Mở thêm ngành nghề, đổi mới phương pháp đào tạo giáo dục nghề nghiệp: Bảo đảm phù hợp nhu cầu nhân lực

Sinh viên Trường cao đẳng Hàng hải 1 thực tập đóng gửi hàng theo công nghệ mới trong lĩnh vực logistics.

“Cái khó ló cái khôn”

Theo Trưởng Phòng Giáo dục nghề nghiệp (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Thị Ngân, công tác phân luồng giáo dục trên địa bàn thành phố chưa đạt những chỉ tiêu cơ bản theo Quyết định số 522 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Giáo dục hướng nghiệp và định hướng phân luồng học sinh trong giáo dục phổ thông giai đoạn 2018-2025”, như: ít nhất 30% số học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp; ít nhất 40% số học sinh tốt nghiệp THPT tiếp tục học tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ cao đẳng… Thực tế này đòi hỏi các trường phải “tự làm mới” bằng cách mở thêm mã ngành đào tạo, chuyển đổi phương pháp đào tạo theo nhu cầu của xã hội, giành lợi thế trong cạnh tranh tuyển sinh.

Hiệu trưởng Trường cao đẳng du lịch Hải Phòng Phạm Văn Long cho biết: Ngoài 7 ngành, nghề đã và đang đào tạo ở cả 3 trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng, năm học 2023-2024, nhà trường mở thêm 3 mã ngành đào tạo mới gồm: logistics, truyền thông đa phương tiện và kinh doanh thương mại dịch vụ. Tổng chỉ tiêu tuyển sinh 3 ngành mới khoảng 150 sinh viên. Đây là những ngành dự báo cần nhiều nhân lực trong thời gian tới. Do đó, nhà trường “đón đầu” trong khâu đào tạo để kịp thời cung ứng lượng nhân lực có chuyên môn phù hợp nhu cầu của thị trường lao động. Trước đây, Trường cao đẳng Hàng hải 1 đào tạo thí điểm mô đun “Nhận và lưu trữ hàng” tại 3 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực logistics trên địa bàn thành phố, kết quả khá khả quan: 100% số sinh viên sau khi hoàn thành chương trình được doanh nghiệp tuyển dụng, phù hợp chuyên môn được đào tạo. Từ tháng 3-2023, nhà trường tiến hành đào tạo thí điểm mô đun “Đóng, gửi hàng theo công nghệ chuyển giao của Australia”, thuộc dự án đào tạo về xây dựng chiến lược và đánh giá đào tạo dựa trên năng lực thực hiện (CBTA) - Chương trình Aus4skills. “Trên cơ sở kết quả thu được từ mô hình thí điểm, nhà trường nghiên cứu để nhân rộng, đem đến người học nhiều cơ hội lựa chọn ngành, nghề”, Trưởng Phòng Đào tạo Trường cao đẳng Hàng hải 1 Đặng Lê Vinh thông tin.

Sinh viên nhóm ngành đi biển Trường cao đẳng Hàng hải 1 thực hành trên phương tiện.

Nỗ lực thu hút người học

Bên cạnh sự nỗ lực của các trường trong làm mới ngành học, chương trình đào tạo, vấn đề quan trọng không kém cần lưu tâm, xem xét kỹ lưỡng là bảo đảm tính pháp lý, điều kiện triển khai như: lực lượng giáo viên cơ hữu, cơ sở vật chất…

Theo ông Vũ Minh Tuân, nguyên Phó chánh Thanh tra thành phố, thành viên Hội đồng Tư vấn dân chủ pháp luật của Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, để bảo đảm sự chặt chẽ pháp lý, các trường hợp đăng ký bổ sung hoạt động giáo dục nghề nghiệp cần bám sát Nghị định 24 của Chính phủ về nội dung tự chủ quyết định về mở ngành, nghề đào tạo và tuân thủ thực hiện đúng quy định. Việc đăng ký bổ sung ngành nghề đào tạo cần được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, ra quyết định công nhận, nhằm tránh rủi ro đối với người học khi có những vấn đề phát sinh.

Với những ngành, nghề mới được các nhà trường đưa vào giảng dạy, đào tạo, khó khăn lớn nhất vẫn là thu hút học viên, quảng bá đến người học. Do đó, các cơ quan quản lý nhà nước như Sở Lao độngThương binh và Xã hội, Sở Kế hoạch và Đầu tư sớm có những giải pháp hỗ trợ các trường trong dự báo nhu cầu của thị trường lao động trên địa bàn thành phố trong tương lai ngắn hạn, trung hạn để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xây dựng kế hoạch đào tạo dài hơi hơn, tương ứng, phù hợp. Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (thuộc Sở Lao độngThương binh và Xã hội) Hồ Hải cho biết: Thời gian tới, Trung tâm tích cực ứng dụng các giải pháp công nghệ thông tin, cập nhật biến động lao động, tổng hợp, phân tích kỹ lưỡng dự báo nhu cầu tuyển dụng, sử dụng lao động của doanh nghiệp... Từ đó, trung tâm tổ chức thường xuyên các phiên giao dịch việc làm lưu động tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm rút ngắn khoảng cách kết nối doanh nghiệp- đơn vị đào tạo, đáp ứng nhu cầu nhân lực về ngành, nghề đặc thù của thành phố.

Về giải pháp tổng thể, theo Giám đốc Sở Lao độngThương binh và Xã hội Đỗ Văn Bình, trong quý 2-2023, Sở đẩy nhanh tiến độ thực hiện Kế hoạch số 53 của UBND thành phố về thực hiện các Quyết định của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội về sắp xếp các cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thành phố quản lý, bảo đảm theo hướng tinh gọn, nâng cao hiệu quả đào tạo đa ngành, đa nghề… Cùng với đó, Sở sẽ xây dựng, tổ chức kế hoạch kiểm tra, giám sát các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn thành phố nhằm củng cố hoạt động đào tạo nghề trọng tâm, trọng điểm, phù hợp thể mạnh phát triển của thành phố trong tương lai gần, góp phần nâng quy mô tuyển sinh hệ cao đẳng tương xứng với tiềm năng, đặc thù đào tạo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn./.

Bài và ảnh: HUY ĐẠI