Huyện Kiến Thụy: Ngư dân gặp khó trong “vươn khơi, bám biển”
(HPĐT)- Trước tình hình chi phí tăng cao, trong khi năng suất và giá bán sản phẩm không tăng, thậm chí có xu hướng giảm, hiện hàng loạt tàu cá trên địa bàn huyện Kiến Thụy phải nằm bờ. Thực trạng này khiến ngư dân ở thế “tiến thoái lưỡng nan”, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ từ các cấp, ngành để bà con yên tâm vươn khơi sản xuất.
Nhiều tàu vỏ thép nằm bờ tại khu neo đậu Quán Chánh (huyện Kiến Thụy).
Tàu vỏ thép nằm bờ
Khu neo đậu Quán Chánh (huyện Kiến Thụy) những ngày này, mặc dù vào vụ cá Bắc, song lượng tàu nằm bờ khá lớn. Không khó để bắt gặp hình ảnh những con tàu vỏ thép bị hư hỏng nặng, hoen rỉ, xuống cấp toàn bộ. Ông N.V.C. (xã Đại Hợp), một chủ tàu từng đi đầu tham gia đóng tàu cá vỏ thép theo Nghị định 67 của Chính phủ trên địa bàn thành phố cho biết: “Để đóng được con tàu vỏ thép phục vụ hoạt động lưới rê (chiều dài tàu 27,8 m, chiều rộng 7,1 m, chiều cao mạn 3,1 m, lắp máy Mishubishi S6R công suất 822 sức ngựa), từ năm 2015-2016, chúng tôi đầu tư chi phí khoảng 12 tỷ đồng, mua lưới, ngư cụ hết 5 tỷ đồng, được Nhà nước hỗ trợ mức lãi suất 6%/năm. Thời gian đầu, tàu khai thác có hiệu quả. Tuy nhiên, sau khoảng 2 năm, ngư trường dần cạn kiệt, trong khi chi phí gấp đôi so với tàu vỏ gỗ mà giá bán sản phẩm đạt thấp”. Thua lỗ triền miên, không có tiền để bảo dưỡng, tu sửa định kỳ, gần 1 năm qua, gia đình ông C. đành phải làm thủ tục giao lại tàu cho ngân hàng theo hợp đồng tín chấp trước đó.
Chủ tịch UBND xã Đại Hợp Hoàng Xuân Tiến thông tin, ngoài tàu của ông C., địa phương còn 3 tàu vỏ thép khác đóng theo Nghị định 67 cũng trong tình trạng tương tự. Vì nằm bờ dài ngày, nhiều thiết bị trên tàu đều hỏng hóc, không còn khả năng hồi phục. Ngoài 1 chủ tàu đã mất, hiện tại các chủ tàu còn lại đã chuyển nghề hoặc đi xuất khẩu lao động. Do chủ tàu không đủ khả năng trả nợ, nên cả 4 tàu vỏ thép bị ngân hàng thu hồi hoặc chủ tàu bàn giao ngân hàng quản lý, đang chờ làm thủ tục bán thanh lý.
Theo đại diện Công ty Đấu giá hợp danh VNA, sau khi nhận tàu, các tàu được ngân hàng thuê neo đậu tại bến Quán Chánh và tiến hành đấu giá với giá khởi điểm hơn 3,3 tỷ đồng/tàu vào cuối năm ngoái. Tuy nhiên, quá thời hạn nhận hồ sơ, không ai đăng ký mua. Đến tháng 2-2023, đơn vị phụ trách tiếp tục thông báo đấu giá lần hai với giá khởi điểm hơn 3 tỷ đồng/tàu, không bao gồm các chi phí liên quan đến việc chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản, phí đăng ký và các chi phí khác. Nhiều người cho rằng, giá đưa ra quá cao, trong khi tàu hỏng hóc nhiều, rất khó có người mua.
Có giải pháp hỗ trợ ngư dân bám biển
Không chỉ tàu vỏ thép, mà cả đối với tàu vỏ gỗ, nhựa composite, để vươn khơi không gặp thua lỗ cũng là nỗ lực rất lớn của ngư dân. Ông Nguyễn Văn Tân (cán bộ quản lý nghề cá xã Đại Hợp, trưởng thôn Quần Mục 4) cho biết: Đại Hợp là địa phương vốn có thế mạnh về khai thác biển của huyện, chiếm tỷ lệ khá lớn trong nguồn thu của địa phương. Thế nhưng, số lượng tàu vươn khơi hiện ngày càng sụt giảm. Trước năm 2016, có 32 phương tiện khai thác vươn khơi (chiều dài tàu từ 15 m trở lên), nhưng nay chỉ còn vỏn vẹn 3 phương tiện vươn khơi, hơn 30 phương tiện đánh bắt gần bờ đang hoạt động. Thực tế mỗi lần vươn khơi, chi phí nhiên liệu, nguyên liệu chiếm 2/3 tổng chi phí. Tuy nhiên, giá nhiên liệu ngày càng tăng, kéo theo đá lạnh, lương thực… tăng cao, trong khi giá sản phẩm không tăng. Đặc biệt, rất khó để tìm được nhân công làm việc trong ngành khai thác thủy sản. Đây là những nguyên nhân khiến các chủ tàu không bảo đảm trang trải chi phí, dẫn tới thua lỗ.
Theo Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Kiến Thụy Đào Văn Tuân, toàn huyện có 111 tàu khai thác thủy, hải sản (chiều dài từ 6 m trở lên), trong đó có 6 tàu vươn khơi. Thời gian qua, Phòng tham mưu triển khai các nhiệm vụ chống khai thác IUU theo chỉ đạo của UBND thành phố và hướng dẫn của các sở, ngành liên quan. Hiện nay, 100% các tàu có giấy phép khai thác. Các tàu hoạt động khai thác xa bờ thực hiện nghiêm các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU; tiến hành sơn, đánh dấu tàu, lắp thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác.
Trước thực trạng hoạt động vươn khơi của ngư dân gặp những khó khăn nêu trên, huyện Kiến Thụy chỉ đạo các địa phương ven biển tích cực tuyên truyền, động viên ngư dân tiếp tục “bám biển”. Bên cạnh đó, khuyến cáo ngư dân tổ chức đánh bắt hải sản an toàn, đúng ngư trường quy định, có giải pháp bảo quản hải sản đúng cách, bảo đảm chất lượng để khi cập bờ, sản phẩm được giá bán cao hơn, bù đắp chi phí trong mỗi chuyến ra khơi. Bên cạnh đó, các ngân hàng cần có chính sách khoanh nợ, giảm lãi suất, hỗ trợ vốn vay cho chủ phương tiện để bảo đảm kinh phí duy trì sản xuất./.