Tranh trí tuệ nhân tạo- Nỗi lo “về hưu sớm” của họa sĩ
(HPĐT)- Kể từ thời điểm năm 2018, khi nhà đấu giá Christies ở thành phố New York (Hoa Kỳ) bán thành công bức tranh AI “Edmond de Belamy” với giá 432.500 USD, giới họa sĩ bắt đầu lo ngại nghệ thuật trí tuệ nhân tạo sẽ cướp “nồi cơm” của mình.
Bức chân dung đầu tiên của Nữ hoàng Elizabeth được vẽ bởi robot hình người. Ảnh: creativeboom.com
Những phát minh quan trọng
Cuối những năm 1960, nghệ sĩ người Anh Harold Cohen phát minh hệ thống nghệ thuật AI quan trọng gọi là “AARON”, dựa trên quy tắc tượng trưng các hình ảnh kỹ thuật, mã hóa hành động vẽ, tạo ra các bản vẽ đen trắng đơn giản. Cohen miệt mài nghiên cứu nhiều năm và thiết kế loại “AARON” có thể vẽ bằng bút vẽ và thuốc nhuộm, nhất là vẽ từ chương trình đã chọn mà không cần sự can thiệp của ông.
Năm 2014, các nghệ sĩ AI bắt đầu sử dụng Mạng đối nghịch tạo sinh (Enerative adversarial network). Họ dùng “bộ tạo” để tạo các hình ảnh mới và “bộ phân biệt” để quyết định những hình ảnh nào được tạo thành công. Đến năm 2015, Google tung ra chương trình “DeepDream”, sử dụng Mạng thần kinh tích chập (Convolutional neural network) để tìm kiếm và nâng cao các mẫu hình ảnh thông qua thuật toán “pareidolia”, từ đó tạo ra hình ảnh được xử lý. Nhờ “DeepDream”, một số công ty phát hành thành công ứng dụng có thể biến ảnh thành hình ảnh giống nghệ thuật với phong cách của các bộ tranh nổi tiếng. Cũng từ đây các họa sĩ bắt đầu lo lắng trước sự cạnh tranh của nghệ thuật trí tuệ nhân tạo.
Tranh AI có ưu điểm kỹ thuật vẽ nhanh chóng, người thực hiện tìm kiếm, phân nhánh hoặc tinh chỉnh, đưa ra lệnh tạo hình ảnh cụ thể từ trình tạo hình ảnh. Họ có thể sử dụng kho ảnh (tùy chỉnh), chụp ảnh tác phẩm, tạo hình ảnh với các trò chơi, truyện tranh, bìa sách và ảnh bìa album. Ngoài ra, có thể tạo ảnh động, video (chuyển văn bản thành video), ảnh có độ phân giải thấp thành độ nét cao. Nhìn chung, AI có khả năng bẻ cong thực tế, tạo các mô hình 3D hỗ trợ thị giác máy tính; thiết lập xu hướng chuyển đổi phong cách; điều chỉnh ảnh tự sướng; chỉnh sửa ảnh tự chụp; hoán đổi khuôn mặt, tạo chiều sâu ảnh…
Tranh AI có gì đáng sợ?
Nghệ thuật trí tuệ nhân tạo AI được hiểu là bất kỳ tác phẩm nghệ thuật nào được tạo ra thông qua việc sử dụng trí tuệ nhân tạo. Trong tiếng Anh, nghệ thuật này được gọi là “Artificial Intelligence Art” (AI Art), trong đó AI là từ viết tắt của trí tuệ nhân tạo. Hiện nay, có nhiều chương trình tạo tác phẩm nghệ thuật AI khác nhau, gồm các ứng dụng dành cho thiết bị di động và máy tính xách tay, chỉ cần có GPU mạnh là có thể hoạt động hiệu quả… Vào tháng 8- 2022, nghệ thuật AI chuyển văn bản thành hình ảnh giành vị trí quán quân trong cuộc thi nghệ thuật kỹ thuật số với giải thưởng “Nghệ sĩ kỹ thuật số mới” trong cuộc thi nghệ thuật thường niên của Hội chợ bang Colorado (Mỹ).
Việc các họa sĩ lo ngại AI sẽ cướp “nồi cơm” của mình là điều dễ hiểu, vì có thể một số chuyên gia chép tranh phải giải nghệ trước tài năng của Wombocông ty ở Canada. Wombo từng trình làng ứng dụng “Dream” để tạo ra các “tác phẩm nghệ thuật” gốc - dựa trên lời nhắc văn bản. Tuy nhiên, nhược điểm của AI là có những thiếu sót khi vẽ tranh như AI rất khó xử lý cấu trúc cơ thể con người, những gì không có trong thư viện tư liệu hoặc con người chưa vẽ, AI không thể học và trình bày được. Nhưng đáng băn khoăn là phần lớn hiệu quả tranh AI không kém gì con người. AI rất “táo bạo” và không bị giới hạn bởi phong cách nào. Nếu một người bình thường xem tranh AI khó có thể đánh giá giữa tranh AI và con người- tranh nào đẹp.
Với sự xuất hiện phổ biến của tranh trí tuệ nhân tạo, theo nhiều chuyên gia, ngay từ bây giờ, các nghệ sĩ làm thiệp Giáng sinh và họa sĩ minh họa tiểu thuyết có thể “nghỉ hưu”, kế tiếp rất có thể là những họa sĩ chuyên nghiệp./.