Kết nối không gian văn hóa rừng và biển

Trình diễn Di sản văn hóa phi vật thể tại không gian văn hóa Mường tại Hải Phòng. 

Đặc sắc những ngày văn hóa Mường

“Dẫn quân” về Hải Phòng, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hòa Bình Bùi Thị Niềm cảm nhận không khí “vui như Tết” trong những ngày này trên thành phố Cảng. Chị Niềm bày tỏ: “Chúng tôi mong muốn lan tỏa giá trị di sản văn hóa dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình đến với người dân, du khách Hải Phòng và ngược lại…”. Trong các hiện vật thể hiện “dòng chảy thời gian” của người Mường tỉnh Hòa Bình từ thời kỳ đồ đá, đoàn Bảo tàng tỉnh Hòa Bình lựa chọn, mang đến trưng bày hơn 250 tài liệu, hiện vật, giới thiệu 4 di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu của dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; giới thiệu sưu tập gốm cổ trong mộ Mường; sưu tập trống đồng và cổ vật đồ đồng; nghề thủ công truyền thống dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình…

Giám đốc Bảo tàng tỉnh Hòa Bình thông tin, tỉnh lưu giữ nhiều di sản, hiện vật người Mường. Người Mường ở Hòa Bình luôn tự hào là cái nôi của nền “Văn hóa Hòa Bình” nổi tiếng cách đây hơn hai vạn năm, là nơi bảo tồn, lưu giữ hàng trăm chiếc trống đồng và hơn 5.000 chiếc chiêng quý giá, là nơi sản sinh ra sử thi “Đẻ đất đẻ nước”, nơi diễn ra các lễ hội rộn rã tiếng chiêng, tưng bừng trong các lời ca, điệu múa đậm nét văn hóa của người Việt cổ. Trong kho tàng di sản văn hóa các dân tộc Việt Nam, Di sản văn hóa dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình thể hiện rõ nét trong kiến trúc nhà sàn, trong trang phục dân tộc, trong văn hóa ẩm thực, trong các di tích lịch sử văn hóa, trong các cổ vật (Trống đồng, chiêng đồng, xanh đồng, đồ gốm trong mộ Mường…) và ở các lĩnh vực khác như: Phong tục tập quán, lễ hội, tín ngưỡng, tôn giáo, tiếng nói, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn…

“Đến với Hải Phòng, về di sản văn hóa vật thể chúng tôi mang đến bộ sưu tập trống đồng, bộ sưu tập chiêng Mường, các bộ sưu tập về gốm được khai quật tại các khu mộ cổ của người Mường. Về văn hóa phi vật thể, chúng tôi mang đến giới thiệu: Mo Mường (hiện được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, đang trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại), nghệ thuật trình diễn chiêng Mường và bộ sưu tập về trang phục, những đồ thủ công, mỹ nghệ do người Mường sản xuất cùng một số di sản khác…”, chị Niềm cho hay.

Hành trình kết nối di sản

Phó chủ tịch Thường trực Hội Cổ vật Hải Phòng Nguyễn Bá Thanh Long cho rằng, đây là sự kiện đánh dấu sự phối hợp giữa Sở Văn hóa và Thể thao, Bảo tàng của hai địa phương. Ngoài việc để người dân thành phố Hải Phòng và tỉnh Hòa Bình có thêm cơ hội tìm hiểu về văn hóa của hai địa phương thì nhìn rộng hơn, sâu hơn, có thể thấy sự gắn kết thắm thiết giữa Hòa Bình và Hải Phòng như sự gặp lại của “50 người con theo cha Lạc Long Quân lên rừng” và “50 người con theo mẹ Âu cơ xuống biển”…

Giữa dòng chảy sôi động, hiện đại của thành phố biển trong tháng Năm, đến với không gian trưng bày, người dân Hải Phòng và du khách được trải nghiệm thú vị thông qua các mô hình hiện vật, hình ảnh, nhạc cụ, trang phục, đồ thủ công mỹ nghệ, thổ cẩm, kiến trúc nhà ở…, được hoà mình trong bản hoà tấu trống chiêng, những câu hát, điệu múa suối nguồn… để cảm nhận nếp sống tâm hồn, phong tục tập quán và truyền thống của ông cha... Đưa các cháu vào thăm bảo tàng những ngày lễ hội, bà Hoàng Thị Mai Hương, trú tại phố Lạch Tray (quận Ngô Quyền) thích thú với những món ăn của núi rừng. “Chúng tôi có dịp trải nghiệm những nét văn hóa đặc sắc của núi rừng Hòa Bình. Tôi mong thành phố tổ chức thêm nhiều hoạt động văn hóa ý nghĩa tương tự”, bà Hương nói.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai, Lễ hội Hoa Phượng đỏ là sự kiện chính trị, văn hóa, xã hội quan trọng, là niềm tự hào của người dân thành phố Hải Phòng từ nhiều năm nay. Việc đưa trưng bày “Di sản Văn hóa tiêu biểu dân tộc Mường tỉnh Hòa Bình” vào lễ hội có ý nghĩa quan trọng, là sự kết hợp và giao lưu văn hoá giữa các cộng đồng dân tộc Việt Nam, thêm khẳng định Hải Phòng với khát vọng vươn xa “Tỏa sáng miền cửa biển”. Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai đề nghị Bảo tàng Hải Phòng tiếp tục có nhiều chương trình phối hợp Bảo tàng tỉnh Hòa Bình, tổ chức các hoạt động trưng bày giới thiệu các giá trị di sản văn hoá của hai địa phương, nhằm nâng cao hơn nữa công tác giáo dục truyền thống, lịch sử về tình yêu quê hương, đất nước và lòng tự hào dân tộc cho các thế hệ hôm nay và mai sau…/.

Bài và ảnh: LAM ANH