Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050: Tạo động lực để các quận, huyện tăng tốc phát triển

Một góc khu đô thị mới quận Hồng Bàng. Ảnh: Ngọc Thụy

- Đồng chí khái quát những điểm mới trong điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được Chính phủ phê duyệt?

- Trong nội dung điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố Hải Phòng kỳ này có những điểm mới, thay đổi so với Quy hoạch chung thành phố kỳ trước. Về tính chất, khẳng định Hải Phòng là đô thị loại 1 trực thuộc Trung ương, một trọng điểm kinh tế biển của cả nước; là trung tâm giáo dục, y tế và khoa học công nghệ của vùng duyên hải Bắc bộ. Đồng thời, Hải Phòng được quy hoạch là thành phố cảng xanh, văn minh, hiện đại; là đầu mối giao thông, giao lưu trong nước và quốc tế; có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng, an ninh. Hải Phòng trở thành thành phố có trình độ phát triển cao trong nhóm các thành phố hàng đầu châu Á và thế giới.

Điểm mới tiếp theo là thay đổi về thời hạn lập quy hoạch (đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050); hiệu chỉnh lại phạm vi lập quy hoạch (diện tích địa giới hành chính), tính toán các chỉ tiêu dự báo dân số, quy mô đất đai do tính chất đô thị thay đổi yêu cầu 3 trụ cột phát triển kinh tế để bảo đảmphát triển đô thị và hạ tầng kinh tế - xã hội – kỹ thuật - môi trường...

Đồng thời, điều chỉnh quy hoạch này cũng thay đổi về mô hình, cấu trúc đô thị: trong đó đã chuyển từ mô hình Đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh sang mô hình Đô thị đa trung tâm và các đô thị vệ tinh. Bên cạnh việc kế thừa 5 hướng phát triển (5 cánh hoa) và làm rõ thêm tính chất, chức năng và quy mô đô thị trong cả 5 hướng phát triển, phù hợp với bối cảnh mới nhằm phát triển hạ tầng kinh tế: theo 3 trụ cột chính là Cảng biển - Công nghiệp và Dịch vụ du lịch theo Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị. Quy hoạch chung kỳ này cũng đặt ra định hướng cấu trúc không gian đô thị cho tổng thể thành phố là: 2 vành đai - 3 hành lang - 3 trung tâm và các đô thị vệ tinh.

Trong đó, các định hướng về giao thông (đối ngoại, đối nội, kết nối khu vực đảo Cát Bà, giao thông công cộng, các bến xe, hệ thống cầu, hầm, trung tâm tiếp vận logistics), định hướng hạ tầng kỹ thuật có sự kế thừa từ Quy hoạch chung theo Quyết định 1448 của Chính phủ nhưng cũng có những sự điều chỉnh, cập nhật một các toàn diện các Đồ án quy hoạch ngành, quốc gia nhằm khớp nối toàn bộ không gian thành phố với các định hướng lớn về giao thông, hạ tầng của quốc gia. Ngoài nội dung cập nhật quy hoạch ngành, quy hoạch chung kỳ này bổ sung các kết cấu hạ tầng giao thông là định hướng bảo đảm mục tiêu “kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại…”, đồng thời phù hợp với mô hình cấu trúc đô thị, đáp ứng tăng trưởng dân số. Với mục tiêu “kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại kết nối thuận lợi với trong nước và quốc tế” quy hoạch đề xuất các giải pháp giảm ùn tắc giao thông bằng các giải pháp quy hoạch sử dụng đất (TOD) và các giải pháp chuyên nghành giao thông khác.

Một góc khu đô thị mới ven sông Lạch Tray (quận Lê Chân). Ảnh: Trung Kiên

- Đồng chí có thể cho biết lý do vì sao Hải Phòng cần phát triển từ mô hình “Đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh" thành mô hình “Đô thị đa trung tâm và các đô thị vệ tinh"?

- Việc thay đổi từ mô hình “Đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh" thành mô hình “Đô thị đa trung tâm và các đô thị vệ tinh" là một trong những thay đổi chính và quan trọng trong Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung thành phố kỳ này. Việc thay đổi này là hết sức cần thiết bởithể hiện được định hướng phát triển đồng đều trên toàn thành phố. Nếu trước đây, Hải Phòng chỉ có 1 hạt nhân là đô thị hiện hữu thì cấu trúc này từ đơn cực chuyển sang đa cực nhằm tạo động lực cho các quận, huyện có cơ hội tăng trưởng kinh tế và đô thị hoá đáp ứng tốc độ phát triển dân số trong từng giai đoạn. Đồng thời, mô hình này bảo đảmphát triển thành phố theo mục tiêu tính chất nêu tại mục trên.

