Phát triển Hải Phòng trở thành trung tâm logistics quốc tế hiện đại

Cảng Container Quốc tế Tân Cảng – Hải Phòng tiếp nhận tàu tải trọng lớn vào làm hàng. Ảnh: Lê Dũng

Lợi thế vượt trội

Một trong những lợi thế hàng đầu, vượt trội của Hải Phòng chính là hệ thống cảng biển, với 50 bến cảng (chiếm 17,5% số bến cảng của Việt Nam, chiếm 73% cảng biển của Vùng đồng bằng sông Hồng). Nổi bật là các bến số 1 và 2 của Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (cảng nước sâu tại Lạch Huyện) có khả năng đón tàu hơn 130.000 tấn, đưa hàng hóa từ Hải Phòng đến thẳng các châu lục, được đưa vào khai thác, sử dụng từ năm 2018. Mới đây, tháng 5- 2023, Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng chính thức trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho Dự án đầu tư xây dựng bến số 7, số 8 Khu bến cảng Lạch Huyện thuộc Cảng biển Hải Phòng, đưa số lượng bến cảng nước sâu tại khu vực này lên 8 bến trong tương lai.

Theo Giám đốc Sở Công Thương Bùi Quang Hải, trong những năm gần đây, hoạt động dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố được quan tâm, xác định vai trò chủ lực, có những bước phát triển mạnh về số lượng, chất lượng, thu hút và huy động được các doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư, duy trì vị thế trung tâm logistics, cảng biển lớn nhất khu vực phía Bắc. Hiện toàn thành phố có khoảng 250 doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ logistics, trong đó có khoảng 30 công ty, tập đoàn logistics đa quốc gia như DHL, UPS, FedEX... Lượng nhân công hoạt động trong lĩnh vực logistics chiếm xấp xỉ 20% nguồn lao động logistics trên cả nước (khoảng 175.000 người). Tổng diện tích kho, bãi trên địa bàn thành phố khoảng 701,14 ha với hơn 60 kho, bãi chính. Cảng Hải Phòng cũng là cảng có lưu lượng hàng thông qua lớn nhất ở phía Bắc Việt Nam hệ thống thiết bị hiện đại và cơ sở hạ tầng đầy đủ, an toàn, phù hợp các phương thức vận tải, thương mại quốc tế. Dự kiến trong năm 2023, sản lượng hàng hóa thông qua cảng biển khu vực Hải Phòng ước đạt trên 180 triệu tấn. Hiện tỷ trọng đóng góp vào GDP của thành phố của lĩnh vực này ước đạt từ 10% - 15%.

Khắc phục khó khăn để bứt phá

Mặc dù có nhiều yếu tố thuận lợi, nhưng thẳng thắn nhìn nhận trong giai đoạn hiện nay, ngành logistics của Hải Phòng đang phải đối mặt với nhiều bất cập tồn tại như: Chi phí vận tải cao do tổ chức vận tải chưa hợp lý (chủ yếu bằng đường bộ); tổ chức giao nhận, các thủ tục hành chính còn rườm rà; chất lượng dịch vụ kho bãi thấp; hạ tầng giao thông thiếu đồng bộ, chưa xứng tầm…

Chủ tịch Hiệp hội Logistics Hải Phòng Trần Tiến Dũng cho biết, phần lớn các doanh nghiệp logistics trong nước nói chung và Hải Phòng nói riêng là những mô hình nhỏ lẻ, hoạt động chủ yếu ở những công đoạn cuối như: bốc xếp, vận chuyển, lưu kho…, có giá trị gia tăng thấp nhất trong chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp thiếu đoàn kết, thống nhất về giá dịch vụ, dẫn đến thực tế là mức giá bốc xếp, vận tải, lưu kho hàng hóa tại Hải Phòng cũng như Việt Nam hiện rất thấp so với khu vực Đông Nam Á. Ngoài ra, Hải Phòng có đủ 5 phương thức vận chuyển, thế nhưng có tới hơn 80% lượng hàng hóa thông qua cảng biển Hải Phòng lưu chuyển bằng đường bộ. Trong khi vận tải thủy nội địa với nhiều ưu điểm, đặc biệt giúp giảm chi phí 20-25% lại chưa được phát huy.

Tại cuộc làm việc giữa Đoàn công tác Bộ Công Thương với UBND thành phố Hải Phòng (tháng 5- 2023) về chủ trương Xây dựng Đề án chiến lược phát triển dịch vụ Logistics Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, nhiều chuyên gia từ các bộ, ngành, doanh nghiệp “hiến kế” giúp Hải Phòng đưa ngành logistics phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới. Theo các chuyên gia, bên cạnh việc các doanh nghiệp cần nâng cao năng lực nội tại, rất cần sự quan tâm, hỗ trợ của hệ thống quản lý nhà nước. Trong đó, cần kịp thời ban hành những chủ trương, chính sách, cơ chế phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển của lĩnh vực logistics; tập trung nguồn lực đầu tư cho cả hạ tầng cứng, hạ tầng mềm, cho đào tạo phát triển nguồn nhân lực… Với Hải Phòng, sớm đầu tư nâng cấp tuyến đường sắt tiêu chuẩn quốc tế kết nối các cảng với hệ thống đường sắt quốc gia, quốc tế. Chú trọng đầu tư, phát triển hệ thống giao thông thủy nội địa từ Hải Phòng đến các địa phương trong khu vực… Bộ Công Thương đề xuất thành phố Hải Phòng xây dựng đề án phát triển logistics của thành phố gắn liền với sự phát triển nội tại của địa phương và liên kết vùng, liên kết ngành nghề. Bộ giao Cục Xuất nhập khẩu hỗ trợ Hải Phòng trong việc xây dựng đề án này./.

LÊ HIỆP