Xử lý các trường hợp vi phạm phát luật về thủy lợi: Kiên quyết, rõ trách nhiệm
(HPĐT)- Trong năm 2022, trên địa bàn các quận, huyện phát sinh hơn 400 vụ vi phạm pháp luật về thủy lợi. Trong đó, nhiều vụ diễn biến phức tạp, việc xử lý dứt điểm vi phạm chưa cao, ảnh hưởng đến việc vận hành, bảo đảm an toàn công trình thủy lợi, gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, phát sinh hậu quả pháp lý khó giải quyết.
Vụ việc vi phạm pháp luật về thủy lợi trên địa bàn thành phố diễn biến phức tạp, xử lý dứt điểm chưa cao.
Trong ảnh: Kênh An Kim Hải đoạn qua địa bàn huyện An Dương.
Tình hình vi phạm vẫn phức tạp
Theo UBND huyện Tiên Lãng, trên địa bàn huyện hiện có 3.135 tuyến kênh với chiều dài 937,1 km, đóng vai trò quan trọng phục vụ tưới, tiêu và cung cấp nước thô các nhà máy nước mini. Trong đó, riêng Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng quản lý 236 tuyến với chiều dài 381,8 km (các tuyến kênh do các xã, thị trấn quản lý). Trong năm 2022, tình trạng vi phạm pháp luật về thủy lợi trên địa bàn huyện tiếp tục diễn biến phức tạp, qua kiểm tra phát hiện 29 trường hợp vi phạm. Hành vi vi phạm chủ yếu là xây cầu qua kênh, xâm lấn dòng chảy hoặc đổ rác thải, chất thải xuống lòng kênh… Nhiều vụ việc chưa được xử lý dứt điểm, tồn đọng.
Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ là đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý công trình, hệ thống thủy lợi trải trên địa bàn 5 quận, huyện: An Lão, Kiến Thụy, Kiến An, Dương Kinh và Đồ Sơn. Nhờ tăng cường công tác quản lý nhà nước về thủy lợi, trong 3 tháng đầu năm 2023, số vụ việc vi phạm phát sinh liên quan đến lĩnh vực này giảm đáng kể, chỉ với 13 vụ việc. Trước đó, trong năm 2022, công ty kiểm tra, phát hiện, kiến nghị các cấp chính quyền địa phương xử lý 158 vụ việc vi phạm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi; trong đó xử lý dứt điểm 88 vụ (55%). Hành vi vi phạm chủ yếu là: xây dựng công trình nhà ở kiên cố, nhà tạm, công trình phụ, san lấp mặt bằng; xả chất thải, nước thải chưa qua xử lý vào công trình thủy lợi…
Thống kê của Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai thành phố cho thấy, hành vi vi phạm Luật Thủy lợi trên địa bàn thành phố diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng. Hành vi vi phạm chủ yếu là: xây dựng công trình trên mặt kênh, mương; san lấp mặt bằng, kè bờ kênh; xả nước thải chưa qua xử lý vào hệ thống thủy lợi... Tình trạng trên làm ảnh hưởng đến vận hành, an toàn công trình thủy lợi, gia tăng nguy cơ ô nhiễm nguồn nước, làm phát sinh hậu quả pháp lý khó giải quyết.
Trong Chỉ thị 03/CT-UBND ngày 24-2-2023, thành phố yêu cầu: các sở, ngành, UBND cấp huyện, xã phối hợp doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi chủ động phát hiện sớm hành vi vi phạm, kiên quyết xử lý dứt điểm, đúng quy định pháp luật những vụ vi phạm tồn đọng, nhất là vụ việc vi phạm ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước, toàn công trình thủy lợi, khả năng tưới tiêu phục vụ sản xuất, dân sinh theo quy định và Quyết định 33/2018 của UBND thành phố; UBND cấp xã chịu trách nhiệm trong phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm ngay từ khi mới phát sinh, không để vi phạm tồn đọng, tái vi phạm…
Phát hiện sớm, xử lý nghiêm
Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ Đỗ Văn Trãi cho biết, đơn vị không có chức năng xử lý, nên khi phát hiện trường hợp vi phạm, doanh nghiệp lập biên bản và gửi hồ sơ đến cấp xã, huyện để xử lý theo thẩm quyền. Việc cắm mốc giới, sử dụng đất đai trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi chưa được thực hiện đồng bộ, gây nhiều khó khăn trong công tác quản lý, xử lý vi phạm. Từ khi thành phố ban hành Chỉ thị số 03/CT-UBND, đơn vị chủ động phối hợp UBND 5 quận, huyện thành lập đoàn kiểm tra, xử lý vi phạm. Nhờ đó, sự vào cuộc của các đơn vị, địa phương đồng bộ, rõ trách nhiệm và hiệu quả hơn. Cụ thể, số vụ việc vi phạm từ đầu năm 2023 giảm nhiều, với 13 vụ và xử lý dứt điểm 11 vụ.
Số vụ việc vi phạm liên quan đến lĩnh vực thủy lợi trên địa bàn huyện Tiên Lãng phức tạp do đặc điểm dân cư sinh sống liền kề với hệ thống kênh mương, một số khu vực không có đường dân sinh đi lại nên người dân xây dựng cầu qua kênh dẫn đến vi phạm. Việc chính quyền địa phương chậm xử lý, xử lý chưa dứt điểm các vụ vi phạm gây ra hiện tượng chây ỳ, so sánh, khiến diễn biến vi phạm kéo dài và dễ phát sinh vi phạm mới. Để ngăn chặn, xử lý dứt điểm vụ việc vi phạm theo Chỉ thị 03/CTUBND, UBND huyện Tiên Lãng thành lập đoàn công tác kiểm tra, rà soát, đánh giá, tổng hợp, xây dựng kế hoạch xử lý vi phạm pháp luật về thủy lợi trên địa bàn. Trong đó, kiên quyết xử lý dứt điểm các vi phạm tồn đọng, đặc biệt là các vụ vi phạm ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước; hoạt động tưới, tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp và an toàn công trình thủy lợi.
Vi phạm pháp luật về thủy lợi không phải là chuyện mới, thậm chí trở thành vấn đề “nóng” gây bức xúc trong dư luận. Việc “bắt bệnh” đã rõ nhưng làm thế nào để “trị bệnh” đòi hỏi nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt, rõ trách nhiệm hơn. Trong đó, yêu cầu các doanh nghiệp quản lý công trình thủy lợi đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát, quản lý, vận hành các công trình thủy lợi. Nếu đơn vị nào để xảy ra vụ vi phạm sẽ không được thanh toán hoặc giảm kinh phí đặt hàng việc quản lý, duy trì công trình hằng năm. Về phía chính quyền địa phương, cần kiên quyết, xử lý triệt để vi phạm khi mới phát sinh; gắn trách nhiệm người đứng đầu địa phương, đơn vị trong quản lý, xử lý vi phạm pháp luật về thủy lợi. Có như vậy tình trạng xâm hại các công trình, hệ thống thủy lợi mới ngăn chặn, giải quyết triệt để./.