Mở rộng “thị phần” thanh toán online

Đem ngạc nhiên này hỏi em, chị Hòa được biết, thời gian gần đây, tại thị trấn có thông tin một số người bị nhóm tội phạm nước ngoài sử dụng công nghệ cao lấy cắp tiền trong tài khoản cá nhân, nên bà con xuất hiện tâm lý e ngại. Cùng với đó, một bộ phận người dân chưa có thói quen sử dụng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng cũng như các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, nhất là những người lớn tuổi. Việc tốn phí khi thanh toán không dùng tiền mặt, như phí chuyển tiền, làm thẻ, in sao kê, phí giao dịch..., cùng với đó là quy trình, thủ tục mở tài khoản còn phức tạp cũng là những cản trở khiến nhiều người ngần ngại sử dụng hình thức này. Do vậy, kẻ bán người mua ở chợ cũng kém hào hứng với việc thanh toán không dùng tiền mặt như hồi đầu triển khai mô hình chợ 4.0.

Thực tế, ngoài chợ Cát Bà, một số chợ khác trên địa bàn thành phố cũng xây dựng mô hình chợ 4.0, thanh toán không dùng tiền mặt như các chợ: Cát Bi, Tam Bạc, Quán Toan, Hạ Lũng, Lương Văn Can... Với mô hình chợ 4.0, tiểu thương và khách hàng đến chợ có thể mua bán hàng hóa bằng cách quét mã QR hoặc chuyển tiền qua số điện thoại trên ứng dụng một cách nhanh chóng, thuận tiện mà không cần mang theo tiền mặt cũng như mất thời gian trong việc trả lại tiền thừa. Tuy nhiên, sau một thời gian, các chợ 4.0 bắt đầu giảm lượng khách thanh toán không dùng tiền mặt. Theo thống kê của Ngân hàng nhà nước (NHNN) Chi nhánh Hải Phòng, mặc dù số lượng tài khoản ngân hàng gia tăng nhưng thanh toán thẻ phần lớn vẫn bằng rút tiền tại cây ATM (chiếm tới 85%), chỉ có 15% là phát sinh qua thanh toán trực tuyến. Quá trình triển khai thanh toán không dùng tiền mặt tại các chợ gặp không ít khó khăn, vướng mắc, như thói quen, tâm lý sử dụng tiền mặt, tâm lý e ngại khi tiếp nhận công nghệ mới, an toàn an ninh khi sử dụng thanh toán trực tuyến.

Đối với khu vực nông thôn càng có nhiều khó khăn hơn khi mạng lưới chi nhánh và cơ sở hạ tầng thanh toán của các tổ chức cung ứng dịch vụ phát triển chưa được như kỳ vọng. Một số sản phẩm dịch vụ thanh toán không bằng tiền mặt chưa được thiết kế hướng tới khách hàng, phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng khu vực nông thôn, do đó chưa phát huy được hiệu quả dịch vụ. Cơ sở pháp lý cho hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt hiện vẫn đang trong giai đoạn thí điểm.

Để cải thiện tình trạng này, thời gian tới, các ngân hàng cần đầu tư công nghệ để phát triển sản phẩm, dịch vụ phù hợp để phát triển thanh toán không dùng tiền mặt đồng bộ tại cả khu vực thành thị và nông thôn. Đồng thời, các địa phương và ngành ngân hàng phối hợp tuyên truyền để người dân hiểu rõ những tiện ích của phương thức thanh toán hiện đại này. Điều quan trọng hơn là cần sự đồng bộ từ chính sách, quy định tới hạ tầng cơ sở kỹ thuật để phương thức thanh toán mới bảo đảm điều kiện sử dụng một cách rộng rãi. Cùng với đó, NHNN tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, bảo đảm an ninh, an toàn, áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong hoạt động thanh toán trực tuyến; tăng cường hợp tác, phối hợp, trao đổi thông tin giữa các ngành chức năng và đơn vị liên quan để phòng ngừa, kịp thời phát hiện, điều tra, xử lý hành vi vi phạm pháp luật để người dân yên tâm sử dụng. Các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, doanh nghiệp cung cấp hàng hóa, dịch vụ có hình thức miễn, giảm phí, khuyến mại đối với khách hàng sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần mở rộng “thị phần” cho hình thức này./.

Hoàng Yên