Hưởng ứng Ngày Đa dạng sinh học (22-5-2023): Phục hồi đa dạng sinh học - hướng đến phát triển bền vững

Rừng ngập mặn xã Phù Long, huyện Cát Hải. Ảnh: Duy Thính

Hệ quả từ việc phá vỡ đa dạng sinh học

Xã Tiên Hưng (huyện Tiên Lãng) từng có 860 ha đất ngập triều có rừng ngập mặn. Năm 2003, hơn 366 ha rừng ngập mặn của xã được giao Công ty Việt- Mỹ khai thác trong thời hạn 50 năm để nuôi trồng thủy sản. Theo đó, hơn 366 ha bị phá bỏ để xây dựng ao đầm nuôi trồng thủy sản. Không những thế, hàng chục ha rừng ngập mặn bao quanh dự án cũng bị lụi dần, do các chất thải từ khu nuôi và sự thay đổi chế độ ngập triều. Rừng ngập mặn bị phá, làm mất đi nơi cư trú của sinh vật vùng ven biển, làm suy giảm nguồn giống và nguồn lợi thuỷ sản. Năm 2010, dự án hoạt động không hiệu quả, bị thu hồi. Đến nay, diện tích rừng bị tàn phá chưa thể phục hồi. Rừng mất, kéo theo nguồn lợi thủy sản, kinh tế suy giảm. Theo PGS Nguyễn Xuân Huấn (Khoa Sinh học, Trường đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội): Các nhà khoa học tính toán mỗi 1 ha rừng ngập mặn có thể làm giảm được trên 90 tấn khí CO2/năm cho môi trường sống; 1 ha đất ngập nước tại các vùng cửa biển, đầm phá, bãi triều có khả năng sinh lợi gần 4.600 USD/năm. Đây là những nguồn lợi kinh tế, môi trường khổng lồ đối với người dân các địa phương nếu biết khai thác hợp lý.

Ông Bùi Quang Sản, nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, Chủ tịch Hội Bảo vệ môi trường thành phố cho biết: Hải Phòng có khu bảo tồn, dự trữ sinh quyển thế giới. Trong lõi của khu dự trữ sinh quyển thế giới có vườn quốc gia Cát Bà. Hải Phòng đang làm hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận quần đảo Cát Bà là khu di sản thiên nhiên thế giới. Với 3 ý nghĩa này, việc phải bảo tồn các nguồn gien động vật, thực vật, bảo vệ đa dạng sinh học, cần được chú trọng. Ông Sản nêu ý kiến: Cần có đánh giá cách khách quan, khoa học quá trình hiện trạng quản lý, giữ gìn và khai thác vùng đất, dự báo các tác động; đồng thời, có chiến lược, quy hoạch và kế hoạch, dự án cụ thể để khai thác tiềm năng, lợi thế một cách hiệu quả nhất để phục vụ phát triển kinh tếxã hội của thành phố.

Hướng tới mô hình thành phố sinh thái biển

Trao đổi về vấn đề này, đồng chí Phạm Văn Thuấn, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường khẳng định: Nhận rõ ý nghĩa và sự cần thiết bảo tồn đa dạng sinh học đối với sự phát triển, thành phố thực hiện nhiều biện pháp bảo vệ, bảo tồn đa dạng sinh học hiệu quả. Từ năm 2011, UBND thành phố giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì xây dựng đề án “Kế hoạch hành động về đa dạng sinh học đến năm 2020 tầm nhìn 2030, nhằm bảo tồn và phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội, xóa đói giảm nghèo”. Đề án nghiên cứu có 20 tiểu hệ sinh thái thuộc 3 nhóm: trên cạn, thủy vực nội địa và thủy vực biển, đảo ven bờ, với 6.177 loài sinh vật. Trong đó, xác định danh sách 85 loài động thực vật quý hiếm có trong Sách Đỏ Việt Nam và danh mục các loài có nguy cơ bị đe dọa theo tổ chức Bảo tồn Quốc tế IUCN (2011); 14 loài động, thực vật đặc hữu có giá trị kinh tế cao.

Trong các năm 2020, 2021, 2022, UBND thành phố ban hành nhiều công văn, chỉ thị chỉ đạo các sở, ban, ngành, tổ chức chính trị-xã hội, các quận huyện về việc bảo tồn đa dạng sinh học. Đáng chú ý như: Chỉ thị số 11/CT-UBND, ngày 26-7- 2022 của UBND thành phố về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách bảo tồn các loài chim hoang dã, di cư trên địa bàn thành phố; Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 9-2-2021 tăng cường công tác quản lý, kiểm soát loài ngoại lai xâm hại trên địa bàn thành phố. Trong khu vực nội thành, thành phố mở rộng, phát triển, xây dựng thêm hệ thống công viên cây xanh, tạo môi trường sinh thái trong lành. Đáng kể: nối dài dải công viên trung tâm từ sông Cấm đến sông Tam Bạc, xây nhiều công viên mới, công viên Lạch Tray, công viên Máy Tơ… Hàng chục công viên cấp phường được xây dựng đưa vào sử dụng. Cùng với đó, thành phố tiếp tục triển khai xây dựng, mở rộng các công viên cây xanh quy mô lớn theo quy hoạch như: công viên Vũ Yên rộng 750 ha, công viên Phương Lưu rộng 49 ha. Riêng năm 2021, diện tích đất công viên cây xanh thành phố tăng gần 50 nghìn m2.

Hải Phòng là một trong các thành phố chịu ảnh hưởng lớn của nước biển dâng. Để thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững, thành phố xác định mục tiêu phát triển theo hướng thành phố sinh thái biển, thành phố xanh. Sự quan tâm, ưu tiên phát triển, giữ gìn đa dạng sinh học là cơ sở để Hải Phòng sớm trở thành phố sinh thái biển, thành phố xanh./.

NGUYÊN MAI