“Làm mới” chợ truyền thống

Phương án xây dựng lại chợ trên vị trí đất cũ tại phường Phan Bội Châu không được đồng ý, vì lẽ rất đơn giản: khu vực này không bảo đảm các quy định hiện hành về xây dựng, phòng cháy, chữa cháy. Chợ Tam Bạc là chợ hạng 1 cấp đô thị (quy mô trên 400 điểm kinh doanh), trước khi xảy ra cháy có hơn 770 điểm kinh doanh của 428 hộ, nhưng tổng diện tích vẻn vẹn có 3.391 m2. Trong khi theo Quy chuẩn Việt Nam QCVN 01:2021/ BXD, chợ quy mô cấp đô thị phải có diện tích tối thiểu 10.000 m2, cũng như bảo đảm điều kiện về đường cho xe chữa cháy, bãi đỗ xe chữa cháy. Cả diện tích mặt bằng cũng như không gian chung quanh đều chật chội, bí bách, vị trí này khó đáp ứng yêu cầu về kiến trúc, giao thông, dịch vụ trông giữ xe, bốc xếp, bảo quản hàng hoá... với cấp chợ hạng 1 theo Tiêu chuẩn thiết kế chợ TCVN 9211:2012. Vì vậy, việc tìm vị trí phù hợp, bảo đảm quy chuẩn để xây chợ mới là cần thiết.

Vụ cháy chợ Tam Bạc xảy ra hôm 12- 2, dù rất may mắn không thiệt hại về người, vẫn đọng lại nhiều nỗi buồn trước thiệt hại của tiểu thương kinh doanh tại đây. Thành phố và người dân rất chia sẻ với khó khăn, mất mát về tiền, tài sản của bà con, thể hiện qua sự hỗ trợ từ nhiều cấp, ngành, đơn vị, tổ chức và cá nhân. Bên cạnh đó, sự việc cũng cho thấy những bất cập dai dẳng, chậm được khắc phục trong công tác bảo đảm an toàn nói chung, phòng, chống cháy, nổ nói riêng tại các chợ truyền thống. Và cao hơn nữa, đổi mới mô hình, hoạt động của chợ truyền thống thế nào trong đời sống ngày một “hiện đại hóa” để bảo đảm an toàn, văn minh, tiện lợi, cạnh tranh được với các loại hình thương mại “thời thượng” như siêu thị, chuỗi cửa hàng tiện ích hay mua bán trực tuyến... Những vướng mắc, băn khoăn này không chỉ có tại Hải Phòng, mà là tình trạng chung trên cả nước.

Theo Sở Công Thương thành phố, hiện trên địa bàn Hải Phòng có hơn 170 chợ lớn, nhỏ. Cơ sở hạ tầng nhiều chợ, nhất là một số chợ lớn xây dựng đã lâu, xuống cấp, không còn phù hợp tiêu chí thương mại hiện đại, cũng như tiêu chuẩn phòng cháy, chữa cháy hiện hành, khiến nguy cơ cháy gia tăng, khiến ban quản lý lẫn người bán kẻ mua luôn lo ngay ngáy. Ai từng đi chợ Tam Bạc trước đây, nay dạo một vòng quanh các chợ An Dương, Ga, Cát Bi... là có thể thấy rõ thực trạng này. Chẳng may xảy ra sự cố, tiểu thương dễ dàng trắng tay, kéo theo phát sinh nhiều vấn đề phức tạp về đời sống, tâm lý, an ninh trật tự... tạo thêm gánh nặng với các cấp chính quyền.

Vai trò chợ truyền thống vẫn lớn trong đời sống người dân Hải Phòng và cả nước. Vì thế, yêu cầu đổi mới cả về quy hoạch, hạ tầng, mô hình hoạt động, quản lý là cần thiết, trước hết là nơi an toàn với người mua bán, đáp ứng tiêu chí, điều kiện hoạt động theo các quy định, tiêu chuẩn hiện hành, đã được nâng cao để phù hợp với sự phát triển đời sống theo hướng văn minh, hiện đại. Đây là quá trình khó khăn, không thể ngày một ngày hai, đòi hỏi những sự lựa chọn, thay đổi mạnh dạn, hợp lý. Để sao cho trong cách nghĩ, ấn tượng về chợ truyền thống, đọng lại chỉ là những nét đặc sắc hấp dẫn, bán mua thuận tiện, chứ không phải “truyền thống” lộn xộn đến luộm thuộm, thiếu tiện nghi đến nhếch nhác và trên hết là nguy cơ mất an toàn./.

Minh Vũ