Gỡ “thẻ vàng” khai thác thủy sản: Tranh thủ tối đa “thời gian vàng”
(HPĐT)- Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) kiểm tra việc chấp hành quy định chống khai thác hải sản trái phép, không khai báo và không theo quy định (IUU) tại Việt Nam lùi thời gian từ tháng 5 sang tháng 10. Trong bối cảnh việc thực hiện các khuyến nghị của EC chưa được triệt để, đây được xem như “thời gian vàng” để cơ quan chức năng, các địa phương vào cuộc quyết liệt, khẩn trương, trách nhiệm cao hơn để gỡ “thẻ vàng” trong năm 2023.

Từ nay đến tháng 10 sẽ là “thời gian vàng” giúp các cơ quan chức năng, địa phương khắc phục triệt để tồn tại, hạn chế để gỡ “thẻ vàng” khai thác thủy sản.
Hạn chế chậm được khắc phục
Thông tin tại cuộc họp chống khai thác IUU của Chính phủ với 28 địa phương ven biển ngày 1-6 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Phùng Đức Tiến cho biết, từ đầu năm 2023 đến nay, dù có nhiều giải pháp thực hiện các khuyến nghị của EC và ý kiến các Đoàn Thanh tra trước, song việc thực hiện các quy định chống khai thác IUU còn nhiều hạn chế. Một trong những vi phạm khá phổ biến tại các địa phương là tình trạng tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), chất lượng ghi chép nhật ký không bảo đảm. Tại một số tỉnh, thành phố để xảy ra tình trạng tàu cá của ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, khiến nỗ lực gỡ “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam trong năm 2023 thêm khó khăn. Rất may, Đoàn Thanh tra lần thứ 4 của EC sang Việt Nam lùi thời gian tới tháng 10. Đây được coi như “thời gian vàng” giúp các địa phương tích cực vào cuộc, chấn chỉnh, khắc phục những hạn chế.
Tại Hải Phòng, dù trong nhiều năm qua không có tàu cá của ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ nhưng tình trạng mất tín hiệu VMS của các tàu khai thác xa bờ còn diễn ra. Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tính riêng 5 tháng năm 2023, tổng số tàu cá mất kết nối VMS trên biển là 97 tàu. Hiện, cơ quan chức năng đang tiếp tục theo dõi, phối hợp xác minh để tiến hành xử phạt 31/97 tàu…
Đến 1-6, thành phố có 894/894 tàu cá đang hoạt động được đăng ký trên phần mềm cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); 100% tàu cá được cấp giấy phép khai thác thủy sản; 334/334 tàu chiều dài từ 15 m trở lên được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Thành phố tiếp tục triển khai hỗ trợ thuê bao dịch vụ thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá của ngư dân thành phố theo Nghị quyết 13/2020/NQ-HĐND thành phố.
Tận dụng cơ hội, gỡ “thẻ vàng” trong tháng 10
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, năm 2023 là “thời điểm vàng” giúp ngành thủy sản Việt Nam gỡ được cảnh báo “thẻ vàng” của EC đối với thủy sản. Vì sau 3 lần sang Việt Nam, Đoàn Thanh tra nắm rõ, chia sẻ với những khó khăn, thách thức và ghi nhận sự chuyển biến của Việt Nam trong thực hiện các khuyến nghị. Do đó, từ nay đến tháng 10, các cơ quan chức năng, các địa phương cần nắm chắc cơ hội, nỗ lực thực hiện biện pháp mạnh, kiên quyết ngăn chặn bằng được các tàu các có hành vi vi phạm khai thác IUU.
Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Lê Trung Kiên cho biết, mặc dù là địa phương được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đánh giá cao, có nhiều tiến bộ, chuyển biến thực chất trong thực hiện các khuyến nghị của EC nhưng từ nay đến tháng 10, với quyết tâm cùng với cả nước gỡ cảnh báo “thẻ vàng”, Chi cục tham mưu với Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU thành phố, lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo các đơn vị chức năng, UBND quận, huyện thực hiện nghiêm túc các giải pháp gỡ thẻ vàng. Đơn vị phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng và các lực lượng thực thi pháp luật trên biển giám sát chặt chẽ hoạt động của tàu cá hoạt động vùng khơi, bảo đảm không để tàu cá Hải Phòng vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ. Chi cục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về chống khai thác IUU bằng nhiều hình thức: tổ chức hội nghị tuyên truyền; phổ biến thông qua các đợt kiểm tra, kiểm soát hoạt động nghề cá tại cảng cá, trên các khu vực, vùng biển thuộc phạm vi quản lý; phát thanh hằng ngày tại các cảng cá có nhiều tàu cập bến như Ngọc Hải, Trân Châu, Bạch Long Vĩ…
Việc có tận dụng được cơ hội, gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC trong tháng 10 tới hay không đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, mạnh mẽ, trách nhiệm hơn từ các bộ, ngành, cơ quan trung ương đến các địa phương và cả ngư dân. Tại cuộc họp mới đây, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn yêu cầu các địa phương bố trí cán bộ có năng lực, trách nhiệm, chuyên môn thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU; xử lý kiên quyết hành vi vi phạm để tăng sự răn đe trong cộng đồng, giúp mỗi ngư dân biết được những được- mất khi có hành vi khai thác IUU./.