Khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa mới trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng Việt Nam
(HPĐT)- Nhân kỷ niệm 80 năm ra đời Đề cương Văn hóa Việt Nam, sáng 27-2, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương và các cơ quan liên quan tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “80 năm Đề cương về văn hóa Việt Nam (1943-2023) - khởi nguồn và động lực phát triển”. Hội thảo được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Đồng chí Đỗ Mạnh Hiến, Phó bí thư Thường trực Thành uỷ cùng các đồng chí lãnh đạo thành phố dự Hội thảo khoa học cấp quốc gia tại điểm cầu Hải Phòng.

Quang cảnh hội thảo tại điểm cầu Hải Phòng.
Chủ trì hội thảo tại điểm cầu Trung ương có đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư. Cùng dự có các đồng chí: Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Trần Hồng Hà, Phó thủ tướng Chính phủ; Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Nguyễn Mạnh Hùng, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông; Đoàn Minh Huấn, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản. Đến dự còn có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và các nhà khoa học, nhà văn hóa, truyền thông cả nước.
Dự tại điểm cầu Hải Phòng có các đồng chí: Đỗ Mạnh Hiến, Phó bí thư Thường trực Thành ủy; Phạm Văn Lập, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố; Đào Khánh Hà, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy; Lê Trí Vũ, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy; Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố và đại diện lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan.



Các đại biểu dự hội thảo tại điểm cầu Hải Phòng.
"Ngọn đuốc" soi đường cho sự phát triển nền văn hóa mới
Phát biểu khai mạc, chỉ đạo, đề dẫn hội thảo, đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định: Hội thảo là hoạt động ý nghĩa để tôn vinh, nhận thức sâu sắc hơn về giá trị lịch sử, chính trị, khoa học và tầm vóc thời đại của việc ra đời Đề cương về văn hóa Việt Nam trong tiến trình phát triển của nền văn hóa và sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta. Từ đó, góp phần triển khai thắng lợi quan điểm, định hướng, mục tiêu, nhiệm vụ phát triển văn hóa, con người Việt Nam của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 13 và Kết luận Hội nghị văn hóa toàn quốc năm 2021 quán triệt sâu sắc bài phát biểu quan trọng của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại hội nghị này. Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh, Đề cương về văn hóa khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của nhiệm vụ xây dựng nền văn hóa mới trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng Việt Nam, với nhận thức đúng đắn rằng: sự lãnh đạo của Đảng trên lĩnh vực văn hóa vừa là một tất yếu chính trị, vừa là một tất yếu khách quan. Cách mạng muốn xây dựng thành công nền văn hóa mới dứt khoát phải do Đảng tiền phong lãnh đạo. Mặt khác, có lãnh đạo được phong trào văn hóa, Đảng mới lan tỏa được tư tưởng cách mạng, tạo nên ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội.

Đồng chí. Nguyễn Xuân Thắng, Uỷ viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu đề dẫn và khai mạc hội thảo.
Cũng theo đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, việc xây dựng nền văn hóa mới phải gắn liền với cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và sự nghiệp xây dựng chế độ XHCN. Công cuộc cải tạo xã hội, loại bỏ những gì cũ kỹ lạc hậu, hướng tới xây dựng một chế độ xã hội mới ưu việt hơn chỉ hoàn thành khi hình thành được nền văn hóa mới: “nền văn hoá XHCN”. Vì thế, đồng chí đề nghị các nhà khoa học, các đại biểu tập trung thảo luận sâu sắc hơn các vấn đề chủ yếu sau: khẳng định ý nghĩa khoa học và tầm vóc lịch sử và những giá trị trường tồn của bản Đề cương về văn hóa Việt Nam trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc cả về phương diện lý luận và thực tiễn; tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về vai trò văn hóa đối với phát triển; hoàn thiện thể chế pháp luật và chính sách tạo môi trường cho các hoạt động văn hóa và huy động nguồn lực cho phát triển văn hóa; chăm lo xây dựng đội ngũ những người làm công tác văn hóa có phẩm chất năng lực xứng tầm yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới và thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hoá và thị trường văn hoá phát triển.

