Tạo nền tảng cho thị trường lao động
(HPĐT)- Lĩnh vực được Quốc hội lựa chọn chất vấn đầu tiên tại kỳ họp thứ 5 là lao động, thương binh và xã hội. Đây là lĩnh vực có nhiều vấn đề lớn, liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, an sinh xã hội, nhận được sự quan tâm của cử tri và đại biểu Quốc hội. Tại phiên chất vấn, nội dung “nóng” được đại biểu Quốc hội tập trung là thực trạng thị trường việc làm và những giải pháp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trong tạo việc làm cho người lao động, nhất là khi hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp chịu nhiều tác động từ tình hình thế giới. Bộ Kế hoạch và Đầu tư thông tin, 5 tháng năm 2023 có hơn nửa triệu lao động bị ảnh hưởng về việc làm, chiếm khoảng 3,4% tổng số lao động trong doanh nghiệp. Trong đó, số bị mất việc, thôi việc là 279.409 người (chiếm 54,79%), chủ yếu tập trung tại một số tỉnh, thành phố lớn có nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất và ở một số ngành nghề như dệt may, da giày, chế biến gỗ, sản xuất và lắp ráp linh kiện điện tử...
Theo báo cáo của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tại phiên họp thường kỳ tháng 5 của UBND thành phố, tại Hải Phòng có hơn 20.000 doanh nghiệp đang hoạt động với tổng số lao động hơn 500.000 người. Thời điểm đầu năm 2023 xuất hiện tình trạng một số doanh nghiệp bị thiếu, nhỡ việc làm, giảm giờ làm do đơn hàng giảm, khó khăn về nguyên vật liệu, nhưng vẫn cố gắng bảo đảm trả lương từ 100% đến 70% để giữ chân công nhân. Đến hết quý 1, phần lớn các doanh nghiệp lớn, tại các khu công nghiệp tiếp tục ổn định và mở rộng sản xuất, có nhu cầu tuyển dụng lao động. Đến tháng 5-2023, số lao động làm việc tại các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tăng hơn 5 nghìn lao động so với thời điểm cuối năm 2022. Dự báo những tháng cuối năm, nhu cầu tuyển mới trên địa bàn thành phố đạt gần 15.000 lao động. Tuy nhiên, cũng trong 5 tháng năm 2023, đăng ký bảo hiểm thất nghiệp trên địa bàn ước 9.590 người (tăng 43,86% so với cùng kỳ); đã giải quyết chế độ bảo hiểm thất nghiệp 7.150 người (tăng 36,29% so với cùng kỳ năm); tư vấn, giới thiệu việc làm cho 9.590 người (tăng 43,86% so với cùng kỳ). Nguyên nhân người hưởng bảo hiểm thất nghiệp tăng chủ yếu là do sau khi dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát, người lao động có tâm lý tìm kiếm việc làm có thu nhập, phúc lợi tốt hơn. Mặt khác, thành phố tiếp tục thu hút nhiều dự án lớn, tăng cơ hội việc làm, nên nhiều người lao động “chuyển việc”.
Bức tranh việc làm phần nào thể hiện “sức khỏe” của doanh nghiệp và nền kinh tế. Với việc thành phố tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh, cao gấp khoảng 3 lần bình quân chung cả nước, dự báo thị trường lao động, việc làm tại Hải Phòng nhiều khả quan trong những tháng tới.
Song, vấn đề lao động, việc làm còn nhiều hạn chế, bất cập. Theo lãnh đạo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, đó là tình trạng kỹ năng lao động còn thấp, trong khi thị trường lao động biến động tương đối nhanh chóng cả về cơ cấu, quy mô và xu hướng phát triển trong tương lai. Số lao động có bằng cấp, chứng chỉ hiện nay mới là 26,4%, trong khi đối mặt với nguy cơ sụt giảm nhu cầu ở một số ngành nghề khi công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo phát triển, ứng dụng rộng rãi... Chính vì vậy, để tạo nền tảng căn cơ cho thị trường lao động Hải Phòng phát triển lành mạnh, đáp ứng yêu cầu nhân lực một trung tâm công nghiệp lớn của cả nước, thành phố xác định tập trung nguồn lực cho các chương trình, đề án tạo nhiều việc làm bền vững, nhất là việc làm năng suất cao; tiếp tục thu hút lao động ngoại tỉnh chất lượng cao; tăng cường liên kết để đào tạo, đào tạo lại, nâng cao chất lượng nguồn lao động.../.