Xây dựng quy trình làm việc an toàn tại doanh nghiệp: Chủ động ngăn ngừa, giảm thiểu tai nạn

Người lao động Công ty TNHH Công nghệ chính xác Eva (Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng) diễn tập ứng phó sự cố cháy nổ, cứu hộ cứu nạn.

Thiệt mạng vì “tắt bước, sai quy trình”

Do không tuân thủ quy trình lao động khi làm việc trên cao, anh Lê Văn Q., thuộc Đội thi công số 2, Tổng công ty lắp máy Việt Nam sơ suất không móc dây an toàn vào dây cứu sinh nên bị thiệt mạng trong lúc tham gia thi công xưởng gia công chế tạo thuộc Công ty TNHH Đóng tàu Phà Rừng (thị trấn Minh Đức, huyện Thủy Nguyên) hồi tháng 2 vừa qua. Trước đó, anh Phạm Duy H., công nhân Tổ cơ điện, Công ty CP Ắc quy Tia sáng trèo lên thanh giằng ngang tại mái hiên của khu văn phòng để tiến hành sửa chữa, nhưng không sử dụng dây đai an toàn nên bị ngã dẫn đến tử vong. Hay anh Phạm Văn Đ., công nhân Công ty TNHH Việt Nam United (Khu công nghiệp Tràng Duệ), trong lúc thao tác đặt phôi đột dập, lực ép từ khuôn trên xuống khuôn dưới của Máy đột dập 50JK quá lớn gây vỡ mép khuôn. Mảnh vỡ bắn vào người khiến công nhân Đ. thiệt mạng... Từ một số vụ tai nạn lao động nêu trên cho thấy, xây dựng nội quy lao động, quy trình lao động an toàn bảo đảm quy định pháp luật, phù hợp đặc thù của từng doanh nghiệp, từng ngành nghề là cần thiết. Trưởng Phòng Việc làm- An toàn lao động (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Hữu Cường phân tích, doanh nghiệp đặc thù trong ngành xây dựng chú ý quy trình làm việc trên cao, khi tương tác thiết bị thi công xây dựng. Còn đơn vị làm việc trong hầm mỏ cần đưa ra giải pháp làm việc trong môi trường thiếu khí, yếu tố vùng nước, ngăn ngừa cháy nổ khí mỏ…

Cùng với đó, công tác tự kiểm tra, rà soát, đánh giá rủi ro của các máy móc, thiết bị, vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động cần được người lao động, người sử dụng lao động quan tâm thường xuyên, phát hiện kịp thời hơn. Trưởng Phòng Kiểm định, Trung tâm Kiểm định kỹ thuật an toàn Hải Phòng (Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Nguyễn Tiến Hùng cho rằng: Khoảng 80% thời gian làm việc tại doanh nghiệp, người lao động tiếp xúc với thiết bị máy móc. Nên chỉ cần tinh ý, vận dụng khả năng quan sát, lắng nghe và được trang bị những kiến thức về an toàn lao động, công nhân có thể phát hiện ra các lỗi thiết bị phát sinh như: khô dầu, chập điện... và kịp thời báo cáo cấp trên để tạm ngừng, dừng sản xuất, kiểm tra và bảo trì thiết bị kịp thời tránh thiệt hại về người và của. Theo thống kê của ngành Lao động- Thương binh và Xã hội, sau hơn 2 năm triển khai Bộ luật Lao động 2019, hiện chỉ có hơn 400 doanh nghiệp có hơn 10 lao động được ra thông báo công nhận nội quy lao động.

Điều 118, Bộ luật Lao động quy định nhiều điểm mới liên quan đến hình thức, nội dung, trình tự, thủ tục ban hành nội quy lao động như: doanh nghiệp có từ 10 lao động trở lên phải có nội quy lao động bằng văn bản… Trong thời hạn 7 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký Nội quy lao động, trường hợp Nội quy lao động có quy định trái với pháp luật, cán bộ Sở Lao độngThương binh và Xã hội có trách nhiệm thông báo để doanh nghiệp biết và hướng dẫn doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung. đăng ký lại Nội quy lao động đầy đủ, chính xác theo đúng quy định của pháp luật.

