Quyết liệt hành động gỡ “thẻ vàng” khai thác thủy sản: Chưa đủ điều kiện, không cho tàu ra khơi
(HPĐT)- Dự kiến tháng 4 tới, Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ tái kiểm tra lần thứ 4 việc khắc phục các khuyến nghị của EC đối với hoạt động khai thác thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Do đó, cùng với địa phương ven biển, thành phố Hải Phòng đang khẩn trương, quyết liệt triển khai các giải pháp khắc phục những tồn tại, nỗ lực gỡ “thẻ vàng” trong năm 2023.
Không để tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được thành phố thực hiện.
Khắc phục nhanh tồn tại, hạn chế
Sau đợt kiểm tra lần thứ 3 vào cuối tháng 10-2022 việc khắc phục “thẻ vàng”, EC nêu tồn tại, hạn chế mà các địa phương ven biển cần triển khai trong hoạt động khai thác thủy sản. Đó là số lượng tàu công suất lớn quá nhiều, dẫn đến cường lực khai thác vượt quá nguồn lợi thủy sản; tình trạng tàu chưa đăng ký, đăng kiểm nhưng vẫn vươn khơi; công tác kiểm soát tàu cá ra, vào cảng chưa chặt chẽ; việc ghi, nộp và chất lượng nhật ký khai thác chưa đáp ứng yêu cầu... Tình trạng tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), vượt ranh giới trên biển vẫn tái diễn nhưng công tác điều tra, xử lý vi phạm chưa nghiêm. Ngay khi có kết quả kiểm tra từ phía EC, tháng 12-2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành 2 kết luận và chương trình hành động quyết tâm gỡ “thẻ vàng” để chuẩn bị cho đợt kiểm tra của EC dự kiến vào tháng 4-2023.
Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tại thành phố, 100% tàu cá được đăng ký lên phần mềm cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); 100% tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và giấy chứng nhận an toàn thực phẩm; thành phố không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, xử lý. Tuy nhiên, qua hệ thống giám sát hành trình thiết bị tàu cá, riêng năm 2022, thành phố phát hiện gần 100 lượt tàu cá mất kết nối trên biển quá 10 ngày. Riêng tại cảng cá Ngọc Hải (quận Đồ Sơn), lực lượng chức năng phát hiện 12 lượt tàu có hành vi vi phạm, xử phạt hành chính với số tiền 83,5 triệu đồng (tăng 8 lượt so năm 2021). Tình trạng tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên không chấp hành quy định cập cảng cá chỉ định để bốc dỡ hải sản đạt thấp. Trong năm 2022, việc kiểm tra, giám sát đạt gần 8% tổng số tàu cá có thông báo cập, rời cảng (1.760 lượt tàu cá); việc ghi, nộp nhật ký và báo cáo khai thác thủy sản mới đạt 72% kế hoạch năm 2022 với 5.400 bản. Một số chủ tàu, thuyền trưởng cho tàu có chiều dài từ 15 m trở lên cập cảng không chỉ định để bán hải sản, tránh việc kiểm tra của lực lượng chức năng.
Tập trung cao giai đoạn “nước rút”
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh cho biết, để chuẩn bị cho đợt kiểm tra lần thứ 4 của EC, Sở tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch hành động khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác chống khai thác IUU theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; thành lập và tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành kiểm tra thủ tục xuất, nhập bến các phương tiện khai thác thủy sản, giám sát việc thực hiện các quy định chống khai thác IUU tại các cảng cá chỉ định; xây dựng kế hoạch phối hợp với các lực lượng chức năng như: Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, công an các quận, huyện tăng cường điều tra, xác minh nguyên nhân tàu cá mất tín hiệu kết nối VMS trên biển; ngăn chặn và xử lý nghiêm những trường hợp có dấu hiệu vi phạm vùng biển nước ngoài... Đặc biệt, trong đợt cao điểm nếu đơn vị, địa phương nào để tàu cá vi phạm, người đứng đầu địa phương, UBND phường, xã, thị trấn phải chịu trách nhiệm.
Đây là giai đoạn nước rút để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong nỗ lực gỡ “thẻ vàng”. Theo Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) Lê Trung Kiên, từ nay đến trước khi đoàn Thanh tra sang Việt Nam kiểm tra lần thứ 4, đơn vị đẩy mạnh phối hợp địa phương, đơn vị đẩy mạnh hơn việc tuyên truyền, vận động ngư dân thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác IUU, nhất là việc: cập cảng chỉ định; ghi nhật ký khai thác; duy trì việc bật thiết bị giám sát hành trình khi vươn khơi… Đồng thời, lập danh sách, nắm chắc địa bàn để theo dõi, giám sát chặt chẽ tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, kiên quyết không để xảy ra tình trạng tàu cá thành phố vi phạm vùng biển nước ngoài; kiểm soát chặt tàu cá xuất, nhập bến; kiên quyết không cho tàu cá tham gia hoạt động khai thác thủy sản trên biển nếu không bảo đảm chứng chỉ thuyền viên theo quy định, thiết bị giám sát hành trình không hoạt động… không cho tàu xuất bến; phối hợp Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng và Cảnh sát biển Vùng 1, Kiểm ngư Vùng 1 thiết lập đường dây nóng để theo dõi, chia sẻ thông tin tàu cá để phát hiện từ sớm, từ xa tàu cá có nguy cơ vi phạm khai thác IUU./.