Đưa trò chơi dân gian trở lại

ảnh: thành lê - ảnh: hoàng tùng 11/03/2023 17:54

(HPĐT)- Trước thực tế nhiều giá trị văn hóa truyền thống, trong đó có các trò chơi dân gian có nguy cơ mai một trong đời sống hiện đại, thời gian qua, các địa phương có nhiều nỗ lực tái hiện trò chơi dân gian qua các hội thi trong các lễ hội truyền thống, góp phần bảo tồn, gìn giữ giá trị văn hóa phi vật thể của dân tộc.

Nặn tò he thu hút nhiều em nhỏ tham gia trải nghiệm.

Hấp dẫn trò chơi dân gian

Trong khuôn khổ Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân được UBND quận Lê Chân tổ chức từ ngày 25 đến 27-2 vừa qua, ngoài phần lễ trang trọng và các hoạt động văn hóa, văn nghệ vui tươi, sôi nổi, các trò chơi dân gian cũng là nội dung thu hút sự quan tâm của nhiều người dân, du khách. Chị Nguyễn Thị Thảo Nguyên, ở ngõ 60 phố Chùa Hàng, phường Hồ Nam (quận Lê Chân) vui vẻ: “Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm nay được tổ chức đúng vào dịp cuối tuần, nên tôi tranh thủ đưa 2 con tham dự lễ hội để các cháu hiểu được truyền thống quê hương. Khi tới lễ hội, các cháu hào hứng với các trò chơi trong khuôn khổ chương trình, như trò chơi ô ăn quan, bịt mắt bắt vịt, thi kéo co…”. Bé Minh, con trai út của chị Thảo mới học lớp 1 rất thích thú, liên tục hỏi mẹ về trò chơi ô ăn quan vì chưa được chơi bao giờ. Chị Thảo chia sẻ, sau dịp này, chị sẽ dành thời gian hướng dẫn con trò chơi ô ăn quan để các bé có thể tự chơi với nhau khi ở nhà.

Không chỉ ở Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân, trong hầu hết lễ hội truyền thống được tổ chức thời gian gần đây, các trò chơi dân gian luôn thu hút đông đảo người dự lễ hội hưởng ứng. Trong các lễ hội truyền thống ở nhiều làng quê ngoại thành, những trò chơi như đánh đu, chọi gà, bịt mắt bắt dê, đi cầu thùm, đi cà kheo… được tổ chức ở những khu đất rộng được nhiều du khách, người dân tham gia cổ vũ. Cả người chơi, người xem đều hào hứng, vui vẻ.

Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng Nguyễn Đức Giang cho biết, trò chơi dân gian là một phần không thể thiếu của các lễ hội truyền thống. Cùng với các nghi lễ, trò chơi dân gian góp phần mô phỏng, tái hiện lại các giai thoại, chiến tích trong quá trình dựng nước, giữ nước qua các thời kỳ, qua đó góp phần giáo dục lòng yêu quê hương đất nước và tinh thần tự hào dân tộc, đồng thời thể hiện nét văn hóa đặc sắc.

Đa dạng hóa hình thức tổ chức

Xác định được giá trị, tầm quan trọng của trò chơi dân gian trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, thời gian qua, nhiều địa phương đặt mục tiêu khôi phục, phát triển các trò chơi dân gian như một nhiệm vụ quan trọng trong bảo tồn văn hóa truyền thống, góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của người dân.

Trưởng Phòng Văn hóa- Thông tin huyện Vĩnh Bảo Phạm Ngọc Điệp thông tin, từ năm 2012, trên cơ sở Đề án bảo tồn và phát huy giá trị một số loại hình văn hóa dân gian truyền thống của địa phương, UBND huyện Vĩnh Bảo ban hành kế hoạch khôi phục một số trò chơi dân gian truyền thống. Qua triển khai, các trò chơi dân gian được phục dựng, đưa vào phần hội ở các lễ hội truyền thống của các xã phục vụ nhân dân trong và ngoài địa phương. Trong phần hội của Lễ hội đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm có nhiều trò chơi dân gian, thể thao truyền thống, như đu sòng, pháo đất, vật cổ truyền, đua thuyền, kéo co, cờ người…. đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thưởng thức văn hóa phi vật thể của du khách. Bên cạnh đó, nhiều xã trên địa bàn huyện Vĩnh Bảo phục dựng và tổ chức thành công lễ hội pháo đất. Tháng 10-2022 vừa qua, ngành Văn hóa huyện tham mưu, tổ chức thành công hội thi pháo đất quy mô cấp huyện, thu hút sự tham gia, hưởng ứng của 11 đội pháo đất của 11 xã tham gia. Từ việc phục dựng, tổ chức các trò chơi dân gian, tình trạng cờ bạc, trò chơi không lành mạnh tại các lễ hội, dịp lễ, Tết trên địa bàn huyện giảm đáng kể.

Theo Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý di sản văn hóa (Sở Văn hóa và Thể thao) Đỗ Đình Tuân, với sự đa dạng, phong phú của các trò chơi dân gian ở mỗi quận, huyện, xã, phường trên địa bàn thành phố, không thể có một cách làm chung áp dụng đối với tất cả các địa phương trong gìn giữ và phát huy giá trị của những di sản văn hóa này. Quá trình thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực di sản văn hóa, ngành Văn hóa hỗ trợ, hướng dẫn, khuyến khích các địa phương căn cứ đặc điểm thực tế để có những giải pháp gìn giữ, khôi phục, phát huy giá trị của các trò chơi dân gian truyền thống, từ đó đa dạng hóa các hình thức sinh hoạt văn hóa tinh thần phục vụ nhân dân./.

ảnh: thành lê - ảnh: hoàng tùng