Tư vấn, giới thiệu việc làm: “Tiếp sức” người lầm lỡ hoàn lương

Người chấp hành án phạt tù tại Trại giam Xuân Nguyên được học, thực hành nghề làm chiếu.

Xóa rào cản tâm lý, bổ sung kỹ năng nghề

Hiện, trên địa bàn thành phố có hơn 5.200 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, hàng trăm người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương mỗi năm. Theo Giám đốc Trường lao động xã hội Thanh Xuân Phạm Thị Thu Hiền, nhà trường tiếp nhận, hỗ trợ cai nghiện ma túy đối với gần 100 trường hợp, trung bình độ tuổi từ 20- 45, đủ điều kiện ứng tuyển lao động phổ thông theo yêu cầu tuyển dụng của nhiều doanh nghiệp. Thậm chí, không ít học viên có trình độ học vấn, đáp ứng tiêu chí, đòi hỏi với kỹ sư, nhân viên kỹ thuật... Tuy nhiên, với tâm lý mặc cảm về quá khứ lầm lỗi, lý lịch cá nhân có tiền án, tiền sự nên không nhiều học viên bộc bạch về ước mơ công việc trong tương lai. Nếu tái hòa nhập cộng đồng nhưng không có việc làm ổn định, phần lớn các trường hợp sẽ “ngựa quen đường cũ”.

Là 1 trong số 59 người ở Hải Phòng chấp hành xong án phạt tù tại Trại giam Xuân Nguyên, được trở lại cộng đồng trong năm nay, anh Đào Xuân Quyết (30 tuổi, trú tại phường Thượng Lý, quận Hồng Bàng) vừa mừng vừa lo. Mừng vì cải tạo tốt nên được giảm án 11 tháng, song anh Quyết cũng băn khoăn vì bản thân chưa có nhiều thông tin về thị trường lao động, chưa thành thạo nghề điện nên anh chưa sẵn sàng ứng tuyển vào doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, khi chưa đầy 5 tháng nữa anh được về nhà. Cùng nỗi niềm, anh Phạm Trung Tuấn (42 tuổi, xã An Đồng, huyện An Dương) trở về địa phương từ tháng 1- 2023, sau thời gian cai nghiện thành công tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 2. Ở tuổi “ngoài tứ tuần”, anh Tuấn mong được vay vốn để phát triển nghề trồng hoa màu, cây cảnh trên diện tích đất trống của gia đình, nhưng anh Tuấn bỡ ngỡ, chưa biết thủ tục, điều kiện cho vay vốn.

Nắm bắt nhu cầu của người từng lầm lỡ, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng, Chi cục Phòng, chống tê nạn xã hội chủ động kết nối, tìm đến người lao động từ khi học viên chuẩn bị hoàn thành cai nghiện hoặc chưa ra trại. Theo Trưởng Phòng Tư vấnGiới thiệu việc làm (Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng) Phan Thị Yến, với quy mô các chương trình tư vấn từ 100-150 người, cán bộ Trung tâm tiến hành tư vấn nhóm, tư vấn chuyên sâu để tháo gỡ những vướng mắc về tâm lý, cung cấp địa chỉ liên hệ, số điện thoại đường dây nóng uy tín, tin cậy để người lầm lỡ liên hệ khi cần.

Tăng cường phối hợp tại địa phương

Để người lầm lỡ không cảm thấy bơ vơ, lạc lõng khi trở lại cộng đồng cần sự quan tâm từ gia đình, tạo điều kiện của chính quyền địa phương. Cơ sở cai nghiện ma túy Gia Minh tiến hành khảo sát, hỗ trợ thành lập Câu lạc bộ “Kết nối thành công” để tập hợp người lầm lỡ, tái hòa nhập cộng đồng và giúp nhau ổn định cuộc sống, phát triển sản xuất. Tại Trại giam Xuân Nguyên, nơi hiện có 3.830 người chấp hành án phạt tù, hơn 80% số đó được học nghề điện- điện tử, sản xuất hàng thủ công, may mặc... Theo trung tá Phạm Văn Quân, Đội phó Đội Đào tạo, Trại giam Xuân Nguyên, phần lớn học viên sau khi học nghề, thực hành nghề trong xưởng sản xuất của trại giam có tay nghề khá, tốt, có chứng chỉ sơ cấp đối với nghề điện (do Trường trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ Hải Phòng cấp)... nên có điều kiện cơ bản để ứng tuyển, tìm việc tại các doanh nghiệp hoặc hợp tác xã thủ công- mỹ nghệ.

Cùng với đó, tại các Khoản 2, 3, 4, Điều 11 Nghị định 49 của Chính phủ quy định cụ thể, chi tiết về đào tạo nghề nghiệp, tạo việc làm cho người chấp hành xong hình phạt tù… Trưởng Phòng Quản lý nghiệp vụ và Tuyên truyền, Chi cục Phòng, chống tệ nạn xã hội thành phố Nguyễn Ngọc Bích đề xuất, trên cơ sở nắm rõ danh sách trường hợp người lầm lỡ tái hòa nhập cộng đồng, Phòng Lao động- Thương binh và Xã hội các địa phương huy động các tổ chức đoàn thể chính trị- xã hội để tăng cường tuyên truyền, phổ biến chính sách, quy định mới và hướng dẫn họ thực hiện các thủ tục, tiếp cận nguồn vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, chính sách giảm nghèo thoát nghèo của địa phương, thuận lợi hơn khi làm lại cuộc đời, tránh xa sự cám dỗ từ tệ nạn xã hội.

Phó giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng (thuộc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) Hồ Hải thông tin: “Với tinh thần, coi người lầm lỗi như người lao động cần trợ giúp, thời gian tới, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hải Phòng giao Phòng Tư vấn, giới thiệu việc làm hướng dẫn người lầm lỗi hoàn thiện hồ sơ xin việc, rà soát dữ liệu cung cầu lao động để giới thiệu công việc phù hợp năng lực sở trường, đàm phán, trao đổi với doanh nghiệp trong tiếp nhận, hỗ trợ các trường hợp người chấp hành án phạt tù, cai nghiện thành công được làm việc trong môi trường phù hợp. Đồng thời, Trung tâm nghiên cứu để triển khai thực hiện mô hình vừa đào tạo vừa hướng nghiệp, từng bước xây dựng kỹ năng nghề thành thạo; tiến tới hình thành mô hình liên kết tổ chức đưa phạm nhân lao động ngoài trại giam theo nội dung Nghị quyết 54/2022/QH15 của Quốc hội (có hiệu lực từ tháng 9-2022) trong thực tiễn./.

Bài và ảnh: HUY ĐẠI