“Giữ chân” lao động trong hệ thống bảo hiểm xã hội

Các cấp, các ngành cần quan tâm, hỗ trợ người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn, tiếp tục gắn bó với hệ thống bảo hiểm xã hội. Trong ảnh: Công nhân Công ty LG Electronics Việt Nam Hải Phòng trong giờ sản xuất (Ảnh minh họa). Ảnh: Trung Kiên

Doanh nghiệp báo giảm lao động

Trưởng Phòng Quản lý thu – Sổ, thẻ (BHXH Hải Phòng) Phạm Văn Mạnh cho biết: Quý 1-2023, tình hình kinh tế tiếp tục bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19, một số doanh nghiệp thuộc các ngành nghề như may mặc, vận tải, cơ khí... gặp nhiều khó khăn, không ký được đơn hàng buộc phải cắt giảm lao động. Bên cạnh đó, có sự chuyển dịch lực lượng lao động sang tỉnh khác ở khu vực có mức lương tối thiểu vùng thấp hơn, dẫn đến giảm số lao động tham gia BHXH bắt buộc trên địa bàn, ảnh hưởng đến công tác phát triển người tham gia BHXH, BHYT và nguồn thu quỹ BHXH, BHYT. Khi lao động “rời” hệ thống BHXH bắt buộc thì BHTN sẽ là “chỗ dựa” giúp họ ổn định cuộc sống khi không có thu nhập hằng tháng. Theo thống kê, quý 1-2023, BHXH Hải Phòng chi trợ cấp thất nghiệp đối với hơn 27.000 lượt người với tổng số tiền hơn 117 tỷ đồng, tăng so với cùng kỳ năm 2022.

Tình trạng cắt giảm lao động tại doanh nghiệp không chỉ làm ảnh hưởng đến số thu BHXH, BHYT, BHTN mà còn kéo theo nhiều vấn đề khác như: người lao động gặp khó khăn, chấp nhận rút BHXH một lần, dẫn tới không tích lũy đủ thời gian tham gia bảo hiểm để có lương hưu khi về già, tạo áp lực lên hệ thống an sinh. Chị Trần Thị Dung, Công nhân Công ty TNHH Regina Miracle International Việt Nam (KCN VSIP) cho biết: Sau nghỉ việc, tôi mới chốt sổ BHXH, bảo lưu thời gian tham gia và hưởng trợ cấp thất nghiệp. Hiện tôi đang đi tìm việc mới nhưng rất khó tìm được công việc phù hợp với mức thu nhập ổn định như trước. Tôi được tư vấn có thể tiếp tục đóng BHXH tự nguyện để không gián đoạn thời gian đóng BHXH nhưng thu nhập không có thì e là khó tham gia tiếp.

Tính đến ngày 15-4, toàn thành phố có hơn 485.000 người tham gia BHXH, trong đó, gần 460.000 người tham gia BHXH bắt buộc, mặc dù tăng gần 14.000 người so với cùng kỳ nhưng giảm hơn 12.500 người so với năm 2022; số người tham gia BHYT tăng gần 32.000 người so với cùng kỳ nhưng cũng giảm hơn 7.300 người so với năm 2022.

Nỗ lực “kéo” người lao động trở lại hệ thống BHXH

Trước thực tế nêu trên, BHXH Hải Phòng có văn bản chỉ đạo các phòng, BHXH các quận, huyện tăng cường các giải pháp đôn đốc thu, phát triển đơn vị, lao động chưa tham gia BHXH trên địa bàn quản lý. Tại huyện Thủy Nguyên, quý 1-2023, BHXH huyện phát triển 36 đơn vị tham gia BHXH với 174 lao động. Giám đốc BHXH huyện Nguyễn Văn Nhiên cho biết: Đơn vị chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan, trên cơ sở dữ liệu cơ quan Thuế cung cấp, rà soát, trực tiếp làm việc hoặc gửi văn bản đề nghị chủ doanh nghiệp tham gia BHXH cho người lao động. Những doanh nghiệp cố tình “chây ỳ”, BHXH sẽ thành lập đoàn thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm theo quy định. Tại quận Hồng Bàng, từ đầu năm đến nay cũng phát triển được 24 đơn vị tham gia BHXH với tổng số hơn 1.600 lao động. BHXH quận cũng chủ động tham mưu với UBND quận chỉ đạo quyết liệt, kịp thời; phối hợp với Trung tâm dịch vụ việc làm tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm, vận động người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp quay trở lại hệ thống an sinh trong thời gian sớm nhất.

Tại cuộc làm việc mới đây với BHXH Hải Phòng, Phó giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu cho biết: Tình trạng sụt giảm người tham gia BHXH bắt buộc đang diễn ra trên cả nước, trong đó có Hải Phòng. Để khắc phục tình trạng này, BHXH Hải Phòng tăng cường phối hợp trao đổi dữ liệu với Sở Kế hoạch -Đầu tư, Cục Thuế, Liên minh Hợp tác xã... rà soát, phát triển sốdoanh nghiệp và số người tham gia BHXH, BHYT. Đồng thời, kết nối chặt chẽ, liên thông dữ liệu với các đơn vị liên quan, nhất là phối hợp chặt chẽ với công an các xã, phường, thị trấn... xác định tình trạng hoạt động của đơn vị sử dụng lao động, đối chiếu với dữ liệu hiện có để nắm bắt số lao động phải tham gia BHXH, BHYT. Bên cạnh đó, BHXH Hải Phòng cũng có cơ chế phối hợp để cùng các đơn vị liên quan kết nối, hỗ trợ, tạo việc làm cho người lao động, qua đó tăng cơ hội tham gia BHXH, BHYT cho người lao động.

Nhằm nỗ lực “giữ chân” người lao động ở lại hệ thống BHXH, thời gian tới, BHXH Hải Phòng tiếp tục phối hợp tăng cường công tác truyền thông, từng bước nâng cao nhận thức của người lao động, trách nhiệm của người sử dụng lao động về chính sách BHXH, BHYT; tăng cườngthanh tra, kiểm tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT theo kế hoạchvà thanh tra đột xuất, kịp thời giải quyết, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thu, giải quyết các chế độ BHXH, BHYT, BHTN đối với người lao động. Đồng thời, BHXH Hải Phòng giao kế hoạch rà soát, điều tra, khai thác, phát triển người tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho từng BHXH quận, huyện – Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Đinh Thị Lan Hương thông tin./.

HOÀNG XUÂN