Các HTX dịch vụ nông nghiệp: Đổi mới hoạt động đúng “chất” doanh nghiệp
(HPĐT)- Trên địa bàn thành phố hiện có 203 hợp tác xã (HTX) dịch vụ nông nghiệp. Thực hiện chuyển đổi, đăng ký lại theo quy định của Luật HTX năm 2012, các đơn vị có nhiều cố gắng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ, đáp ứng yêu cầu đổi mới, đóng góp quan trọng vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, thời gian tới, để phát triển hiệu quả, trở thành chỗ dựa tin cậy cho thành viên, đòi hỏi các HTX cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn, gắn với chủ động xây dựng phương án, đề án sản xuất, kinh doanh khả thi.
HTX sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Thụy Hương (huyện Kiến Thụy) tích cực cải tiến kỹ thụât nâng cao năng suất cây trồng.
Từng bước ổn định, tạo chỗ dựa cho thành viên
Theo đánh giá của Liên minh HTX thành phố, hoạt động của các HTX sau khi chuyển đổi, đăng ký lại theo quy định của Luật HTX 2012 từng bước ổn định, bộ máy tinh gọn hơn; nhiều đơn vị sản xuất hiệu quả gắn với chuỗi giá trị sản phẩm; tích cực, chủ động tìm kiếm thị trường, tiêu thụ nông sản.
Ông Lê Văn Ngà, Giám đốc HTX sản xuất kinh doanh, dịch vụ nông nghiệp Lưu Kiếm thông tin, đơn vị là một trong những HTX đi đầu chuyển đổi sớm ở huyện Thủy Nguyên. Sau chuyển đổi, HTX mạnh dạn đổi mới hoạt động, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh khả thi, trong đó, chú trọng mở rộng các khâu dịch vụ nông nghiệp, kinh doanh dịch vụ điện, nước hiện có. Đến nay, HTX chủ động liên kết các đơn vị cấp nước ở xã Minh Tân, Hòa Bình để có nguồn nước sạch cung ứng tới hơn 800 hộ dân trong xã Lưu Kiếm. Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, HTX mở rộng đẩy mạnh cung cấp các dịch vụ như vật tư phân bón, tưới tiêu, cơ giới hóa các khâu canh tác, nhờ đó năng suất lúa vụ xuân vừa qua đạt 71,2 tạ/ha, nằm trong tốp đầu của huyện Thủy Nguyên. Ngoài các cây trồng truyền thống của địa phương, HTX còn chủ động thuê lại hơn 5 ha diện tích đất thực hiện thành công mô hình sản xuất lúa theo hướng hữu cơ… HTX đi tiên phong trong việc sử dụng mã QR, ứng dụng công nghệ số quản lý hơn 4.000 khách hàng mua điện…
Theo bà Nguyễn Thị Hà, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Thụy Hương, sau đổi mới, đơn vị mạnh dạn mở rộng quy mô, thực hiện 8 khâu dịch vụ nông nghiệp như: dịch vụ cung cấp giống, mạ khay, dịch vụ máy cấy, máy cày, dịch vụ bao tiêu sản phẩm… HTX chủ động tích tụ ruộng bỏ hoang tổ chức sản xuất lúa hữu cơ trên diện tích 200 ha mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân địa phương, xã viên HTX. Năm 2022, HTX đạt doanh thu hơn 2 tỷ đồng, lợi nhuận hơn 200 triệu đồng. Ngoài ra, HTX còn trở thành cầu nối đưa nhiều giống cây trồng giá trị cao vào đồng ruộng, nâng cao thu nhập của người sản xuất.
Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động đúng tính chất doanh nghiệp
Tuy đạt một số kết quả tích cực trong hoạt động, song nhìn chung hiện các HTX dịch vụ nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, nguồn vốn kinh doanh, dịch vụ mua vật tư phân bón, giống… Trong khi đó, việc vay vốn ngân hàng không dễ, phải có tài sản thế chấp. Chính vì thế, nhiều HTX muốn đứng ra cung ứng giống, vật tư phân bón cho nông dân nhưng không cạnh tranh nổi với tư thương. Tư thương có thể "bán chịu" dài ngày và sẵn sàng "gom hàng" trước cả tháng, trong khi HTX nông nghiệp không thể làm như vậy vì vừa thiếu vốn, vừa không có nhà kho, bến bãi…
Bên cạnh đó, năng lực nội tại của phần lớn HTX còn yếu, quy mô sản xuất, kinh doanh nhỏ, manh mún, thiết bị công nghệ sản xuất chậm đổi mới; hoạt động còn lúng túng, hiệu quả thấp, lợi ích kinh tế-xã hội đem lại cho thành viên chưa nhiều. Đội ngũ cán bộ HTX năng lực còn yếu, thiếu liên kết, hợp tác trong hoạt động. Một số HTX dịch vụ nông nghiệp chuyển đổi còn dừng ở hình thức; thành viên không góp vốn hoặc góp vốn quá thấp; thực hiện quyền tự chủ của các HTX còn hạn chế.... Nguyên nhân do một bộ phận không nhỏ cán bộ, thành viên và người dân chưa nhận thức đầy đủ về bản chất, vai trò của mô hình HTX kiểu mới. Bản thân các HTX thiếu biện pháp, quyết tâm nâng cao năng lực nội tại của mình để khắc phục khó khăn, hạn chế, chưa sẵn sàng trước những thách thức của cơ chế thị trường và quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra. Số đông HTX trong lĩnh vực nông nghiệp hoạt động như tổ chức dịch vụ công ích, lại thiếu hỗ trợ nên không có cơ hội đầu tư phát triển.
Theo ông Nguyễn Hữu Đạo, Phó chủ tịch Liên minh HTX thành phố để hoạt động hiệu quả, bền vững, có lợi nhuận, các HTX dịch vụ nông nghiệp cần tiếp tục chủ động đổi mới nội dung, phương thức hoạt động theo Luật HTX năm 2012, trong đó thay đổi cách nghĩ, cách làm theo đúng tính chất hoạt động của doanh nghiệp. Xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, các đơn vị đặt trọng tâm là tập trung thực hiện các khâu dịch vụ, đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất của thành viên và nông dân như: dịch vụ thủy nông, làm đất, bảo vệ thực vật, dịch vụ thú y, dịch vụ cây con giống, phân bón, thuốc trừ sâu, dịch vụ khuyến nông, dịch vụ KHKT, chuyển giao công nghệ.../.