Ngành giáo dục: Đổi mới, thích ứng với trí tuệ nhân tạo
(HPĐT)- Thời gian qua, sự xuất hiện của ChatGPT với tính năng tự động giải đáp, sáng tạo văn bản... thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận xã hội, trong đó có những người làm công tác giáo dục thành phố. Trước khả năng trí tuệ nhân tạo sẽ tác động đến hoạt động giáo dục, nhiều trường chủ động tìm hiểu, nghiên cứu để nắm bắt tình hình, tìm ra giải pháp thích ứng hiệu quả...
Giáo viên cần định hướng học sinh ứng dụng công nghệ phục vụ học tập thay vì phụ thuộc.
Trong ảnh: Học sinh Trường THPT Trần Nguyên Hãn trong một tiết học.
Chủ động tìm hiểu
Những ngày qua, thầy Đào Thuận Duy, giáo viên Trường THPT Lê Hồng Phong dành nhiều thời gian để tìm hiểu các tính năng của ChatGPT. Thầy Duy bày tỏ: Thời đại bùng nổ công nghệ, người thầy cần chủ động nắm bắt và hiểu đúng bản chất vấn đề để có cách ứng xử thích hợp. Với ChatGPT, hiện máy cập nhật các môn Toán, Vật lý, Hoá học, Sinh học, tiếng Anh... nên “giải bài” khá tốt, riêng môn Ngữ văn còn khá hạn chế. Chat GPT là mô hình dự đoán, chưa có khả năng suy luận hay sáng tạo như con người nên nhiều phản hồi không hoàn toàn chính xác. Do vậy, người dùng cần thẩm định kỹ nội dung và cũng không nên lo lắng thái quá.
Là hiệu trưởng trường THPT, quản lý những học sinh ở độ tuổi có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin hỗ trợ việc học tập cao nên khi ChatGPT ra đời, thầy Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn chủ động nghiên cứu và thử nghiệm ứng dụng. Qua trải nghiệm, thầy Quý cho biết: Những người làm công tác giáo dục lo ngại học sinh sử dụng ChatGPT để “làm hộ” bài tập. Điều này có thể để lại hệ quả tiêu cực như các em lười suy nghĩ, mất khả năng tư duy logic, tư duy phản biện, thậm chí rơi vào tình trạng phụ thuộc. Trong khi giáo viên khó kiểm soát và đánh giá học sinh hơn. Trước những lo ngại ChatGPT đặt ra đối với vai trò của người thầy, thầy Quý khẳng định: Giáo dục là ngành đặc biệt, thông qua các hoạt động giáo dục, người thầy góp phần hình thành nên nhân cách, bồi đắp cảm xúc, các năng lực, phẩm chất, kỹ năng của con người. Đây là điều công nghệ không làm được. Đồng tình với quan điểm này, thầy Đào Thế Anh, Hiệu trưởng Trường THPT Kiến Thụy cho rằng: Công nghệ chỉ hỗ trợ học sinh làm bài, đưa ra kết quả cuối cùng nhưng không thể “giảng” cho học sinh hiểu làm cách nào để ra được kết quả đó. Mặt khác, mỗi lớp học gồm nhiều học sinh, chỉ có người thầy mới hiểu được hoàn cảnh, nắm bắt được năng lực tiếp thu của từng em để có phương thức giáo dục phù hợp, hiệu quả.
Phát huy thế mạnh của công nghệ
ChatGPT sẽ tác động đến nhiều lĩnh vực xã hội, ứng dụng công nghệ này góp phần nâng cao năng suất, hiệu quả công việc, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội. Đón bắt xu hướng và chủ động tìm hiểu để có giải pháp phù hợp, ngày 13-2 vừa qua, Bộ GD-ĐT tổ chức Tọa đàm “ChatGPT, Trí tuệ nhân tạo - Lợi ích và thách thức đối với giáo dục” nhằm tạo diễn đàn để các nhà quản lý giáo dục, các nhà hoạch định chính sách, nhà nghiên cứu, học giả, giáo viên thảo luận và chia sẻ quan điểm về ảnh hưởng của trí tuệ nhân tạo đến tương lai của giáo dục.
Không nằm ngoài xu hướng đó, tại Hải Phòng, nhiều cán bộ quản lý và giáo viên trên địa bàn cũng chủ động tìm hiểu, nghiên cứu nắm bắt vấn đề để từng bước đưa ra giải pháp thích ứng phù hợp. Một số trường thông tin tới giáo viên, học sinh để hiểu đúng về ChatGPT, định hướng sử dụng như công cụ hỗ trợ đắc lực trong giảng dạy, học tập cũng như đề cao tính trung thực trong sử dụng công nghệ này. Thầy Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Nguyên Hãn nhận định: ChatGPT giúp thúc đẩy nhanh hơn quá trình đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá của giáo viên. Yêu cầu đặt ra đối với người thầy hiện nay không đơn thuần truyền thụ kiến thức, mà còn phải định hướng, dẫn dắt học sinh phát triển tư duy nghiên cứu trong học tập; thay vì kiểm tra thu nhận kết quả đơn thuần, giáo viên cần tăng cường kiểm tra bài trực tiếp, đánh giá qua sản phẩm học tập, qua bài thuyết trình về thực hiện nhiệm vụ học tập hay kết quả thực hành, thí nghiệm...
Về vấn đề này, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Phạm Quốc Hiệu cho biết: ChatGPT là sản phẩm của công nghệ thông tin hỗ trợ hiệu quả hoạt động giáo dục nếu được khai thác hợp lý. Tuy nhiên, đây là công nghệ mới, cần đón nhận một cách phù hợp, không quá đề cao cũng không ngăn cấm cực đoan. Trước xu hướng phát triển mạnh mẽ của công nghệ, ngành và các nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục; có kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nắm bắt vấn đề, tiếp cận kịp thời công nghệ mới. Từ đó giúp giáo viên thay đổi tư duy, nhận thức để đổi mới mạnh mẽ cách tổ chức dạy và học, kiểm tra, đánh giá học sinh. Các thầy, cô giáo cần tích cực trau dồi kiến thức, nâng cao nghiệp vụ chuyên môn cũng như khả năng ứng dụng công nghệ thông tin; giúp học sinh hiểu được bản chất vấn đề để làm chủ công nghệ, từ đó phát huy những lợi thế cũng như hạn chế những mặt trái, tác động tiêu cực của sản phẩm công nghệ này./.