Cần sớm khắc phục bất cập khi bỏ sổ hộ khẩu giấy

Công an quận Kiến An tuyên truyền Đề án 06 gắn với hướng dẫn cài đặt, sử dụng tại khoản định danh điện tử tại Trường THPT Đồng Hòa.

7 phương án nhưng chỉ dùng 1

Đầu tháng 2 vừa qua, anh Đặng Phương N. ở xã Lưu Kiếm (huyện Thủy Nguyên) tới Văn phòng công chứng trên phố Trần Quang Khải (quận Hồng Bàng) để làm thủ tục ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng tại tòa án theo quy định. Mặc dù cung cấp thẻ căn cước công dân (CCCD) gắn chíp, song nhân viên văn phòng này vẫn đề nghị anh phải có giấy xác nhận nơi cư trú do Công an xã Lưu Kiếm thực hiện. Như vậy, thay vì chỉ mất vài giờ làm hợp đồng ủy quyền tại văn phòng công chứng nếu xuất trình sổ hộ khẩu giấy như trước, nay anh mất gần 1 tuần mới hoàn thành thủ tục này. Tương tự, chị Nguyễn Thị Hà, ở phố Cát Bi, phường Cát Bi (quận Hải An) khi hỏi làm thủ tục khai sinh cho con cũng được cán bộ tư pháp phường hướng dẫn phải có giấy xác nhận nơi cư trú mặc dù cả 2 vợ chồng chị đều có CCCD gắn chíp, phát sinh thêm thủ tục phiền hà cho người dân. Đây chỉ là 2 trong các trường hợp công dân khi thực hiện các TTHC về hộ tịch, giáo dục, y tế, chuyển nhượng đất đai, việc làm... được các cơ quan, tổ chức thực hiện yêu cầu thêm giấy xác nhận nơi cư trú.

Theo thiếu tá Trần Đức Hậu, Đội trưởng Đội cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an quận Ngô Quyền), để thực hiện việc bỏ sổ hộ khẩu giấy từ ngày 1-1-2023, Bộ Công an hướng dẫn 7 phương thức khai thác thông tin cư trú của công dân gồm: Sử dụng thẻ CCCD gắn chíp; sử dụng thiết bị chuyên dụng để đọc chip, thiết bị đọc mã QR trên CCCD; ứng dụng VNeID; tra cứu trên hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư; sử dụng thông báo số định danh cá nhân; sử dụng giấy xác nhận nơi cư trú. Tuy nhiên, ngoài việc dùng giấy xác nhận nơi cư trú, các phương pháp còn lại chưa thể sử dụng trơn tru, đồng bộ. Nguyên do các xã, phường chưa được cấp thiết bị chuyên dụng đọc mã chíp, mã QR trên CCCD; Hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư chưa kết nối đồng bộ giữa các cơ quan; nhiều người dân chưa chủ động thực hiện TTHC trực tuyến; cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư có thời điểm bị lỗi… Hiện toàn quận thu nhập 60.762 hồ sơ định danh điện tử (đạt khoảng 40% số công dân) tuy nhiên việc sử dụng các TTHC trực tuyến từ tài khoản này chưa nhiều.

Đồng bộ dữ liệu, khắc phục bất cập

Trưởng Công an xã Lưu Kiếm Ngô Tuấn Anh thông tin, từ ngày 1-1-2023, khi có quyết định bỏ sổ hộ khẩu giấy đến nay, Công an xã Lưu Kiếm cấp 73 giấy xác nhận nơi cư trú theo yêu cầu của công dân. Đơn vị vận động người dân cài đặt tài khoản định danh điện tử trên thiết bị điện tử thông minh, hướng dẫn làm các TTHC trực tuyến, thay vì đến trực tiếp hay phải xin giấy xác nhận nơi cư trú. Tuy nhiên, nhiều người dân chưa thành thạo về công nghệ thông tin nên gặp khó khi triển khai tài khoản định danh điện tử. Đến nay, toàn xã có 1.200 công dân đăng ký tài khoản định danh điện tử cấp độ 2 trên khoảng 11.000 công dân toàn xã, đạt khoảng 11%.

Theo Chủ tịch Hội Công chứng viên thành phố Nguyễn Nhật Quang, thực tế nhiều trường hợp nơi thường trú của công dân trên thẻ CCCD chưa chính xác với hiện tại, song các tổ chức hành nghề công chứng lại không truy cập được cơ sở dữ liệu dân cư để kiểm chứng thông tin, tiềm ẩn rủi ro khi nơi cư trú không chính xác nên một số văn phòng công chứng yêu cầu giấy xác nhận nơi cư trú. Thời gian tới, Bộ công an, ngành tư pháp cần thêm giải pháp để các tổ chức hành nghề công chứng truy cập được cơ sở dữ liệu dân cư, giải quyết các bất cập này.

Triển khai đề án 06 của Thủ thướng Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử, phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn 2030, Sở Tư pháp ban hành nhiều văn bản hướng dẫn cán bộ tư pháp các quận, huyện, xã, phường, đơn vị về công tác hộ tịch và các TTHC khác, yêu cầu các đơn vị, xã phường thực hiện nghiêm 7 phương thức nêu trên. Những vấn đề thực tế nảy sinh hiện nay gây khó khăn đối với người dân trong quá trình thực hiện TTHC, ngoài các yếu tố kỹ thuật đang dần được đồng bộ, còn một số đơn vị, cá nhân chưa linh hoạt trong việc sử dụng 7 phương thức, gây phiền hà không đáng có. Để khắc phục các bất cập này, cần sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa ngành Tư pháp, Công an, chính quyền các địa phương đẩy nhanh việc kết nối dữ liệu cơ sở về dân cư. Cùng với đó, các đơn vị trực tiếp thực hiện các thủ tục với công dân không tự ý yêu cầu các loại giấy tờ không đúng quy định, không gây phiền hà cho người dân, nếu phát hiện đơn vị vi phạm cần xử lý nghiêm khắc. Người dân cũng cần chủ động đăng ký tài khoản định danh điện tử, thay đổi thói quen, hướng tới sử dụng các dịch vụ công trực tuyến trong tương lai theo định hướng, đề án 06 của Chính phủ./.

Bài và ảnh: Tuệ MINH