Huy động nhiều bên tham gia

Năm 2022, trên địa bàn thành phố xảy ra 13 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng, làm chết 14 người. Số vụ tai nạn lao động làm chết người cao hơn trung bình chung giai đoạn 2016-2021. Chỉ tính riêng quý 1 năm nay, 3 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng xảy ra làm chết 3 người (tăng 2 vụ, 2 người chết so với cùng kỳ). Thậm chí, có doanh nghiệp để xảy ra 2 vụ tai nạn lao động nặng chỉ trong 1 tháng. Tình trạng tai nạn lao động càng diễn biến phức tạp, đòi hỏi xây dựng quy trình lao động an toàn càng chủ động, cấp thiết, sẵn sàng, nhằm giảm thiệt hại về người và của. Tại một số doanh nghiệp như: Công ty TNHH LG Electronics Việt Nam, Công ty TNHH chế tạo máy Eba (khu công nghiệp Nhật Bản- Hải Phòng), Công ty TNHH Nhựa Vinh An..., an toàn vệ sinh viên nhắc nhở công nhân, lao động thực hiện quy trình sản xuất; đặt biển cảnh báo lưu ý trong khu vực nhà xưởng. Nhiều doanh nghiệp quan tâm tạo thói quen thực hiện “đúng quy trình, đủ thao tác” cho người lao động. Trưởng Phòng nhân sự Công ty TNHH Fenixmark Electronics Việt Nam (Khu kinh tế Đình Vũ- Cát Hải) Vũ Thúy Quỳnh cho biết, cùng với việc thành lập, chi trợ cấp hằng tháng đối với đội ngũ an toàn vệ sinh viên, công ty thường xuyên tuyên truyền về nội quy lao động (gồm 3 bản tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung) trên hệ thống loa phát thanh lắp đặt ở khu vực nhà xưởng, vào đầu và cuối mỗi ca làm việc. Nội quy lao động, quy trình sản xuất của công ty được chủ doanh nghiệp công khai lấy ý kiến của cán bộ công đoàn, đội ngũ cán bộ quản lý người nước ngoài, người lao động tham gia xây dựng.

Tuy nhiên bên cạnh những đơn vị làm tốt, còn không ít doanh nghiệp lơ là, thực hiện qua loa, hình thức. Theo luật sư Phạm Thị Hằng, Văn phòng luật sư Hoa Phượng, nội dung xây dựng quy trình lao động an toàn, kế hoạch ứng phó sự cố được nêu trong Luật An toàn vệ sinh lao động năm 2015, nhưng chưa có văn bản, quy định chi tiết hướng dẫn xử phạt, mức phạt chưa đủ răn đe đơn vị vi phạm, dễ dẫn đến tình trạng nhờn luật, lách luật. Do đó, các cơ quan quản lý nhà nước cần kiến nghị Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội bổ sung, sửa đổi các quy định, để tạo hành lang pháp lý chặt chẽ, xây dựng khung hình phạt nặng, không dừng lại ở xử phạt hành chính, có thể tước giấy phép kinh doanh đối với đơn vị cố tình vi phạm.

Để việc triển khai, thực hiện nội quy lao động nói riêng, pháp luật lao động tại doanh nghiệp nói chung, ngày càng đi vào nền nếp, thực chất theo Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội thành phố Đỗ Văn Bình, thời gian tới, ngành tiếp tục phối hợp Liên đoàn Lao động thành phố phổ biến quy định Bộ luật Lao động 2019 tới người sử dụng lao động, người phụ trách công tác an toàn vệ sinh lao động và cán bộ công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp. Đồng thời, lực lượng Thanh tra của ngành cũng chú trọng kiểm tra, hướng dẫn chủ doanh nghiệp xây dựng, ban hành và có cơ chế vận hành nội trình lao động an toàn tại các đơn vị đông công nhân, hỗ trợ tích cực công tác cải thiện môi trường làm việc thân thiện, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững./.

Huy Đại