Nâng tầm giá trị tác phẩm văn học

Phim điện ảnh “Đất rừng phương Nam” dự kiến ra rạp vào tháng 10-2023.

Không khó để nhận thấy, điện ảnh Việt có nhiều phim hay mà điểm xuất phát là từ tác phẩm văn học tạo được những dấu ấn sâu đậm trong người xem. Có thể kể đến phim “Chị Dậu” (chuyển thể từ tiểu thuyết “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố), “Vợ chồng A Phủ” (dựa trên tác phẩm cùng tên của Tô Hoài), “Mẹ vắng nhà” (chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của Nguyễn Thi), “Làng Vũ Đại ngày ấy” (dựa theo một số truyện ngắn của Nam Cao), “Mê Thảo- thời vang bóng” (chuyển thể từ tác phẩm “Chùa Đàn” của Nguyễn Tuân), “Bến không chồng” (chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của Dương Hướng), “Mùa len trâu” (chuyển thể từ tác phẩm “Hương rừng Cà Mau” của Sơn Nam)...

Càng về sau này, số phim được chuyển thể từ văn học càng nhiều và đa dạng hơn. Như phim “Thiên mệnh anh hùng” (chuyển thể từ “Bức huyết thư” của nhà văn Bùi Anh Tấn), “Chuyện của Pao” (chuyển thể từ tác phẩm “Tiếng đàn môi sau bờ rào đá” của Đỗ Bích Thúy), “Hương Ga” (chuyển thể từ tác phẩm “Phiên bản” của Nguyễn Đình Tú), “Cánh đồng bất tận” (chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của Nguyễn Ngọc Tư). Các tác phẩm ăn khách của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh như “Cô gái đến từ hôm qua”, “Mắt biếc” cũng được đưa lên màn ảnh rộng và đem lại doanh thu “khủng” cho nhà sản xuất, càng cho thấy văn học là nguồn chất liệu quý giá đối với điện ảnh...

Tiếp tục hướng đi này, một số nghệ sĩ khai thác tác phẩm văn học để chuyển thể thành phim. Mới nhất, Hãng phim truyền hình thành phố Hồ Chí Minh phát sóng phim “Gieo nhân” từ ngày 16-5. Bộ phim truyền hình này do đạo diễn Hồ Ngọc Xum thực hiện, được cải biên từ tiểu thuyết “Bỏ vợ” và “Bức thư hối hận” của nhà văn Hồ Biểu Chánh. “Gieo nhân” gồm 30 tập, kể về Như Bình (ca sĩ Nam Cường thủ vai)- một trẻ mồ côi lưu lạc được ông Ba Chánh cưu mang, nuôi ăn học và gả con gái duy nhất cho. Tuy nhiên, vì sự ích kỷ tham phú phụ bần, Bình liên tục gây ra nhiều sóng gió, hãm hại người thân, kể cả người có ơn và vợ con mình. Phim có bối cảnh xưa và đề cập những vấn đề nóng trong xã hội, nhưng vẫn sáng tình người.

NSƯT, đạo diễn Hồ Ngọc Xum cho biết thêm, về nội dung phim giữ nguyên tinh thần các tác phẩm của nhà văn Hồ Biểu Chánh là đậm chất Nam Bộ, khơi dậy tinh thần cao thượng, lòng nhân ái và luật nhân quả của người Nam bộ xưa. Song anh cũng mạnh dạn làm mới qua cách dàn dựng như: Thể hiện tiết tấu phim nhanh, không chậm rãi, chỉnh sửa lời thoại phù hợp, kể cả khi thể hiện tâm lý học tội phạm. “Gieo nhân” cũng có các nhân vật mới và bổ sung vào kịch bản nhiều để tính cách nhân vật dày thêm. Tác phẩm cũng được thực hiện trẻ trung để tiếp cận được nhiều người xem hơn.

Đáng chú ý, đạo diễn Nguyễn Quang Dũng thực hiện xong các cảnh quay phim điện ảnh “Đất rừng phương Nam”, dự kiến chiếu rạp vào tháng 10-2023. “Đất rừng phương Nam” là phim điện ảnh được xây dựng dựa trên tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Đoàn Giỏi. Theo tiết lộ của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng, nội dung “Đất rừng phương Nam” bản điện ảnh kể về hành trình phiêu lưu của An- một cậu bé chẳng may mất mẹ trên đường đi tìm cha. Cùng với An, người xem có dịp trải nghiệm sự trù phú của thiên nhiên và nét đẹp văn hoá đặc sắc của vùng đất Nam Kỳ lục tỉnh, sự hào hiệp của những người nông dân bám đất, bám rừng và tinh thần yêu nước chống thực dân Pháp đầu thế kỷ 20. Bên cạnh đó, tình cảm gia đình, tình bạn, tình người, tình thầy trò, tình yêu nước là những cung bậc cảm xúc sâu sắc đọng lại qua mỗi bước chân của An và các bạn.

Nhà sản xuất cũng vừa có clip giới thiệu (trailer) tới công chúng cũng như tung poster “Đất rừng phương Nam”. Ngay từ những hình ảnh vừa hé lộ, “Đất rừng phương Nam” phiên bản điện ảnh hu hút sự quan tâm của người xem. Poster phim thể hiện hình ảnh mẹ bé An (NSƯT Hồng Ánh thủ vai) đang ôm chặt con (bé Hạo Khang) giữa khung cảnh loạn lạc gợi nhớ về một thời khói lửa chiến tranh ác liệt.

Bộ phim được thực hiện bám sát nguyên tác “Đất rừng phương Nam” của nhà văn Đoàn Giỏi, cũng như sẽ có những mới lạ so với phim truyền hình “Đất phương Nam” (11 tập) mà đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn thực hiện vào năm 1997. “Tôi tin rằng bây giờ chuyển qua bản điện ảnh, với lợi thế của điện ảnh, phim có thể mô tả hoành tráng hơn. Tôi tin bộ phim của Nguyễn Quang Dũng sẽ hấp dẫn, hiện đại và trẻ trung hơn”, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn - cố vấn phim điện ảnh “Đất rừng phương Nam” chia sẻ.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Hùng (Đại học Khoa học Huế)- tác giả cuốn sách “Những thế giới song hành: Từ truyện ngắn đến điện ảnh” cho biết, từ lâu, ngày càng nhiều đạo diễn lựa chọn văn học làm chất liệu sáng tạo, không ít bộ phim được vinh danh tại các liên hoan phim uy tín trên thế giới. Có thể nói, phim chuyển thể là một điểm sáng trong bức tranh điện ảnh Việt Nam đang vận động, phát triển từng ngày./.

KHÔI NGUYÊN