Liên hoan nghệ thuật múa rối Hải Phòng mở rộng 2023: Sáng tạo để phát huy nghệ thuật dân tộc

Vở “Nét quê” của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng kết hợp sáng tạo giữa nghệ thuật sắp đặt thực cảnh và múa rối nước. Ảnh: Đỗ Hiền

Khi nhân vật rối… “xuống đường”

Chiều tối 2-5, hơn 120 nghệ sĩ, diễn viên đến từ các đơn vị nghệ thuật múa rối, phường rối trên cả nước diễu hành với quãng đường gần 600 m tại dải trung tâm thành phố. Chương trình được đông đảo người dân và du khách tán thưởng. Chị Nguyễn Mai (Việt kiều Canada) chia sẻ: “Tôi rất thích tạo hình các con rối bởi màu sắc dân gian độc đáo không lẫn vào đâu được. Các nghệ sĩ đầu tư công phu để các con rối sống động, mang nét đáng yêu, rất Việt Nam. Đi xem cùng con, tôi mong muốn các cháu sau này dù lớn lên ở nước ngoài vẫn luôn lưu giữ hình ảnh quê hương…”. Cũng như chị Mai, nhiều người xem thích thú chụp ảnh cùng các nhân vật rối, như: Nhà vua, công chúa, chú hề, các con thú ngộ nghĩnh đáng yêu…

Trong khuôn khổ liên hoan tuần qua (từ ngày 1 đến ngày 7-5), tại hai địa điểm sân Trung tâm Thông tin, Triển lãm và Điện ảnh thành phố và sân khấu Nhà Kèn (vườn hoa Nguyễn Du), các đoàn nghệ thuật: Nhà hát Múa rối Việt Nam, Nhà hát Múa rối Thăng Long (Hà Nội), Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng và các phường rối Minh Tân, Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng), phường rối nước dân gian Đào Thục (Hà Nội), phường rối nước Luy Lâu (Bắc Ninh) biểu diễn các vở rối nước, rối cạn, chương trình múa rối tạp kỹ... Nhiều tiết mục đặc sắc mang đậm cảm xúc, hình ảnh truyền thống qua tạo hình nhân vật dân gian gần gũi, âm nhạc quen thuộc cùng các câu chuyện cổ tích, bối cảnh sinh động được các nghệ sĩ truyền tải đến người xem.

Cùng các sinh viên tham gia Liên hoan nghệ thuật múa rối Hải Phòng mở rộng 2023, nghệ sĩ ưu tú Quang Vân, giảng viên Trường đại học Sân khấu Điện ảnh Việt Nam cho rằng, đây là cơ hội để các sinh viên thu hoạch được kinh nghiệm biểu diễn, rèn luyện kỹ năng giao tiếp với công chúng. Còn nghệ sĩ Vũ Thanh Tùng, diễn viên Nhà hát Múa rối Việt Nam bày tỏ mong muốn thành phố tiếp tục có thêm nhiều hoạt động tương tự để các nghệ sĩ múa rối trên cả nước có cơ hội giao lưu, phục vụ công chúng tốt hơn…

Đưa nghệ thuật truyền thống vào cuộc sống đương đại

Hải Phòng là một trong những cái nôi của nghệ thuật múa rối nước ở Việt Nam. Múa rối nước Nhân Hòa (huyện Vĩnh Bảo) được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2021. Những năm qua, ngành Văn hóa cùng các địa phương, phường rối nước trên địa bàn thành phố luôn nỗ lực gìn giữ, trao truyền nghệ thuật dân gian độc đáo này. NSND Vương Duy Biên, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Phó chủ tịch chuyên trách Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam đánh giá: “Tuy quy mô của Liên hoan nghệ thuật múa rối Hải Phòng mở rộng 2023 chưa lớn, nhưng là tiền đề để Hải Phòng phối hợp các đoàn múa rối trên cả nước tạo nên một sân khấu hấp dẫn với công chúng”, NSND Vương Duy Biên đánh giá.

Tại liên hoan, vở diễn “Nét quê” của Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng do NSND Vương Duy Biên đạo diễn tạo ấn tượng sâu sắc với người xem. Được trình bày trong không gian âm nhạc quốc tế (World Music), những chuyển động rối sinh động với nhịp điệu hiện đại. Hình ảnh làng quê Bắc bộ nên thơ, bình yên với những dòng sông quê yên ả, những cánh đồng ngút ngàn màu xanh, trở nên sinh động. Kết hợp giữa rối nước truyền thống và nghệ thuật sắp đặt thực cảnh tạo ra được cảm xúc mới lạ. Người xem như được tham gia cùng trò rối. Họ vui cười và chuyển động với những tiết mục như: “Úp nơm cá”, “chèo đò”, “giã gạo”, “cày bừa”, “cấy lúa”… cũng như được quan sát những nông cụ, hoạt động sản xuất nông nghiệp ở các vùng nông thôn Việt Nam xưa. Nói về ý tưởng đưa nhiều hơn nghệ thuật truyền thống vào cuộc sống đương đại, Trưởng đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng Nguyễn Thị Thu Thủy bộc bạch: “Chúng tôi nỗ lực sáng tạo, để người lớn tuổi thấy ký ức của mình trong đó, còn trẻ em biết được những công việc thường ngày của cha ông ta. Thời gian tới, chúng tôi đưa vào những tiết mục mới, như hát xoan, hát đúm, hát then… kết hợp thực cảnh và rối trên mặt nước…”.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai khẳng định, Liên hoan múa rối Hải Phòng mở rộng năm 2023 được kỳ vọng giới thiệu tới du khách trong và ngoài nước loại hình nghệ thuật dân tộc độc đáo, Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia mà Hải Phòng đang lưu giữ và phát huy tốt, giúp họ cảm nhận sâu sắc hơn văn hóa và con người Hải Phòng nói riêng, Việt Nam nói chung./.

HẢI HẬU