắp xếp hệ thống hòm công đức, nơi đặt lễ, tiền dầu nhang theo quy định, đồng thời bố trí lực lượng thu gom tiền lễ, tiền giọt dầu theo quy định… Nhờ đó, hoạt động lễ hội tại Hải Phòng cơ bản diễn ra thuận lợi, bảo đảm bản sắc, phát huy giá trị, được dư luận đánh giá tốt.
Như vậy, những “hạt sạn” gây “chướng tai, gai mắt”, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh lễ hội, nay có quy định cụ thể để khắc phục, góp phần đưa hoạt động này về đúng giá trị chânthiện- mỹ đã được vun đắp, lưu truyền qua nhiều thế hệ. Để việc tổ chức thực hiện những quy định này trong thực tế đạt hiệu quả cao, bên cạnh cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện, điều quan trọng không kém là mỗi người dân, du khách khi tham dự lễ hội cần nêu cao ý thức thực hiện nếp sống văn minh từ đi lại, bảo vệ cảnh quan, môi trường điểm đến, đến việc công đức, ủng hộ tôn tạo di tích, hoạt động tổ chức lễ hội..., chung tay gìn giữ, lan tỏa những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc./.