Các đại biểu dự hội thảo tại điểm cầu Hải Phòng.
Phát huy giá trị của Đề cương đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước
Tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng trình bày báo cáo trung tâm, trong đó nêu bật những giá trị nền tảng, cốt lõi cũng như thực tiễn của Đề cương về văn hóa Việt Nam; đề xuất một số định hướng và giải pháp phát huy giá trị của Đề cương về văn hóa Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Quang cảnh hội thảo tại điểm cầu Hải Phòng.
Trên cơ sở nghiên cứu, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn vận dụng các quan điểm, đường lối của Đề cương về văn hóa Việt Nam các thời kỳ, các nhà khoa học, nghiên cứu, quản lý văn hóa, truyền thông đi sâu phân tích giá trị lý luận và thực tiễn của Đề cương về văn hóa Việt Nam; tập trung luận giải văn hóa, con người Việt Nam - nền tảng tinh thần, động lực phát triển đất nước trong giai đoạn cách mạng mới. Cụ thể, sự khai phá mở đường cho quá trình xây dựng lý luận văn hóa ở Việt Nam; phát huy giá trị của Đề cương về văn hóa Việt Nam trong đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác quan điểm sai trái, thù địch trên lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật; vận dụng tư tưởng của Đề cương về văn hóa Việt Nam tạo động lực phát triển kinh tế, xã hội ở địa phương; vai trò và xu hướng chuyển đổi số trong phát triển văn hóa - con người Việt Nam… Từ đó, đề xuất, kiến nghị một số cơ chế, chính sách phát triển văn hóa hiện nay.

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu kết luận hội thảo.
Phát biểu tổng kết, bế mạc hội thảo, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương một lần nữa nhấn mạnh ý nghĩa của hội thảo cũng như đề cao vai trò của Đề cương về văn hóa Việt Nam đối với sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Nhìn lại lịch sử 80 năm có thể khẳng định, Đề cương về văn hóa Việt Nam đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống chính trị - văn hóa của dân tộc ta, giá trị lớn lao và sức sống bền vững của đề cương để lại cho nhân dân ta những bài học quý báu. Đó là bài học về sự kiên định, kế thừa và vận dụng phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện thực tiễn cách mạng Việt Nam trong từng giai đoạn lịch sử. Đồng thời, là bài học về sự hài hòa, hòa quyện giữa ý Đảng và lòng dân, về chủ trương đúng đắn của Đảng để phát huy phối hợp khối đại đoàn kết toàn dân, huy động sự tham gia, đóng góp trí tuệ, tài năng của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, phát huy mọi tiềm năng, nguồn lực cho xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mặt khác, là bài học về phát huy tinh thần yêu nước, thực hành dân chủ, tính năng động, sáng tạo, đoàn kết của các chủ thể văn hóa và đó cũng là bài học về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên lĩnh vực tư tưởng và văn hóa…/.
Bản Đề cương về văn hóa Việt Nam 1943 do Tổng Bí thư Trường Chinh chấp bút trong những ngày bão táp của cuộc chiến đấu chống lại ách cai trị của thực dân Pháp và phát xít Nhật. Có thể nói, nhân dân ta khi ấy, trong đó có cả lớp văn nghệ sĩ, trí thức bị dồn vào tình thế khốn cùng. Đề cương về văn hóa Việt Nam ra đời được xem như là cương lĩnh đầu tiên về văn hóa của Đảng, chỉ có 1.500 chữ, ngắn gọn, súc tích, nhưng tạo nên bước ngoặt lịch sử, với 3 nguyên tắc định danh cho nền văn hóa mới Việt Nam là: dân tộc, khoa học và đại chúng.