Bảo tồn kiến trúc nông thôn
(HPĐT)- Mới đây, Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà ký Chỉ thị số 04/CTTTg, ngày 7-2-2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc định hướng phát triển quy hoạch kiến trúc nông thôn Việt Nam, tạo bản sắc và giữ gìn kiến trúc truyền thống. Tại Hải Phòng, ngày 17-2-2023, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Bộ Xây dựng và UBND thành phố tổ chức hội nghị toàn quốc về quy hoạch xây dựng nông thôn mới gắn với quá trình đô thị hóa giai đoạn 2021-2025, lần nữa nhấn mạnh đến giữ gìn, phát huy giá trị kiến trúc truyền thống trong xây dựng nông thôn mới.
Chưa khi nào, vấn đề giữ gìn bản sắc, kiến trúc nông thôn truyền thống được Chính phủ, bộ, ngành, các địa phương quan tâm như hiện nay. Điều đó cho thấy, trong quá trình xây dựng nông thôn mới, không ít công trình kiến trúc truyền thống của nông thôn đang bị bê tông hoá, làm mất đi bản sắc văn hóa của thôn quê vùng Đồng bằng Bắc bộ.
Thực tế, sau hơn 12 năm triển khai xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu, bộ mặt nông thôn mới trên cả nước nói chung, Hải Phòng nói riêng thay đổi tích cực, nhanh chóng. Các công trình điện, đường, trường, trạm, nhà cửa khang trang, hiện đại, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa nông nôn với khu vực đô thị. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, tại nhiều địa phương đang diễn ra xu hướng “đô thị hóa nông thôn, đồng bằng hóa miền núi, bê tông hóa làng quê” dẫn đến phá vỡ cảnh quan, mất bản sắc truyền thống, bị pha tạp... Một số công trình hạ tầng như nhà văn hóa, nhà ở… được áp dụng một cách rập khuôn, cứng nhắc. Các không gian sinh hoạt văn hoá truyền thống cây đa, giếng nước, mái đình... đang dần bị mai một.
Kiến trúc nông thôn mới ở Hải Phòng đang đứng trước nguy cơ mất bản sắc riêng của vùng đồng bằng Bắc bộ và những giá trị truyền thống nông thôn sẽ không còn nếu không được bảo tồn và lưu giữ. Vì vậy, thành phố cần quan tâm hoàn thiện và đề ra tiêu chí kiến trúc nông thôn phù hợp thực tiễn vào bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu, nâng thôn mới nâng cao, làm cơ sở để các địa phương xây dựng các công trình, nhà ở phù hợp cảnh quan. Từ đó, góp phần tạo nên vẻ đẹp của làng quê Hải Phòng khang trang hiện đại, nhưng vẫn giữ được kiến trúc, cảnh quan truyền thống một cách bền vững./.