Chắt chiu cơ hội tăng trưởng từ đầu tư công

quốc tế căng thẳng, có không ít hạn chế, yếu kém mang tính chủ quan. Nổi bật là trong quý 1, thành phố Hồ Chí Minh chỉ giải ngân được 2% vốn đầu tư công theo kế hoạch (951/43.443 tỷ đồng). Như các chuyên gia nhận định, “thành phố đã bỏ hoàn toàn công cụ đầu tư công để kích thích nền kinh tế”.

Nhìn rộng ra, chậm giải ngân vốn đầu tư công vẫn “căn bệnh kinh niên” không chỉ với thành phố Hồ Chí Minh mà trong cả nước. Thống kê của Bộ Tài chính cho biết, hết quý 1, ước giải ngân vốn đầu tư công cả nước thấp hơn cùng kỳ năm trước, khi mới đạt 10,35% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (quý 1-2022 đạt 11,88%). Bên cạnh 2 bộ, 15 địa phương giải ngân đạt trên 15% (trong đó tỉnh Tiền Giang cao nhất, 31,1%), có tới 49/52 bộ, cơ quan trung ương và 24/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 9%. Còn 30 bộ, cơ quan trung ương chưa giải ngân kế hoạch vốn gồm: Bộ Y tế, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ... Trong khi 2023 được nhìn nhận là năm của đầu tư công nhằm vực lại nền kinh tế, dù quý 1 vẫn thường được xem là “khởi động tạo đà”, tình hình trên vẫn đáng quan ngại, là một nguyên nhân kéo lùi tăng trưởng của nhiều địa phương và cả nước.

Trong bối cảnh chung đó, kết quả giải ngân vốn đầu tư công của Hải Phòng là sáng sủa, khả quan. Quý 1-2023, thành phố giải ngân đạt tỷ lệ cao nhất trong những năm gần đây, tăng 81% so với cùng kỳ, bằng 20,7% mức kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, 12,4% mức kế hoạch HĐND thành phố giao. Nhiều đơn vị, địa phương có kết quả khá tốt. Như Ban Quản lý dự án phát triển đô thị và đầu tư xây dựng công trình dân dụng giải ngân đạt hơn 28%, dù số vốn được giao theo kế hoạch rất cao- hơn 3.000 tỷ đồng; hay các huyện Kiến Thụy (24,5%), An Dương (19,8%)... Những kết quả khả quan trong giải ngân vốn đầu tư công góp phần quan trọng để thành phố giữ đà tăng trưởng GRDP cao tốp đầu cả nước. Tuy nhiên, bên cạnh những điểm sáng, còn một số hạn chế cần khắc phục, như tốc độ giải ngân giữa các địa phương không đồng đều, có địa phương đạt kết quả rất thấp; giải ngân nguồn vốn chương trình xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu chậm... Giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng tiếp theo vẫn là nhiệm vụ nhiều khó khăn, cần được các sở, ngành, đơn vị, địa phương tập trung cao độ.

Nguồn lực đầu tư công lâu nay vẫn được coi là “vốn mồi” để kích thích, thu hút, kéo theo các nguồn vốn xã hội đầu tư vào nền kinh tế, đồng thời đóng góp tỷ lệ % khá cao vào mức tăng trưởng chung nếu được giải ngân đúng kế hoạch. Điều này lại càng đặc biệt quan trọng trong tình hình hiện nay, khi nhu cầu hàng hóa trên thị trường thế giới suy giảm tác động tiêu cực đến lĩnh vực sản xuất, là thách thức với những địa phương có ngành công nghiệp chế biến, chế tạo phát triển và độ hội nhập kinh tế quốc tế cao như Hải Phòng. Nếu giải ngân đầu tư công được thúc đẩy mạnh, sẽ tạo thêm nhiều dư địa cho tăng trưởng.

Tại Hội nghị Thành ủy diễn ra tuần qua, lãnh đạo thành phố đánh giá kết quả giải ngân vốn đầu tư công của Hải Phòng tăng cao so với cùng kỳ, nhưng nhiều địa phương có tỷ lệ giải ngân rất thấp khiến tỷ lệ chung còn hạn chế. Vì thế, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công được thành phố xác định là một nhiệm vụ then chốt, yêu cầu các cấp, ngành, địa phương, đơn vị phải tập trung cao hơn nữa để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Với 20 dự án, công trình trọng điểm năm 2023 của thành phố về hạ tầng giao thông, cảng biển, khu công nghiệp, xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho người lao động… các đơn vị, địa phương cần đẩy nhanh thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ triển khai; kịp thời đề xuất cắt giảm, điều chuyển vốn đầu tư công “từ nơi thừa sang nơi thiếu”, có giải pháp hiệu quả bảo đảm tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công bám sát kế hoạch đã giao. Việc “tập trung vào mũi nhọn giải ngân” trùng hợp quan điểm các chuyên gia kinh tế. Theo đó, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương cần nhằm vào nhóm 20% số dự án chiếm khoảng 80% tổng số vốn đầu tư công để ưu tiên giải ngân. Cả hệ thống chính trị cần chung tay tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, mới đẩy nhanh được tiến độ.

Đầu tư công vừa là động lực, vừa là nguồn lực phát triển. Trong bối cảnh cần động lực tăng trưởng kinh tế như lúc này, cần những giải pháp đột phá cũng như có chế tài để thúc đẩy các dự án trọng điểm chuyển động. Phải tận dụng, chắt chiu các cơ hội cho tăng trưởng, mới cải thiện được tốc độ tăng trưởng các quý sau và cả năm 2023. Với sự đánh giá tình hình sát thực tế, công tác chỉ đạo, điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời, Hải Phòng sẽ giải ngân vốn đầu tư công nhanh hơn, tốt hơn nữa để tăng tốc, thể hiện rõ vai trò “đầu tàu tăng trưởng GRDP” của cả nước./.

Minh Vũ