Vở múa rối “Dế mèn phiêu lưu ký”: Bản hòa ca màu sắc

Bài và ảnh: Thành Lê 01/06/2023 12:20

(HPĐT)- Được chuyển thể từ tác phẩm văn học nổi tiếng của nhà văn Tô Hoài, ê kíp dàn dựng vở múa rối “Dế mèn phiêu lưu ký” mong muốn sử dụng ngôn ngữ của nghệ thuật múa rối để mang tới người xem, nhất là thiếu niên, nhi đồng một trải nghiệm mới thú vị. Đây cũng là một món quà ý nghĩa các nghệ sĩ dành tặng các em nhỏ nhân Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6.

Cảnh trong vở múa rối “Dế mèn phiêu lưu ký”.

Món quà dành tặng tuổi thơ

Vở múa rối “Dế mèn phiêu lưu ký” do tác giả Lê Trí Trung viết kịch bản, NSND Nguyễn Tiến Dũng là đạo diễn, họa sĩ tạo hình con rối – NSƯT Thế Khiển, họa sĩ thiết kế maket và thể hiện sân khấu Ngô Thắng. Chuyển thể toàn bộ nội dung tác phẩm văn học “Dế mèn phiêu lưu ký” của nhà văn Tô Hoài, vở diễn mang tới người xem câu chuyện về chú dế mèn khỏe mạnh nhưng luôn tỏ ra hung hăng, coi thường người khác. Trải qua biến cố trong cuộc sống, dễ mèn nhận được những bài học quý giá và trưởng thành hơn.

Vở múa rối “Dế mèn phiêu lưu ký” có thời lượng 90 phút chia thành 5 cảnh. Cảnh 1 với tên gọi “Vào đời” mô tả lại thời điểm nhân vật Dế Mèn chính thức rời xa vòng tay mẹ để bắt đầu sống tự lập và kết tình anh em với Dế Trũi. Cảnh 2 “Bài học đầu đời” kể về biến cố đầu tiên trong cuộc đời của Dế Mèn khi nghịch dại, trêu chị Cốc dẫn tới cái chết oan uổng của Dế Choắt. Cảnh thứ 3 với tên gọi “Sóng gió đoạn trường” kể lại việc Dế Mèn bị rơi vào tay hai đứa trẻ, được đưa đi chọi và chiến thắng rồi được cưng nựng. Trong cảnh thứ 4 “Dế mẹ và dế anh” và cảnh thứ 5 “Ra tay nghĩa hiệp”, cuộc sống, tập quán sinh hoạt của loài dế được tái hiện sinh động. Qua thế giới của loài vật, các nghệ sĩ khéo léo gửi gắm tới người xem thông điệp về khát khao hành động để cùng xây dựng nên một thế giới tốt đẹp hơn.

Theo Trưởng Đoàn nghệ thuật múa rối Hải Phòng (Sở Văn hóa và Thể thao) Nguyễn Thị Thu Thủy, chỉ đạo nghệ thuật và chịu trách nhiệm chương trình: Tác phẩm trên vốn nổi tiếng và quen thuộc, nên việc chuyển thể này sang loại hình múa rối thực sự là thách thức đối với ê kíp thực hiện. Với mong muốn tái hiện lại một cách đầy đủ, sinh động tác phẩm, ê kíp lựa chọn những chi tiết tiêu biểu nhất, sử dụng ngôn ngữ, lời thoại uyển chuyển, phù hợp với tâm lý người xem hiện nay.

Sự chuẩn bị công phu

Tối 27-5, vở múa rối “Dế mèn phiêu lưu ký” ra mắt trong khuôn khổ Đề án sân khấu Hải Phòng năm 2023. Để chuẩn bị chương trình biểu diễn này, đồng chí Thu Thủy cho biết: Ê kíp thực hiện tác phẩm bắt tay triển khai các công đoạn từ trước đó 3 tháng với sự chuẩn bị công phu, đầy tâm huyết. Đoàn làm mới gần 40 con rối, trong đó có những phân đoạn, cảnh diễn để mang tới những cảm nhận chân thật với người xem, các nghệ sĩ phải sử dụng 3 con rối dế mèn giống hệt nhau. Việc bố trí, sắp đặt sân khấu cũng đòi hỏi nhiều tâm huyết và sức lực của các thành viên. Sân khấu tại Nhà hát Sông Cấm là sân khấu múa rối nước, nên Đoàn phải lắp đặt khung sắt để tạo mặt bằng sân khấu rối cạn và xẻ một phần, dựng hang dế để các con rối chui ra, chui vào, tái hiện rõ nhất tập quán sinh hoạt của loài dế, mang tới người xem những ấn tượng chân thực nhất. Hệ thống đèn sân khấu cũng được bổ sung thêm với 2/3 lượng đèn được thuê mới, lắp đặt, tạo hiệu ứng ánh sáng lung linh, rực rỡ. Đoàn bố trí hệ thống màn hình led, xây dựng sân khấu 4 tầng tạo chiều sâu và ấn tượng thị giác mạnh với công chúng.

Cùng với những chuẩn bị công phu về con rối, sân khấu, âm thanh, ánh sáng, vở múa rối trên cũng lập kỷ lục về số lượng diễn viên tham gia đông nhất trong tất cả các vở rối từ trước tới nay. Vở diễn có tất cả 40 nghệ sĩ đến từ Đoàn nghệ thuật Múa rối Hải Phòng, Nhà hát Múa rối Việt Nam, Nhà hát kịch Quân đội và Đoàn cải lương Hải Phòng. Nghệ sĩ Nguyễn Dương Dũng (Đoàn Cải lương Hải Phòng) là một trong 4 diễn viên đảm nhận diễn xuất nhân vật Dế Mèn chia sẻ: Dế Mèn là nhân vật có tính cách rất đa dạng. Đạo diễn NSND Nguyễn Tiến Dũng sử dụng nhiều loại hình múa rối cho nhân vật này, từ rối dây cao 4 m tới rối que, rối đội lốt, rối ngang… Vì vậy, các diễn viên đảm trách nhân vật này phải rất cần mẫn trong quá trình luyện tập để có thể phối hợp ăn ý để điều khiển các bộ phận của con rối từ đầu, tay, chân tái hiện lại các cảm xúc, suy nghĩ, hành động của nhân vật… một cách chân thực và sống động nhất./.

Bài và ảnh: Thành Lê