Bảo đảm phát triển bền vững

Trong đó, thu nội địa đạt 11.134,5 tỷ đồng, đạt 26,2% dự toán HĐND thành phố giao và 84,62% so với cùng kỳ năm 2022; thu cân đối từ hoạt động xuất nhập khẩu ước đạt 19.991,2 tỷ đồng, đạt 28,6% dự toán HĐND thành phố giao và 92,75% so với cùng kỳ năm 2022.

Những số liệu trên cho thấy, thu ngân sách của thành phố chưa bảo đảm yêu cầu đề ra, cả thu nội địa và thu xuất nhập khẩu. Việc “hụt thu” đang dần có những tác động tới sự phát triển kinh tế- xã hội của thành phố, nhất là trong đầu tư phát triển. Mới đây, HĐND thành phố quyết định điều chỉnh, bổ sung (lần 5) kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn 2021-2025. Trong đó, điều chỉnh giảm từ nguồn ngân sách thành phố là 5980,7 tỷ đồng (gồm điều chỉnh giảm nguồn thu tiền sử dụng đất hơn 3676,9 tỷ đồng do năm 2022 chưa đạt dự toán thu; điều chỉnh giảm nguồn xây dựng cơ bản tập trung (chi đầu tư từ nguồn thu phí sử dụng công trình, kết cấu hạ tầng, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng khu vực cửa khẩu cảng biển))… Tại một số địa phương, do chưa bảo đảm dự toán thu, nhất là thu từ sử dụng đất nên chưa bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Kết quả này cũng đang ảnh hưởng chung đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của toàn thành phố và kết quả thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình phục hồi kinh tế. Trong khi đó, để hoàn thành mục tiêu xây dựng thành phố theo định hướng Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị, còn rất nhiều việc phải làm, nhất là đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng kinh tế, giao thông, đô thị, xã hội… Song song với đó là bảo đảm các khoản chi cho an sinh xã hội, nâng cao chất lượng sống của nhân dân. Bởi vậy, thực hiện tốt nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách cần được các cấp ngành thành phố, địa phương quan tâm.

Từ phản ánh của các sở, ngành, đơn vị liên quan cho thấy, năm nay, công tác thu ngân sách chịu nhiều tác động từ việc một số doanh nghiệp lớn đầu tư trên địa bàn thành phố chuyển hướng sản xuất kinh doanh hoặc dừng sản xuất kinh doanh một số mặt hàng; chính sách miễn, giảm thuế; thị trường bất động sản trầm lắng... Đây đều là những khó khăn mang tính khách quan. Tuy vậy, thực tế cho thấy, tại một số địa phương còn một số nguồn thu chưa được quản lý chặt chẽ, hiệu quả. Đơn cử như nguồn thu từ diện tích đất bãi bồi ven sông. Hiện nay, tại phần lớn các địa phương có đất bãi bồi ven sông gần như không thu được khoản nào vào ngân sách từ diện tích đất này do những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện các quy định. Hay như lĩnh vực thương mại điện tử, khai thác khoáng sản… còn nhiều “lỗ hổng”.

Để hoàn thành dự toán thu năm 2023, lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND thành phố luôn yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung cao cho nhiệm vụ này. Trong đó rà soát, không để thất thoát các nguồn thu, tập trung các giải pháp bảo đảm thu ngân sách bền vững. Thành phố cũng thành lập các tổ công tác chống thất thu ngân sách nhà nước. Mới đây nhất, tại Chỉ thị 07 ngày 4-5-2023 về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2023, một trong nhiệm vụ được lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành, địa phương thực hiện song song với giải ngân vốn đầu tư công là nghiêm túc triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp thu ngân sách địa phương theo dự toán năm 2023.

Dự toán thu ngân sách được giao trên cơ sở đề xuất của các sở, ngành, địa phương, kết quả thực hiện những năm trước cũng như thực tế phát triển kinh tế - xã hội của từng đơn vị, địa phương. Do đó, những khó khăn cũng đã được dự báo. Vấn đề còn lại là phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện. Một trong những giải pháp quan trọng nhất là sự chủ động, linh hoạt của các địa phương. Thay vì chờ hỗ trợ từ ngân sách thành phố hay “xin” phần to hơn từ “cái bánh” ngân sách, cần đề xuất cơ chế, chính sách để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, từ đó giúp ngân sách tăng thu một cách bền vững, "cái bánh" ngân sách mới to hơn, phần phân bổ về mỗi địa phương mới nhiều hơn để đáp ứng vốn tốt hơn cho yêu cầu phát triển và bảo đảm an sinh xã hội./.

Nguyên Hà