Phát huy giá trị nhân lực thời “dân số vàng”

Đây là dấu mốc quan trọng, đáng tự hào, giúp nâng cao vị thế Việt Nam trong bối cảnh thế giới coi nhân lực là yếu tố quan trọng nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, theo thống kê năm 2021, số người trong độ tuổi lao động cả nước có trình độ chuyên môn, kỹ thuật qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ từ sơ cấp trở lên chỉ chiếm 26,3%. Đây là thách thức không nhỏ trong bối cảnh thị trường lao động chuyển đổi mạnh ở kỷ nguyên cách mạng công nghiệp 4.0.

Hải Phòng cũng không ngoài nỗi lo này. Theo quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2025, tầm nhìn tới năm 2030, thành phố đặt mục tiêu lấp đầy 90% diện tích các khu công nghiệp hiện có; đồng thời phát triển mới, mở rộng thêm 15 khu công nghiệp, với tổng diện tích hơn 6.400 ha, thu hút vốn FDI đạt từ 12,5-15 tỷ USD. Theo ước tính, Hải Phòng cần số lượng lao động lên tới 300 nghìn người. Để đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuấtkinh doanh, công tác đào tạo nhân lực được thành phố và các sở, ngành, địa phương quan tâm. Nhờ vậy, tỷ lệ lao động trên địa bàn thành phố qua đào tạo tăng liên tục, năm sau cao hơn năm trước. Bên cạnh kết quả đạt được, công tác này còn những mặt hạn chế, chưa đáp ứng kịp thực tiễn. Cơ cấu, trình độ giáo dục nghề nghiệp chưa hợp lý; chất lượng, hiệu quả đào tạo chưa cao, còn nặng về lý thuyết, yếu về kỹ năng, thiếu kinh nghiệm thực tế; khả năng hội nhập quốc tế còn kém... Tỷ lệ lao động qua đào tạo từ trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp trở lên có dấu hiệu giảm dần; lao động phổ thông và lao động chứng chỉ nghề sơ cấp còn phổ biến. Chưa hình thành được nguồn lao động có trình độ tay nghề cao… Do vậy, nhiều doanh nghiệp đầu tư lớn, sử dụng trang thiết bị hiện đại, công nghệ sản xuất tiên tiến gặp khó trong tuyển dụng lao động đúng yêu cầu.

Công tác giáo dục nghề nghiệp đóng vai trò quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực. Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố đề ra chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2025 tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt từ 87-88%, trong đó tỷ lệ lao động có bằng cấp, chứng chỉ đạt 40%. Để phát huy giá trị lợi thế “dân số vàng”, các cấp, ngành thành phố cần đẩy mạnh đổi mới đồng bộ công tác giáo dục, đào tạo, dạy nghề gắn với cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ nhân tài. Bên cạnh không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thành phố cần có những giải pháp quyết liệt, sát thực tiễn Hải Phòng trong đào tạo nghề bảo đảm hiệu quả, chất lượng. Chẳng hạn, đổi mới phương pháp đào tạo nghề, giảm lý thuyết, tăng thời gian và điều kiện thực hành, huấn luyện kỹ năng chuyên sâu; chú trọng đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng, công nhân kỹ thuật… đáp ứng yêu cầu cơ cấu lao động đang thay đổi. Mặt khác, người lao động xác định nghiêm túc định hướng nghề nghiệp của bản thân, nỗ lực học tập, rèn luyện kiến thức, kỹ năng. Có như vậy mới góp phần xây dựng, hình thành đội ngũ lao động “chất lượng vàng” đáp ứng tốt sự nghiệp phát triển thành phố và đất nước./.

Song Nguyễn