Quy định cụ thể “bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” khi bồi thường thu hồi đất

01/03/2023 15:28

(HPĐT)- So với Luật Đất đai 2013, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) bổ sung những quy định mới, bảo đảm quyền lợi của người bị Nhà nước thu hồi đất. Cụ thể, tại Điều 89 dự thảo trên quy định các nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất, bổ sung thêm 3 nguyên tắc mới, gồm: Việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, bảo đảm cuộc sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ; đối với hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi có thể được bồi thường bằng đất (cùng hoặc khác mục đích sử dụng với loại đất bị thu hồi), bằng tiền hoặc bằng nhà ở nếu người có đất bị thu hồi có nhu cầu và địa phương có điều kiện về quỹ đất, quỹ nhà ở; việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư phải thực hiện trước khi có quyết định thu hồi đất.

Trong 3 nguyên tắc mới này, dự thảo Luật cần quy định rõ hơn, cụ thể hơn nguyên tắc việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất phải bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, bảo đảm cuộc sống bằng hoặc tốt hơn nơi cũ. Vì việc xác định “tốt hơn nơi ở cũ” đứng từ góc độ của người nhận bồi thường và cơ quan, tổ chức bồi thường có thể chưa thống nhất ở nơi này, nơi khác. Khi di chuyển chỗ ở, người bị thu hồi đất có những thiệt hại hữu hình, như việc mất nhà ở, đất đai, ruộng vườn…, nhưng cũng có những thiệt hại vô hình khác như tâm lý an cư, các mối quan hệ trong làm ăn, cuộc sống… Trên thực tế, từng có nhiều khu nhà tái định cư được xây dựng khang trang, đầu tư hạ tầng kỹ thuật đầy đủ, nhưng người được nhận lại không mặn mà, vì khi chuyển tới sống ở đó, họ không biết làm gì để có thu nhập, duy trì cuộc sống. Do vậy, đề nghị cần cụ thể hóa khái niệm “bồi thường bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, bảo đảm cuộc sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ” bằng những giải thích, quy định cụ thể để việc áp dụng pháp luật được thống nhất và chính xác khi dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được thông qua và đi vào cuộc sống./.