Ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản: Ngư dân mong áp dụng nhật ký điện tử
(HPĐT)- Luật Thủy sản năm 2017 quy định, tàu cá có chiều dài từ 6 m đến dưới 12 m phải nộp báo cáo khai thác thủy sản (KTTS); tàu từ trên 12 m trở lên buộc ghi nhật ký KTTS. Để việc thực hiện việc ghi, nộp báo cáo, nhật ký KTTS thuận tiện, bảo đảm thực chất, hiệu quả cao, ngư dân mong muốn các cơ quan chức năng sớm triển khai việc ghi nhật ký điện tử.
Cán bộ, chiến sĩ Vùng Cảnh sát biển 1 tuyên truyền về việc thực hiện chống khai thác hải sản bất hợp pháp tới ngư dân trên các tàu cá hoạt động tại vùng biển Hải Phòng.
Dần trở thành thói quen
Theo Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), tính đến tháng 3-2023, trên địa bàn thành phố có 895 tàu cá với sản lượng khai thác đạt gần 10 nghìn tấn. Thực hiện quy định Luật Thủy sản năm 2017, tàu cá có chiều dài từ 6 m đến dưới 12 m phải nộp báo cáo KTTS; tàu từ trên 12 m trở lên buộc ghi, nộp nhật ký KTTS. Cụ thể, các chủ tàu ghi rõ thông tin mỗi chuyến vươn khơi, sản lượng đánh bắt và nộp về Ban quản lý cảng cá nơi tàu cập cảng. Đây là một trong những giải pháp ngăn ngừa việc khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC). Trước đây, việc ghi, nộp báo cáo, nhật ký KTTS được ngư dân thực hiện chủ yếu mang tính đối phó. Đến nay, việc này được thực hiện một cách bài bản, thực chất. Trong 2 tháng đầu năm 2023, tại các cảng cá chỉ định trên địa bàn thành phố, Ban quản lý các cảng cá, bến cá tiếp nhận 978 bản nhật ký và 55 bản báo cáo KTTS.
Ngư dân Đinh Khắc Quý, chủ tàu HP- 90884 TS cho biết: “Ghi nhật ký KTTS với chúng tôi trở thành việc làm quen thuộc trong mỗi chuyến biển. Trước, có lúc còn lấy lý do điều kiện làm việc trên tàu, biển khó khăn, vất vả, nên “quên”. Tuy nhiên, từ khi được hướng dẫn, tuyên truyền việc ghi nhật ký, báo cáo khai thác là việc làm quan trọng để gỡ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam ngư dân thay đổi, coi việc ghi, nộp nhật ký là việc làm bắt buộc, không quên mỗi chuyến biển. Giờ không cần nhìn vào sổ, tôi nhớ rõ những nội dung cần ghi trong nhật ký KTTS như: thông tin chung về nghề đánh bắt chính, số hiệu tàu, công suất máy chính; nơi xuất bến, nơi về bến; tọa độ nơi tàu hoạt động; địa điểm thả lưới, thu lưới, thời gian thả lưới, tổng số mẻ lưới trong chuyến biển”…
Trưởng Phòng Quản lý tàu cá, Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Phạm Văn Vĩnh thông tin: Tính từ năm 2022, đơn vị tổ chức gần 20 hội nghị hướng dẫn, tuyên truyền tập huấn theo phương châm “cầm tay chỉ việc” tới hơn 1.000 lượt chủ tàu, thuyền trưởng tàu KTTS về thực hiện báo cáo, ghi nhật ký khai thác, vận hành thiết bị giám sát hành trình… Nhờ vậy, việc ghi, nộp báo cáo, nhật ký KTTS chuyển biến rõ rệt, chất lượng ghi nhật ký tăng lên. Cũng từ đó, việc kiểm soát sản lượng khai thác qua cảng đạt cao, trong 2 tháng đầu năm 2023 là 4.500 tấn, bằng 48% tổng sản lượng khai thác toàn thành phố.
Tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể
Mặc dù chủ tàu, ngư dân từng bước tuân thủ việc ghi, nộp báo cáo, nhật ký KTTS, nhưng thực tế khai thác trên biển, việc làm trên bộc lộ một số bất cập như: còn tình trạng ghi sai, chưa ghi đầy đủ các nội dung quy định; trên biển, các tàu cá phải tận dụng thời gian sản xuất nên việc ghi nhật ký chưa đầy đủ, chính xác, nhất là khi đối chiếu với thông tin từ thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS); việc bảo quản nhật ký bằng giấy cũng không tránh khỏi hư hỏng, mất mát…
Cụ thể, trong chuyến kiểm tra tình hình thực hiện công tác chống khai thác IUU tại cảng cá Ngọc Hải, phường Hải Sơn (quận Đồ Sơn) ngày 8-3 vừa qua, sau khi rà soát các hồ sơ, nhật ký, báo cáo khai thác, Phó chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Đức Thọ yêu cầu: Để nâng cao chất lượng ghi, nộp báo cáo, nhật ký KTTS, trong tháng 3-2023, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND các quận, huyện ven biển quyết liệt đôn đốc, đẩy mạnh việc tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân tại: cảng cá Ngọc Hải (Đồ Sơn); Trân Châu (Cát Hải); khu neo đậu Mắt Rồng (huyện Thủy Nguyên) và khu neo đậu Quán Chánh (huyện Kiến Thụy) thực hiện nghiêm túc, bền vững, thực chất việc ghi, nộp báo cáo, nhật ký KTTS.
Ngư dân Lê Tấn Đức, chủ tàu HP- 90803 TS bày tỏ: Để tạo thuận lợi trong việc ghi nhật ký, báo cáo KTTS, ngư dân đề nghị cơ quan chức năng sớm triển khai việc ghi nhật ký khai thác điện tử. Cách làm này được một số địa phương phía Nam áp dụng. Khi áp dụng công nghệ giúp ngư dân thuận lợi trong ghi nhật ký, cơ quan quản lý dễ dàng truy xuất nguồn gốc, hạn chế sai sót, thiếu thống nhất so với dữ liệu truy xuất từ VMS.
Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Lê Trung Kiên cho biết: Trong khi chờ Cục Thủy sản triển khai việc ghi nhật ký KTTS điện tử, Chi cục phối hợp Đồn Biên phòng, UBND quận, huyện đẩy mạnh việc tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể đến ngư dân việc ghi, nộp nhật ký khai thác bằng giấy đúng quy định; thực hiện tốt các quy định của Luật Thủy sản năm 2017, về chống khai thác IUU, nâng cao hiệu quả khai thác, Chi cục tiếp tục cập nhật, nắm chắc tình hình ngư trường, thông tin kịp thời đến ngư dân để đánh bắt có hiệu quả cao; vận động chủ tàu cá tham gia các tổ đội tham gia khai thác hải sản.../.