Nhạc sĩ diễn kịch
(HPĐT)- Trong những ngày đầu Cách mạng Tháng Tám 1945, Đoàn ca kịch Sao Vàng - tổ chức ca nhạc đầu tiên của cách mạng ra đời, có mặt ở khắp các vùng quê để phục vụ đồng bào, chiến sĩ. Đoàn ca kịch góp phần cổ vũ tinh thần chiến sĩ, nhân dân đồng lòng chiến đấu giành độc lập dân tộc bảo vệ Tổ quốc. Đặc biệt, những diễn viên của đoàn lại chính là những nhạc sĩ tên tuổi quen thuộc của nền âm nhạc nước nhà.
Nhạc sĩ Đỗ Nhuận.
Đoàn ca kịch Sao Vàng ngày ấy gồm các thành viên: nhạc sĩ Đỗ Nhuận, tài tử Ngọc Bảo và các nhạc sĩ Quốc Anh, Cầm Phong, Nguyễn Đức Toàn. Kể về kỷ niệm những ngày tuổi trẻ sôi nổi, nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn cho biết, sân khấu được dựng lên bởi mấy tấm phản lim, treo chăn dạ làm phông màn, dùng đèn dầu lạc để chiếu sáng… Có đêm đang diễn trời đổ mưa, đoàn đành chờ ngớt mưa rồi diễn tiếp. Đèn tắt, cả đoàn diễn dưới ánh trăng, còn người dân, thay cho tiếng vỗ tay (tránh gây tiếng ồn) thì đồng loạt giơ mũ lên trời cổ vũ cho các diễn viên.
Có lần, nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn và nhạc sĩ Đỗ Nhuận cùng tham gia một vở diễn. Đỗ Nhuận đóng vai ông lang, còn Nguyễn Đức Toàn đóng vai lính Tây. Nội dung vở diễn vừa sâu cay lại giàu tính hài hước, hai diễn viên diễn xuất rất ăn ý, giúp chiến sĩ và đồng bào xem có những phút giây thư giãn.
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn.
Nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn từng chia sẻ, ngoài đóng kịch, thành viên Đoàn ca kịch Sao Vàng còn viết nhạc, hát... nhưng với họ, đóng kịch vẫn thú vị nhất và hiệu quả tuyên truyền cao nhất, dẫu các nghệ sĩ kịch tham gia còn non nớt về nghệ thuật. Lòng nhiệt tình với vận mệnh đất nước, dân tộc đưa Đỗ Nhuận, Nguyễn Đức Toàn… đến với cách mạng. Và nhờ cách mạng, các ông trở thành nghệ sĩ, vừa sáng tác nhạc lại vừa đóng kịch tuyên truyền.
Riêng nhạc sĩ Đỗ Nhuận - thành viên “đầu đàn” của đoàn ca kịch, ông được biết đến với nhiều tài năng: ca hát, chơi nhạc cụ, diễn kịch, diễn chèo và tấu hài, lại khéo tay. Những cây mandoline, violon, tiêu, nhị, bầu được ông chế tạo bằng những vật liệu thô sơ đến khó tin (vỏ bầu, ống bơ, dây điện, cành cây, sợi tóc…) góp phần tạo nên thành công của những chương trình biểu diễn trong khói bom, đạn lửa./.