Xử lý nghiêm hành vi “ép” khách hàng mua bảo hiểm khi vay tiền

Theo Luật Các tổ chức tín dụng, các tổ chức tín dụng được phép hoạt động đại lý kinh doanh bảo hiểm theo quy định của Ngân hàng Nhà nước nhưng phải bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật.

Nhân viên ngân hàng chèo kéo mua bảo hiểm

Chị Nguyễn Minh Hải, ở Tổ 30, phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) bức xúc chia sẻ: “Gia đình vay 250 triệu đồng để mua ô tô tại một ngân hàng thương mại cổ phần. Tuy nhiên, nhân viên của ngân hàng này yêu cầu tôi ngoài mua bảo hiểm vật chất xe ô tô, phải mua thêm gói bảo hiểm nhân thọ trị giá 20 triệu đồng/năm. Nếu không mua gói bảo hiểm nhân thọ, ngân hàng sẽ không giải ngân số tiền vay. Sau tôi đến một ngân hàng khác và được vay số tiền trên, chỉ phải mua bảo hiểm vật chất xe ô tô, do tài sản bảo đảm bằng chính chiếc xe của mình”.

Do nhu cầu kinh doanh thiếu vốn, không có tài sản thế chấp, anh Bùi Mạnh Hà, ở phố Tô Hiệu, phường Hồ Nam (quận Lê Chân) đến Ngân hàng VPBank chi nhánh Hải Phòng, được một nữ nhân viên ngân hàng tư vấn vay theo hình thức tín chấp. Tuy nhiên, nhân viên này yêu cầu anh Hà tham gia mua gói bảo hiểm nhân thọ trị giá gần 30 triệu đồng/năm, hứa sẽ hoàn tất thủ tục hồ sơ, giải ngân nguồn vốn cần vay nhanh chóng, nếu không ngân hàng sẽ khó giải ngân và có thể trường hợp của anh không đủ điều kiện được vay vốn tín chấp. Vì cần vốn kinh doanh, anh Hà đành chấp nhận mua gói bảo hiểm nhân thọ, mỗi năm phải thanh toán số tiền gần 30 triệu đồng của Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ AIA Việt Nam do chính nhân viên này làm đại lý. Sau 1 năm, phải gồng gánh vừa khoản nợ lãi, gốc của ngân hàng và thêm tiền đóng bảo hiểm nhân thọ, anh Hà thêm khó khăn, tiếp tục tìm đến ngân hàng để vay thêm nguồn vốn kinh doanh, lại bị chèo kéo, mua tiếp 2 hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cho hai con của anh Hà, với tổng gói bảo hiểm là 30 triệu đồng/năm của một công ty bảo hiểm nhân thọ khác. Khó khăn chồng chất khó khăn, anh Hà không có khả năng duy trì gói bảo hiểm nhân thọ của mình mỗi năm đóng gần 30 triệu đồng đành bỏ, chịu mất trắng số tiền đóng trong năm đầu.

Chị Nguyễn Minh Hải và anh Bùi Mạnh Hà là 2 trong số nhiều khách hàng phản ánh, khi đến gửi tiền hay vay tiền thường được nhân viên ngân hàng “chăm sóc”, giới thiệu mua bảo hiểm, thậm chí mua bảo hiểm là điều kiện để được duyệt khoản vay. Chưa hết, sau khi mua bảo hiểm, nhân viên ngân hàng gần như “bỏ bẵng” khách hàng, nếu không may xảy ra tranh chấp, ngân hàng gần như... không liên quan. Có trường hợp, khách hàng mua bảo hiểm qua ngân hàng được vài năm thì ngân hàng dừng hợp tác với công ty bảo hiểm, khiến khách hàng hoang mang, không biết quyền lợi của mình được giải quyết ra sao.

Rà soát, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm

Phó giám đốc phụ trách Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Dung cho biết: Ngày 15-2- 2023, NHNN ban hành Công văn số 506 về hoạt động cung ứng dịch vụ liên quan đến bảo hiểm. Theo đó, NHNN Chi nhánh Hải Phòng ký văn bản gửi các tổ chức tín dụng (TCTD), chi nhánh Ngân hàng nước ngoài hoạt động trên địa bàn thành phố, về việc tăng cường hoạt động hỗ trợ khách hàng vay vốn sử dụng dịch vụ ngân hàng. Đồng thời, yêu cầu các ngân hàng nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của NHNN liên quan đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Theo đó, các ngân hàng hoạt động trên địa bàn thành phố phải tiến hành rà soát lại toàn hệ thống, xử lý nghiêm những trường hợp “ép” khách hàng mua các loại bảo hiểm không cần thiết khi cấp tín dụng cho khác hàng, bảo đảm phê duyệt hồ sơ, giải ngân cho khách hàng theo đúng quy định. Về việc cấp vốn tín dụng, NHNN chi nhánh thành phố cũng yêu cầu các TCTD tiếp tục khai thác và sử dụng vốn hiệu quả, mở rộng và phát triển dịch vụ tạo điều kiện giữ ổn định lãi suất cho vay. Đồng thời, các TCTD tiếp tục tập trung vốn vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và tăng trưởng; kiểm soát chất lượng tín dụng và tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật về hoạt động tín dụng và các quy định khác có liên quan.

Việc tham gia bảo hiểm là tự nguyện, trên cơ sở nhu cầu và khả năng tài chính của khách hàng, ngân hàng không được bắt buộc khách phải mua bảo hiểm. Ngoài ra, các hợp đồng đại lý bảo hiểm ký với ngân hàng cũng không yêu cầu sản phẩm bảo hiểm phải được bán kèm hay gắn với các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng. Việc ký kết và thực hiện hợp đồng đại lý bảo hiểm theo thỏa thuận giữa doanh nghiệp bảo hiểm với ngân hàng và phải bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật. NHNN sẽ có biện pháp xử lý nghiêm trong trường hợp phát hiện nhân viên/đơn vị kinh doanh ép khách hàng mua bảo hiểm và TCTD chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật đối với hành vi này- Phó giám đốc phụ trách NHNN Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Dung nhấn mạnh.

Luật sư Đoàn Thành Trung (Văn phòng Luật sư Đoàn Thành Trung, quận Hải An) cho rằng: Việc ép khách hàng phải mua bảo hiểm khi vay tiền tại ngân hàng là hành vi vi phạm pháp luật. Để khắc phục tình trạng này, pháp luật đưa ra mức xử phạt đối với hành vi ép khách hàng mua bảo hiểm khi vay vốn tại điểm đ, Khoản 2, Điều 17, thuộc Nghị định số 98/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định số 48/2018/NĐCP của Chính phủ. Theo đó, nếu ngân hàng có hành vi ép khách hàng đến vay mua bảo hiểm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức xử phạt tiền từ 40 - 50 triệu đồng. Hơn nữa có thể bị đình chỉ hoạt động từ 2 - 3 tháng một phần nội dung, phạm vi liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm hành chính trong Giấy phép thành lập và hoạt động./.

Bài và ảnh: THẢO ANH