“Mua, bán” suất thăng hạng: Bóng đá khó phát triển bền vững

Sài Gòn FC xuống hạng, một số cầu thủ về thi đấu cho Hải Phòng FC.

Trong ảnh: Cầu thủ Triệu Việt Hưng (97) của Hải Phòng FC trong trận thắng Sài Gòn FC 3-1 ở V-League 2022. 

Lại thêm phi vụ sáp nhập

V-League 2022, CLB Than Quảng Ninh bỏ giải vì không có kinh phí hoạt động, nhưng không “bán suất” dự V-League. Ai cũng nghĩ hiện tượng “mua bán”, sáp nhập không còn xảy ra ở bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam. Nào ngờ, ngay đầu năm 2023, bóng đá Việt Nam xuất hiện cái tên Sài Gòn Lâm Đồng mới toanh. CLB Sài Gòn từ V-League bị xuống hạng Nhất, được đội hạng Nhì Lâm Đồng mua lại để lên thi đấu... chuyên nghiệp.

Sài Gòn FC là đội bóng nổi tiếng ở V-League. Họ luôn ở nhóm dẫn đầu VLeague. Sài Gòn FC nổi tiếng là đội nhiều lần "thay tên, chuyển hộ khẩu". Giải hạng Nhất năm 2015, CLB bóng đá Hà Nội – thực tế là đội trẻ Hà Nội T&T của bầu Hiển (nay là Hà Nội FC), với những cầu thủ Đình Trọng, Quang Hải, Đức Huy… giành 1 trong 2 suất của giải hạng Nhất lên thi đấu tại V-League 2016.

Do quy định một đơn vị không sở hữu 2 đội bóng thi đấu cùng hạng, nên Hà Nội T&T đổi tên thành Sài Gòn FC và chuyển vào thành phố Hồ Chí Minh thi đấu VLeague 2016. Đến V-League 2021, Sài Gòn FC có cơ hội vô địch nhưng giành ngôi á quân, còn Hà Nội FC vô địch ở vòng cuối cùng bị dư luận phản ứng kịch liệt. Cuối cùng, Hà Nội FC bán Sài Gòn FC cho chủ sở hữu khác. Ngay lập tức, Sài Gòn FC thay mới hoàn toàn và hệ quả là đứng chót bảng V-League 2022 rồi xuống hạng. Hiện Sài Gòn FC không đủ kinh phí hoạt động để thi đấu giải hạng Nhất, được Lâm Đồng mua lại, chọn Đà Lạt làm sân nhà. Lần thứ 3 đội bóng này đổi tên cùng chủ sở hữu mới.

Chuyện của Sài Gòn FC không cũ, chỉ khác so với hơn 10 năm trước khi các CLB được phép đổi tên. Đầu tiên, Hải Phòng FC, kết thúc V-League 2012 đứng cuối bảng, bị xuống hạng Nhất, nhưng ngay lập tức tiếp tục được dự V-League 2013. Thời điểm đó do nhà tài trợ rút lui, CLB Khatoco Khánh Hòa giải thể, Hải Phòng mua và mang cả đội bóng Khánh Hòa từ HLV đến các cầu thủ về sân Lạch Tray. Khatoco Khánh Hòa đổi thành Hải Phòng FC.

Thêm nữa, đội Hòa Phát Hà Nội bị xử ép ở những vòng đấu cuối tại V-League 2011 cũng quyết định giải thể. Cùng thời điểm, Hà Nội ACB của bầu Kiên xuống hạng, nhưng tiếp tục chơi ở V-League 2012 nhờ suất của Hòa Phát. Phức tạp hơn cả là CLB Sài Gòn Xuân Thành. Doanh nhân Nguyễn Đức Thụy – ông chủ Tập đoàn Xuân Thành Sài Gòn mua đội hạng Nhì Hà Tĩnh. Kết thúc mùa giải không giành vé lên chơi hạng Nhất, ngay lập tức, ông Thụy mua lại xuất của đội hạng Nhất Hòa Phát V&V, hợp nhất 2 đội, chuyển khẩu vào thành phố Hồ Chí Minh, đổi tên thành Sài Gòn Xuân Thành. Mùa sau, đội dự giải hạng Nhất và giành quyền lên V-League. Sài Gòn Xuân Thành trở thành thế lực ở V-League, nhưng nhiều lần đổi tên từ CLB bóng đá Sài Gòn, Xi măng Xuân Thành Sài Gòn, rồi lại Sài Gòn Xuân Thành cho đến lúc tự giải thể.

Khó phát triển bền vững

Cần Thơ bỏ giải hạng Nhất 2023, chịu phạt xuống hạng 3 thi đấu thì giờ chót cuộc chuyển giao Sài Gòn FC cho CLB hạng Nhì Lâm Đồng không thành khi các nhà đầu tư của Sài Gòn FC không đồng ý chuyển khẩu. Thế là Sài Gòn FC cũng bị đánh bật khỏi giải hạng Nhất, giải đấu đề ra mục tiêu năm nay có 12 đội để sang năm 2024 đầy đủ 14 đội. Vậy là tần suất chuyện thay tên, đổi địa điểm vẫn xảy ra ở bóng đá Việt dẫn đến phiền toái, thậm chí khiến nhiều CLB không còn giữ được tên cũ. Giải hạng Nhất 2023 chỉ còn 10 đội tham dự.

Nguyên nhân sâu xa của sáp nhập, giải thể, “mua nốt” đội bóng là do bóng đá Việt Nam trong giai đoạn chuyển đổi cần doanh nhân trải thảm đón. Còn nhớ, các cầu thủ Khánh Hòa miễn cưỡng ra Hải Phòng, Tấn Tài chơi nửa mùa rồi đầu quân Bình Dương, hết V-League 2013, HLV Hoàng Anh Tuấn và các cầu thủ chia tay. Còn Hòa Phát chuyển cho Hà Nội ACB cũng sớm rã đám khi bầu Nguyễn Đức Kiên vướng vòng lao lý. Cùng năm, Sài Gòn Xuân Thành khép lại tự hào của mình khi tự giải thể.

Đó là hệ lụy xấu xảy ra trên hành trình chuyên nghiệp hóa của bóng đá Việt Nam. Giải hạng Nhất 2023 đang kỳ vọng có 12 đội, nhưng trước thềm mùa giải, CLB Cần Thơ gặp khó khăn về tài chính, không tìm được nhà tài trợ đã rút lui, chịu cảnh xuống giải hạng ba. Như vậy, không phải CLB nào cũng may mắn như Hải Phòng FC được thành phố cấp 50 tỷ đồng/năm để tự tin hoạt động. Xem ra, bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam vẫn làm theo kiểu làm từ ngọn mà chưa quan tâm đến công tác đào tạo trẻ, thăng hạng bằng chính thực lực./.

TRẦN LONG