Ngư dân cần tuân thủ nghiêm, không vi phạm khai thác IUU
(HPĐT)- Đến nay, 100% số tàu cá có chiều dài từ 15 m trở lên của thành phố hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VSM); 100% số tàu cá đang hoạt động được đăng ký trên hệ thống quản lý tàu cá quốc gia và được cấp giấy phép khai thác thủy sản; việc truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, ghi chép nhật ký khai thác thủy sản… có nhiều chuyển biến rõ nét. Đó là chia sẻ của đồng chí LÊ TRUNG KIÊN, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) với phóng viên Báo Hải Phòng về những nỗ lực, kết quả trong công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của thành phố thời gian qua.
Các lực lượng Cảnh sát biển Vùng 1, Bộ đội Biên phòng, kiểm ngư tuyên truyền chống khai thác IUU tới ngư dân khai thác thủy sản trên vịnh Bắc bộ. Ảnh: Hoàng Huế
- Đồng chí có thể cho biết thành phố Hải Phòng nỗ lực như thế nào để cùng với các địa phương trong cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU của EC trong hơn 5 năm qua?
- Thủy sản Việt Nam bị Ủy ban châu Âu (EC) cảnh báo “thẻ vàng” IUU từ ngày 23-10-2017. Hơn 5 năm qua, mặc dù có nhiều cố gắng, nỗ lực khắc phục nhưng Việt Nam chưa gỡ được “thẻ vàng” về khai thác IUU của EC. Việc bị EC rút cảnh báo “thẻ vàng” khiến thủy hải sản xuất khẩu của Việt Nam sang EU bị kiểm soát 100% thay vì kiểm tra xác suất, doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản tốn kém nhiều chi phí phát sinh. Quan trọng hơn, hình ảnh, vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế cũng bị ảnh hưởng.
Để cùng cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU, hơn 5 năm qua, cả hệ thống chính trị thành phố vào cuộc với quyết tâm, khí thế mạnh mẽ. Cụ thể, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố ban hành nhiều văn bản, kế hoạch về thực hiện các giải pháp gỡ “thẻ vàng” IUU trên địa bàn. Nổi bật là, xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ ngư dân như: Nghị quyết 13/2020/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ hệ thống VMS đối với ngư dân thành phố; Nghị quyết 15/2021/NQ-HĐND về cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp, thủy sản hàng hóa tập trung trên địa bàn thành phố giai đoạn 2022- 2025. Mới nhất, trong năm 2023, UBND thành phố ban hành, Kế hoạch số 44/KHUBND, Kế hoạch số 56/KHUBND, các Thông báo số 45 và 52/TB-VP về việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác IUU. Qua đó góp phần hoàn thiện hệ thống khung pháp lý liên quan đến hoạt động quản lý khai thác thủy sản. Cùng với đó, hệ thống cơ sở vật chất bến cá, cảng cá, công tác bảo đảm vệ sinh môi trường được quan tâm đầu tư…
Chính nhờ sự vào cuộc đồng bộ, quyết tâm, công tác chống khai thác IUU của thành phố có nhiều chuyển biến, thay đổi rõ nét. Hải Phòng được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đánh giá là “điểm sáng” trên cả nước, địa phương có nhiều tiến bộ trong việc thực hiện khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU. Quan trọng hơn là ý thức, nhận thức của ngư dân thành phố được nâng cao. Cụ thể, nhiều năm qua, không có tàu cá của ngư dân Hải Phòng vi phạm đánh bắt vùng biển nước ngoài bị bắt giữ.
Đến 25-5, thành phố có 892/892 tàu cá đang hoạt động được đăng ký trên phần mềm cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); 100% số tàu cá được cấp giấy phép khai thác thủy sản; 334/334 tàu chiều dài từ 15 m trở lên được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng được kiểm soát đạt 48% tổng sản lượng khai thác toàn thành phố. Việc ghi, nộp báo cáo, nhật ký khai thác thủy sản chuyển biến rõ rệt; chất lượng ghi nhật ký tăng lên, sát với sản lượng, địa điểm khai thác.
- Dự kiến vào tháng 10 tới, Đoàn thanh tra của EC sang Việt Nam tiến hành thanh tra lần thứ 4. Đây được xem là giai đoạn “nước rút” có ý nghĩa quyết định việc gỡ “thẻ vàng” IUU, thành phố tập trung thực hiện nhiệm vụ, giải pháp nào và đồng chí có khuyến cáo gì gửi tới ngư dân?
- Với quyết tâm cùng cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng” về khai thác IUU ngay trong năm 2023, từ nay đến thời điểm trước khi Đoàn thanh tra của EC sang Việt Nam lần thứ 4, đơn vị tham mưu lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, UBND thành phố, Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU thành phố khẩn trương chỉ đạo, yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương hoàn thành các đầu việc, tạo chuyển biến thực chất các khuyến nghị về chống khai thác IUU của EC. Trong đó, kiên quyết không để xảy ra việc tàu cá ngư dân thành phố vi phạm vùng biển nước ngoài, bị bắt giữ. Tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, quán triệt các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU, nội dung Luật Thủy sản 2017, các văn bản hướng dẫn liên quan để tổ chức, ngư dân nắm rõ, thực hiện nghiêm túc. Coi việc tuân thủ pháp luật không phải để đối phó mà đó chính là vì quyền lợi của ngư dân.
Đồng thời, yêu cầu các địa phương liên quan rà soát, thống kê toàn bộ số lượng tàu cá của địa phương; lập danh sách các tàu cá không tham gia khai thác thủy sản và các tàu có nguy cơ cao vi phạm IUU gửi các cơ quan chức năng và phân công cụ thể đơn vị, cá nhân theo dõi, quản lý. Đặc biệt, sẽ tăng cường hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát và thanh tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác IUU và thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng… Phối hợp tiến hành rà soát, tổ chức lại đội tàu khai thác hải sản trên các vùng biển phù hợp với khả năng khai thác cho phép của nguồn lợi. Nâng cấp hệ thống thông tin quản lý nghề cá trên biển để giám sát các tàu cá khai thác hải sản trên các vùng biển, bảo đảm 100% số tàu cá hoạt động xa bờ được theo dõi liên tục 24/7 trong quá trình hoạt động trên biển. Vận động tổ chức, cá nhân đẩy mạnh công tác thả giống thủy sản, tái tạo nguồn lợi thủy sản.
Để cùng cả nước gỡ “thẻ vàng” về khai thác IUU ngay trong năm 2023, tôi đề nghị mỗi ngư dân thành phố nêu cao tinh thần gương mẫu, nêu cao trách nhiệm trong việc thực hiện nghiêm túc, không vi phạm những khuyến nghị của EC. Để từ đó hình thành nghề cá có trách nhiệm, chuyên nghiệp, có quản lý và phát triển bền vững.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí !