Phát triển du lịch xanh, sạch- bắt đầu từ việc nhỏ
(HPĐT)- Đến chơi homestay của cô em họ tại đảo Cát Bà (Cát Hải), chị Hà rất ngạc nhiên khi thấy nơi đây yêu cầu khách du lịch không sử dụng vật dụng nhựa dùng một lần, tích cực phân loại rác hữu cơ và rác vô cơ trong quá trình nghỉ lại, từng bước xây dựng homestay trở thành điểm đến du lịch sinh thái.
![]()
Em chị Hà cho biết, để tạo dựng được “nếp” này không phải việc dễ dàng. Ban đầu, khi thực hiện mô hình, nhiều du khách phản ứng khá gay gắt, cho rằng cơ sở lưu trú “phiền nhiễu”. Tuy nhiên, từ chủ homestay đến nhân viên kiên trì thuyết phục, kiên định thực hiện từng việc nhỏ. Du khách được giải thích, sạch từ việc nhỏ sẽ tạo môi trường du lịch xanh, sạch, chính là để phục vụ lại du khách tốt hơn. Dần dần, thương hiệu “du lịch sạch” hút du khách đến với cơ sở nhiều hơn. Tới đây, homestay của gia đình sẽ khuyến khích khách tham gia chương trình “du khách xanh chính hiệu”, không sử dụng đồ nhựa khi đi du lịch. Đối với du khách tham gia chương trình mang rác về nhà, mang thêm túi vải khi đi du lịch để giảm thiểu túi nilon dùng một lần khi đi mua sắm, ăn uống, sẽ được hưởng cơ chế ưu đãi khi ở tại homestay.
Mô hình hay, nhưng trên thực tế, chưa nhiều cơ sở lưu trú tại Cát Bà thực hiện được. Thời gian qua, hưởng ứng lời kêu gọi của Chính phủ và thành phố, nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn huyện Cát Hải đã có những hành động thiết thực để bảo vệ môi trường như: giảm thiểu sử dụng túi đựng bao bì bằng nilon; gắn lưới thu gom rác vào đuôi tàu; dùng hộp đựng thức ăn cho du khách bằng giấy thay vì hộp nhựa; sử dụng các loại nước tẩy rửa thân thiện với môi trường; thay thế ống hút nhựa bằng ống hút giấy; lắp đặt hệ thống thu gom dầu nhớt trên mỗi tàu du lịch… Tuy nhiên, nhiều mô hình chỉ thực hiện trong thời gian đầu, khó duy trì bền vững. Nguyên nhân là nhiều du khách chưa ý thức, nhiệt tình tham gia, trong khi chủ cơ sở dịch vụ dần “nản” trước thói quen hay lời phàn nàn của du khách. Một số điểm đến còn thiếu tính chủ động trong việc phát triển du lịch gắn với cộng đồng địa phương; ý thức bảo vệ môi trường, cảnh quan của các đơn vị khai thác cũng như người dân, du khách còn hạn chế... Một số chủ cơ sở dịch vụ bày tỏ, họ cảm thấy khá lúng túng do thiếu sản phẩm du lịch mang tính trải nghiệm, hướng du khách vào hoạt động bảo vệ môi trường…, khi không có phong trào bài bản từ cấp chính quyền địa phương.
Theo Kế hoạch thực hiện quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030 trong lĩnh vực du lịch, ngành Du lịch Hải Phòng phấn đấu đến năm 2025, 80% các khu, điểm du lịch và cơ sở kinh doanh lưu trú, dịch vụ du lịch ven biển trên địa bàn thành phố không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi nilon. Đến năm 2030, sản phẩm nhựa dùng một lần sẽ không được sử dụng tại 100% các khu, điểm du lịch, dịch vụ. Để thực hiện được mục tiêu này việc xây dựng mô hình du lịch xanh, sạch là giải pháp đột phá. Với phương châm "Du lịch không rác thải nhựa", bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường tự nhiên, chính quyền địa phương, các ngành chức năng cũng như doanh nghiệp cần tích cực hơn nữa trong việc góp phần thay đổi nhận thức người dân, du khách, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng. Doanh nghiệp, đơn vị dịch vụ du lịch có những biện pháp chuyển đổi du lịch xanh, từ việc nhỏ như tiết kiệm điện, nước sạch tại các cơ sở lưu trú; hướng dẫn du khách bảo vệ môi trường khi tham gia tour đi rừng, leo núi, thám hiểm hang động. Đồng thời, xây dựng các sản phẩm du lịch về làm sạch môi trường, như tour vớt rác tại các bãi biển... Cần kiên trì thực hiện, thường xuyên tuyên truyền nâng cao ý thức của du khách: Để duy trì hệ sinh thái tự nhiên bền vững, chỉ cần bắt đầu bằng những hành động nhỏ để bảo vệ môi trường.
Hiện giới trẻ đang là lực lượng tích cực nhất hưởng ứng xu hướng này. Họ không chỉ năng nổ tham gia vào các tour khắc phục hậu quả môi trường du lịch, mà còn góp phần lan toả thông điệp hữu ích về môi trường, kêu gọi mọi người du lịch có ý thức và trách nhiệm hơn, hạn chế tối đa tác động lên thiên nhiên và cộng đồng bản địa. Do vậy, các địa phương, doanh nghiệp làm du lịch cần tích cực ưu tiên tuyên truyền, đưa giới trẻ vào cuộc làm “mũi nhọn” tạo dựng mô hình du lịch xanh, sạch./.