Chặn “phim rác” trên không gian mạng

Bộ phim “Madam Secretary” công chiếu trên Netflix chú thích cảnh quay Hội An không chính xác, xuyên tạc chủ quyền Việt Nam, phải gỡ bỏ.

Theo TS Đỗ Quốc Việt, Phó cục trưởng Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa– Thể thao và Du lịch), nhu cầu xem phim trên intenet ở Việt Nam tăng lên đáng kể, số lượng nền tảng ứng dụng xem phim trực tuyến, website phổ biến phim trên internet làm bùng nổ thị trường phim trực tuyến. Kho phim của các nhà cung cấp phim khá đa dạng, thường xuyên được bổ sung mới, có tới hàng trăm, hàng nghìn thậm chí hàng chục nghìn bộ phim tương ứng với hàng triệu giờ xem có thể đáp ứng phong phú nhu cầu của người xem. Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực của hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng như góp phần nâng cao đời sống tinh thần, nghiên cứu, học tập,... thì cũng nảy sinh không ít những bất cập trong công tác quản lý, tác động tiêu cực tới an ninh, văn hóa... không chỉ ở nước ta mà còn ở nhiều quốc gia khác trên thế giới. Thực tế cho thấy, những năm gần đây, nhiều phim của các nhà cung cấp, nhất là doanh nghiệp nước ngoài hoạt động tại Việt Nam từng phát hành, công chiếu có nội dung, hình ảnh vi phạm pháp luật, thuần phong mỹ tục, xuyên tạc lịch sử khiến dư luận bức xúc.

Đáng chú ý nhất là Netflix từng chiếu phim tài liệu “Vietnam War” (Chiến tranh Việt Nam) có một số nội dung xuyên tạc lịch sử Việt Nam; phim “Madam Secretary” (Nữ Ngoại trưởng) xuyên tạc chủ quyền Việt Nam khi chú thích phố cổ Hội An ở Quảng Nam- Việt Nam là Phù Lăng- một địa danh của Trung Quốc. Đơn vị này cũng chiếu bộ phim “Gửi thanh xuân ấm áp” (do Trung Quốc sản xuất) có hình ảnh “đường lưỡi bò” trong một số phân cảnh; phim “365 Days” (365 ngày yêu) lọt top 10 phim ăn khách trên nhiều vùng lãnh thổ, xuất hiện ở Việt Nam có nội dung trá hình cổ súy tội ác bắt cóc và buôn bán tình dục dưới lớp vỏ khiêu dâm, giải trí.

Gần đây nhất, Bộ Thông tin và Truyền thông yêu cầu Netflix gỡ bộ phim “Ba chị em” (chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết “Little Women” của tác giả Louisa May Alcott) do Hàn Quốc sản xuất, đồng thời không phát hành tại lãnh thổ Việt Nam. Theo cơ quan chức năng, bộ phim trên phát hành trên nền tảng số được 10/12 tập có nội dung, hình ảnh vi phạm các hành vi bị nghiêm cấm quy định xuyên tạc lịch sử; phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm dân tộc, anh hùng dân tộc tại Khoản 4, Điều 9 Luật Báo chí. Ngoài ra, bộ phim cũng vi phạm những hành vi bị cấm trong hoạt động điện ảnh quy định tại Luật Điện ảnh như: Xuyên tạc sự thật lịch sử; vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân.

Những sự việc trên cho thấy, nếu không tìm được giải pháp thích hợp quản lý hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng sẽ có những tác động tiêu cực nhiều hơn tích cực đến đời sống, nhất là với hoạt động phổ biến phim truyền thống. Các chuyên gia nhận định, gần một thập niên vừa qua, hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng phát triển mạnh mẽ ở nước ta, nhưng yếu tố tự phát còn tiếp diễn, chưa thấy rõ sự thay đổi, vai trò định hướng và điều tiết của nhà nước so với thời gian đầu khi mới vào Việt Nam. Nhiều nguyên nhân được chỉ ra, trong đó có những bất cập từ cơ sở pháp lý, công tác quản lý, nên thiếu vắng sự điều chỉnh kịp thời và phù hợp. Vì vậy, không ít những phim có nội dung không phù hợp, vi phạm pháp luật của Việt Nam vẫn đến người xem, tác động tiêu cực, gây ra không ít những hệ lụy cho xã hội. Trong khi đó, nhiều phim Việt Nam, nhất là phim sử dụng ngân sách nhà nước có chất lượng tốt lại chưa phát huy được tối ưu hiệu quả khi chưa đến gần với người xem như cách mà các nền tảng phổ biến phim trực tuyến thực hiện.

Từ ngày 15-2-2023, Nghị định 128/2022/NĐCP sửa đổi, bổ sung một số quy định xử phạt liên quan đến các hành vi vi phạm quy định về phổ biến phim trên không gian mạng, chính thức có hiệu lực, mức phạt tiền cao nhất đến 100 triệu đồng. Cùng với phạt tiền, biện pháp khắc phục hậu quả mà các đối tượng vi phạm phải thực hiện là buộc phải gỡ bỏ phim trên không gian mạng.

Giới chuyên môn đánh giá, cùng với Luật Điện ảnh 2022, Nghị định số 71/2022/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2016/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ phát thanh, truyền hình, Nghị định số 128/2022/NĐ-CP tạo hành lang pháp lý đầy đủ. Cơ quan chức năng có đủ căn cứ để quản lý chặt chẽ hoạt động phổ biến phim trên không gian mạng, hoạt động cung cấp dịch vụ phát thanh, truyền hình theo yêu cầu trên mạng internet của các doanh nghiệp trong và ngoài nước./.

HOÀNG ANH