Từ việc xác định lại mô hình đô thị sẽ được cụ thể hóa bằng cấu trúc không gian. Trong đó, 2 vành đai kinh tế gồm: Vành đai kinh tế ven biển phát triển dịch vụ - du lịch - đô thị hướng ra biển; Vành đai kinh tế công nghiệp dịch vụ từ cảng Lạch Huyện đến phía Bắc (huyện Thuỷ Nguyên), phía Tây (dọc quốc lộ 10), phía Nam (dọc sông Văn Úc) kết nối với mạng lưới khu, cụm công nghiệp vùng đồng bằng sông Hồng và hệ thống cảng Hải Phòng.

3 hành lang cảnh quan gồm: Hành lang sông Cấm, sông Lạch Tray và Văn Úc. 3 trung tâm đô thị và các đô thị vệ tinh gồm: Trung tâm đô thị lịch sử (khu phố cũ có giá trị về lịch sử, kiến trúc và phụ cận) và đô thị hành chính mới Bắc sông Cấm; Trung tâm thương mại, tài chính quốc tế (CBD) ở Hải An và Dương Kinh; Đô thị sân bay Tiên Lãng. Các đô thị vệ tinh gồm các đô thị trong vùng sinh thái biển, nông nghiệp, nông thôn. Với việc điều chỉnh cấu trúc không gian như trên, Hải Phòng sẽ có thêm 2 cực tăng trưởng nữa tại Dương Kinh và Tiên Lãng, bảo đảmphát triển theo mục tiêu, tính chất đô thị Hải Phòng.

Có thể nói, việc điều chỉnh cấu trúc không gian theo hướng bền vững. Từ cấu trúc không gian trên thì không gian đô thị và hạ tầng giao thông cũng được điều chỉnh theo nhưng vẫn kế thừa các định hướng lớn từ quy hoạch chung theo Quyết định 1448 của Chính phủ. Đồng thời việc làm rõ chức năng từng khu vực sẽ định hướng rõ hơn về tính chất, dự báo phát triển về quy mô đất đai, dân số và hạ tầng kinh tế, hạ tầng xã hội bảo đảmtheo mục tiêu, tính chất phát triển của thành phố.

- Trong năm 2023, Sở Xây dựng sẽ tham mưu với thành phố triển khai những phần việc nhằm hiện thực hóa quy hoạch vừa được phê duyệt?

- Để triển khai các nội dung cụ thể hóa Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung thành phố vừa được duyệt, trong năm 2023-2024, Sở Xây dựng dự kiến triển khai xây dựng, ban hành Quy chế quản lý kiến trúc thành phố Hải Phòng; các Chương trình phát triển đô thị, trong đó tập trung các thủ tục tiếp theo để hoàn thiện quy hoạch chung thành phố Thủy Nguyên, quy hoạch phân khu đô thị mới An Dương, các đề án nâng loại, đề án thành lập thành phố làm cơ sở triển khai các dự án nhằm hoàn thiện các tiêu chí nâng loại đô thị.

Đồng thời, Sở sẽ triển khai các thủ tục về lập, điều chỉnh quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000 các quận, các đồ án quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật, các đồ án quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết tại các khu vực phát triển đô thị, công nghiệp, du lịch trọng điểm của thành phố để làm cơ sở triển khai các dự án lớn, trọng điểm của thành phố và các dự án khác nhằm thu hút nhà đầu tư. Điều chỉnh các quy hoạch huyện, trong đó tập trung vào các thị trấn, các khu chức năng khác vùng nông thôn và và các quy hoạch khác phù hợp với quy hoạch chung kỳ này nhằm phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của thành phố nói chung và các huyện nói riêng.

Đối với các nội dung này, Sở Xây dựng sẽ xây dựng kế hoạch chi tiết và báo cáo UBND thành phố xem xét, để sớm có các chỉ đạo, giao việc cho các cơ quan tham mưu của thành phố như các sở, ban, ngành và các đơn vị khác có liên quan.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

NGUYỄN CƯỜNG (thực hiện)