Đẩy nhanh giải ngân gói hỗ trợ lãi suất 2% theo Nghị định 31 của Chính phủ: Gỡ vướng mắc về điều kiện tiếp cận

Công ty CP thương mại Viễn Đông chuyên sản xuất kim loại (quận Ngô Quyền) được hỗ trợ nguồn vốn vay giảm lãi suất 2% từ Agribank Chi nhánh thành phố Hải Phòng.

Mới giải ngân được 0,64%

Theo Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Dung, hiện gói hỗ trợ lãi suất 2% giá trị 40.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ kinh doanh mới giải ngân đạt khoảng 0,64%, với 1.784 khách hàng được nhận hỗ trợ. Tại Hải Phòng, ước đến ngày 31-5-2023, doanh số cho vay được hỗ trợ lãi suất theo Nghị định 31 của Chính phủ đạt 985 tỷ đồng; số khách hàng được hỗ trợ là 20 khách hàng; dư nợ được hỗ trợ lãi suất đạt 550 tỷ đồng. Nguyên nhân gói hỗ trợ giảm 2% lãi suất không “hấp thụ” được khách hàng do còn nhiều vướng mắc liên quan quy định như: điều kiện tiếp cận; chứng minh sức khỏe tài chính của doanh nghiệp; chứng từ hóa đơn tài chính… Mặc dù ngay khi triển khai gói hỗ trợ, NHNN Chi nhánh Hải Phòng công bố “Đường dây nóng” tiếp nhận phản ánh về chính sách hỗ trợ lãi suất 2%. Đồng thời, yêu cầu các ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố chủ động tiếp cận, đồng hành và hướng dẫn khách hàng, giúp khách hàng hiểu đúng về chính sách để hạn chế tối đa các kiến nghị, khiếu nại; giải ngân kịp thời nguồn kinh phí hỗ trợ lãi suất, bảo đảm hỗ trợ lãi suất công khai, minh bạch, đúng quy định, đúng đối tượng, đúng mục đích, ngăn ngừa các rủi ro, trục lợi chính sách.

Gói hỗ trợ giảm lãi suất 2% thực sự là chủ trương, chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước nhằm hỗ trợ phục hồi nhanh nền kinh tế. Tuy nhiên, khi ngân hàng triển khai, doanh nghiệp trên địa bàn nội thành tiếp cận thuận lợi hơn so với các khu vực ngoại thành. Giám đốc Agribank Chi nhánh Đông Hải Phòng Hồ Thị Hồng Thắm cho biết: Agribank chưa triển khai được trường hợp nào cho vay theo Nghị định 31 tại các huyện, như: Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, An Lão… Nguyên nhân do phần lớn doanh nghiệp ở đây hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản, chăn nuôi gia công; hợp tác xã không có tài sản bảo đảm khi vay vốn; không chứng minh được tài chính hóa đơn đầu ra vào; minh bạch tài chính kém, báo lỗ, doanh thu thấp… Như trường hợp khách hàng Lưu Xuân Vàng, ở thôn Tiên Cường (huyện Tiên Lãng), mặc dù vay vốn từ ngân hàng để đầu tư trang trại nuôi gia công lợn cho Công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam, với nguồn vốn đầu tư ban đầu gần 5 tỷ đồng, nhưng khó tiếp cận gói vay hỗ trợ giảm lãi suất 2%, cũng vì ông Vàng không có hóa đơn đầu ra/vào mà tất cả do công ty liên kết cung cấp từ con giống, nguồn thức ăn…

Đề xuất chuyển nguồn hỗ trợ

Theo quy định, doanh nghiệp muốn được giảm lãi suất vay vốn 2% phải chứng minh được khả năng phục hồi, khả năng trả nợ. Với khó khăn chung của nền kinh tế, nhiều doanh nghiệp nhỏ khó có thể đáp ứng được yêu cầu này.Theo các chuyên gia tài chính, kết quả giải ngân gói cho vay hỗ trợ lãi suất chưa như kỳ vọng cũng do một số vướng mắc như tâm lý e ngại thanh kiểm tra của doanh nghiệp. Cụ thể, doanh nghiệp phải cân nhắc giữa lợi ích từ hỗ trợ lãi suất 2% và chi phí bỏ ra phải theo dõi hồ sơ, chứng từ, thủ tục hậu kiểm.... Gói hỗ trợ lãi suất 40.000 tỷ đồng chỉ có hiệu lực đến hết 31-12 năm nay. Trong khi hiện đến tháng 6 mà tỷ lệ giải ngân mới đạt 0,64%. NHNN dự kiến số tiền cho vay hỗ trợ lãi suất lũy kế đến hết năm nay cũng chỉ đạt khoảng 2.570 tỷ đồng, tương đương chưa đến 6,5% tổng gói.

Để giúp chính sách phát huy hiệu quả, nhiều chuyên gia đề xuất cơ quan chức năng không tiếp tục sửa các tiêu chí, điều kiện để hưởng hỗ trợ lãi suất 2%. Thay vào đó, có thể nghiên cứu, chuyển nguồn ngân sách sang cho các chính sách khác có khả năng triển khai, còn dư địa thực hiện. Những vướng mắc hiện nay không dễ tìm giải pháp tháo gỡ, vì vậy nên chuyển tiếp hoặc chuyển sang một gói khác có tính hiệu quả cao hơn để hỗ trợ doanh nghiệp. Ngoài ra, nguồn vốn chưa dùng hết có thể chuyển sang các chính sách về tài khóa, hỗ trợ giảm thuế, phí trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp. Mới đây, NHNN có đề xuất liên quan đến việc chuyển nguồn từ gói hỗ trợ lãi suất 2% quy mô 40.000 tỷ đồng cho miễn, giảm thuế, phí, bao gồm cả thuế giá trị gia tăng. Trước mắt, nhằm tiếp tục đẩy mạnh triển khai chính sách cho vay hỗ trợ giảm lãi suất 2% từ nay đến cuối năm 2023, NHNN Chi nhánh Hải Phòng có công văn yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động tiếp cận, đồng hành, hướng dẫn khách hàng, nhất là khách hàng thuộc diện thụ hưởng và đang có dư nợ thuộc ngành, lĩnh vực được hỗ trợ lãi suất để họ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục được hỗ trợ lãi suất theo quy định; tăng cường công tác thông tin, truyền thông, tuyên truyền về chính sách hỗ trợ lãi suất… giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh hiểu rõ về cách thức để tiếp cận chính sách hỗ trợ lãi suất tại ngân hàng thương mại - Giám đốc NHNN Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Dung thông tin./.

Bài và ảnh: THẢO ANH