Bền bỉ đẩy lùi chi phí không chính thức

Đây là chỉ số đánh giá về phạm vi và mức độ của các khoản chi phí không chính thức (chi phí “lót tay”, chi phí khác ngoài quy định của Nhà nước) mà các doanh nghiệp (DN), hợp tác xã (HTX), hộ kinh doanh (HKD) phải bỏ ra khi thực hiện các thủ tục hành chính, thực hiện các quy định pháp luật hoặc tương tác với các cơ quan chính quyền trong quá trình sản xuất kinh doanh. Cụ thể, ở khối sở, ban, ngành, có 20/21 cơ quan thuộc nhóm điểm tốt; hơn 53,2% số DN, HTX được khảo sát cho biết hoàn toàn không có chi phí không chính thức. Ở khối quận, huyện, điểm số trung bình chỉ số chi phí không chính thức tăng từ 8,51 điểm năm 2021 lên 8,67 điểm năm 2022, tiếp tục là chỉ số được đánh giá tốt nhất trong 9 chỉ số thành phần và tăng thêm 2 địa phương nằm ở nhóm rất tốt đạt hơn 9 điểm; 45,31% số HKD được khảo sát cho biết hoàn toàn không có chi phí không chính thức.

Kết quả chỉ số chi phí không chính thức của DDCI 2022 cũng khá tương đồng với kết quả đánh giá chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2022 của thành phố. So với năm 2021, chỉ số thành phần chi phí không chính thức của thành phố tăng từ 6,70 điểm năm 2021 lên 7,22 điểm năm 2022. Kết quả này cho thấy sự cố gắng, nỗ lực của các sở, ngành, địa phương nhằm đẩy lùi chi phí không chính thức, cũng như quyết tâm, cam kết và thực hiện của thành phố trong việc chống tình trạng nhũng nhiễu. Bên cạnh mặt tích cực, kết quả DDCI cho thấy việc cần tiếp tục nỗ lực cải thiện chỉ số chi phí không chính thức. Ở khối sở, ban, ngành, điểm số trung bình năm 2022 giảm 0,03 điểm so với mức điểm trung bình của năm 2021 do có đến 12/21 cơ quan giảm điểm, chỉ có 9/21 cơ quan tăng điểm.

Bên cạnh đó, còn 6% số DN, HTX được khảo sát cho biết tình trạng chi phí không chính thức vẫn phổ biến trong một số lĩnh vực như bảo hiểm xã hội, thuế, xây dựng, lao động, giao thông vận tải, hải quan. Các DN, HTX cũng phản ánh tuy phải chi trả các khoản chi phí không chính thức, nhưng công việc vẫn không được giải quyết đúng như mong muốn. Tỷ lệ DN, HTX cho rằng sẽ không bao giờ được xử lý hoặc hiếm khi được xử lý như mong muốn lên tới 21,15%. Điều này cho thấy việc chi trả chi phí không chính thức vừa gây tốn kém với DN, HTX, vừa tạo ra những tiền lệ xấu trong khi công việc vẫn không “chạy”. Ngoài ra, tỷ lệ DN, HTX cho rằng chi phí không chính thức đang có xu hướng gia tăng cũng thay đổi, từ 3,93% năm 2021 lên 4,88% năm 2022.

Còn ở khối quận, huyện, điểm chỉ số trung bình tăng, nhưng có 6 địa phương giảm điểm so với năm 2021. Trong số các lĩnh vực quản, sự cải thiện lớn nhất được ghi nhận ở các lĩnh vực văn hóa - thể thao - du lịch, nông nghiệp, đăng ký kinh doanh, công thương; lĩnh vực đáng quan ngại nhất vẫn là đất đai - địa chính, xây dựng, tài nguyên - môi trường. Mặt khác, đánh giá về xu hướng chi phí không chính thức, 5,6% số HKD được khảo sát cho rằng không có thay đổi; 2,39% cho rằng chi phí này sẽ tăng lên.

Từ những số liệu, phân tích trên cho thấy, để đẩy lùi chi phí chính thức cần sự nỗ lực và bền bỉ của các cấp, các ngành, địa phương. Từ đó, góp phần cải thiện hơn nữa môi trường kinh doanh, để thành phố và các địa phương thực sự trở thành điểm tựa cho DN, HTX, HKD, là điểm đến thành công của các nhà đầu tư trong và ngoài nước./.

Nguyên Hà