Cải tạo, đưa ruộng bỏ hoang vào sản xuất trở lại: Khuyến khích, hỗ trợ nông dân thực hiện
(HPĐT)- Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, chỉ tính từ vụ mùa năm 2022 đến nay, toàn thành phố có hơn 100 ha ruộng bỏ hoang được đưa vào sản xuất. Nhờ vậy, tổng số ruộng bỏ hoang được canh tác trở lại gần đây ước đạt hơn 500 ha. Nhiều mô hình phát triển sản xuất hiệu quả từ vùng ruộng bỏ hoang cần được khuyến khích nhân rộng.
Người dân sử dụng thiết bị cơ giới canh tác vùng ruộng bỏ hoang ở xã Mỹ Đức (huyện An Lão).
Dám nghĩ, dám làm
HTX nông lâm thủy hải sản Nam Việt ở xã Tây Hưng (huyện Tiên Lãng) được biết đến với mô hình HTX trồng và chế biến chuối kết hợp nuôi gà, vịt, cá, tôm thẻ chân trắng nước ngọt, đạt tiêu chuẩn VietGAP. Để phát triển mô hình, anh Phạm Văn Quyên, Giám đốc HTX cho biết, đơn vị thu gom nhiều ruộng bỏ hoang không sản xuất ở địa phương để đầu tư sản xuất, doanh thu trong 2 năm 2021-2022 ước đạt 6-7 tỷ đồng/năm. Từ năm 2022 đến nay, HTX tiếp tục thu gom 10 ha ruộng bỏ hoang ở xã An Thọ (huyện An Lão) để nuôi cá nước ngọt kết hợp với cấy lúa sạch; 6 ha ở xã Lê Lợi (huyện An Dương) để trồng cam Đồng Dụ và một số cây, rau màu kết hợp với phát triển du lịch nông nghiệp trải nghiệm.
3 năm trở lại đây, diện tích ruộng bỏ hoang trên địa bàn thành phố ngày một tăng. Vụ mùa năm 2022, diện tích ruộng bỏ hoang tăng lên 103 ha so với vụ mùa 2021. Hiện, diện tích ruộng bỏ hoang lên đến 4.975 ha ở các huyện. Tuy nhiên, một số diện tích ruộng bỏ hoang được một số tổ chức, cá nhân tích tụ, thuê mượn để sản xuất trở lại. Trong đó có hơn 100 ha với 9 mô hình sản xuất của nông dân các huyện: An Dương, An Lão, Tiên Lãng, Thủy Nguyên.
Các mô hình canh tác lại ruộng bỏ hoang khá đa đạng. Ở huyện Kiến Thụy, nông dân thu gom ruộng bỏ hoang để cấy lúa chất lượng cao. Một số nông dân còn năng động phối hợp doanh nghiệp, HTX để sản xuất lúa hữu cơ, lúa đặc sản... Như hộ anh Lương Văn Đức (xã Ngũ Phúc) thu gom ruộng ở vùng trũng ven sông (có những diện tích bỏ hoang 5-7 năm) để canh tác lúa hàng hóa với diện tích gần 50 ha. Vụ mùa năm 2022, anh thu hoạch 250 tấn lúa nếp cái hoa vàng, nếp xoắn, Đài Thơm 8. Ở một số huyện như: Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, An Lão, An Dương, một số nông dân mạnh dạn chuyển đổi thành đầm nuôi trồng thủy sản, trồng sen, hoa cắt cành, trồng cây ăn quả, nông trại kết hợp du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái.
Cần có cơ chế, chính sách khuyến khích hỗ trợ kịp thời
Trước tình trạng ruộng bỏ hoang, chính quyền địa phương một số nơi chưa vào cuộc chỉ đạo quyết liệt việc khắc phục. Mặt khác, để cải tạo, đưa vào sản xuất trở lại, cần đầu tư kinh phí lớn, mua sắm máy móc, tổ chức canh tác trên quy mô lớn mới hiệu quả. Một số nông dân thu gom ruộng bỏ hoang, chuyển đổi mục đích sử dụng đất còn gặp khó khăn trong giải quyết thủ tục chuyển đổi.
Mới đây, Đoàn giám sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố thăm một số mô hình sản xuất nông nghiệp tại các huyện. Qua thực tế khảo sát, các thành viên trong đoàn đều đánh giá cao sự nỗ lực, dám nghĩ, dám làm của một số nông dân thu gom ruộng bỏ hoang, cải tạo thành các vùng chuyên canh rau màu, nuôi thủy sản... Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Tuất, các mô hình này cần được khuyến khích, nhân rộng. Tuy nhiên, để tạo điều kiện cho các hộ thu gom ruộng bỏ hoang sản xuất trở lại, thời gian tới, cơ quan chức năng tích cực tuyên truyền để nông dân hiểu rõ cơ chế, chính sách hỗ trợ của thành phố; hướng dẫn nông dân thực hiện các thủ tục chuyển đổi theo đúng luật.
Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng Lê Trung Kiên cho biết, từ năm 2022, việc triển khai các giải pháp khắc phục tình trạng bỏ ruộng không canh tác được Chi cục kết hợp trong thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn theo chức năng nhiệm vụ được giao. Bằng nguồn kinh phí hỗ trợ sản xuất lúa của Trung ương, Chi cục phối hợp các địa phương triển khai các mô hình. Bên cạnh đó, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng cũng hỗ trợ một số mô hình thu gom ruộng bỏ hoang, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất. Một số huyện trích ngân sách để hỗ trợ người dân thu gom, canh tác lại ruộng bỏ hoang.
Để nhân lên hiệu quả công tác khắc phục tình trạng ruộng bỏ hoang trên địa bàn thành phố, thời gian tới, chính quyền các địa phương cần tích cực vào cuộc khuyến khích, tạo điều kiện về thủ tục, tuyên truyền mô hình canh tác hiệu quả từ cải tạo vùng ruộng bỏ hoang để nhiều nông dân khác cùng học tập. Cùng với đó, chính quyền địa phương có biện pháp mạnh xử phạt trường hợp bỏ ruộng hoang. Đối với những vùng ruộng để hoang nhiều năm, cần rà soát lại, đề nghị thu hồi, giao tổ chức, cá nhân có điều kiện và khả năng sản xuất, không để lãng phí “đất vàng”./.