Phố trong tranh Trần Trung Kỳ
(HPĐT)- Gần như cả cuộc đời thầm lặng sống tại quê nhà Nam Định, chuyên tâm với nghề dạy học, chỉ đến những ngày tháng gần như cuối trên giường bệnh, bạn bè, đồng nghiệp, người hâm mộ, học trò và các thành viên trong gia đình mới giật mình, cuống quýt vì họa sĩ Trần Trung Kỳ hóa ra chưa có một triển lãm cá nhân nào. Trong khi, gia tài các tác phẩm hội họa Trần Trung Kỳ để lại, sau bao năm tháng mê mải, lặng lẽ vẽ, đều đẹp và thiết tha tình cảm...
Phố Nam Định - tác phẩm của họa sĩ Trần Trung Kỳ.
Trần Trung Kỳ mất ngày 24-12-2014 sau thời gian ngắn điều trị bệnh ung thư. Một tháng sau đó, ngày 24-1-2015, triển lãm “Thành Nam một thuở”giới thiệu các tác phẩm của ông diễn ra tại Blue gallery (Tràng Tiền, Hà Nội). Từ căn nhà trầm mặc trên phố cũ Hàng Sắt (Nam Định), các bức tranh của họa sĩ Trần Trung Kỳ bước ra ánh sángtới với công chúng rộng rãi và lập tức tạo nên những sự đồng cảm sâu sắc. Sinh năm 1939 tại Mỹ Lộc (Nam Định), theo học tại Trường Mỹ thuật Yết Kiêu, năm 1975 tốt nghiệp ra trường, ông trở về quê hương chuyên tâm giảng dạy nghệ thuật.
Thực ra, Trần Trung Kỳ vẽ từ sớm, ngay thập niên 50 của thế kỷ 20. Do bản tính khiêm nhường và bối cảnh lúc đó, ông ít công bố tác phẩm của mình. Sang cuối những năm thập niên 70, Trần Trung Kỳ mới bắt đầu xuất hiện tên tuổi như một họa sĩ chuyên nghiệp, tác phẩm của ông được cử đi tham dự các triển lãm quốc tế tại các quốc gia xã hội chủ nghĩa thời bấy giờ, cũng như tham dự các trại sáng tác ở nước ngoài. Dù ở đâu, trong bối cảnh nào, hội họa Trần Trung Kỳ cũng dễ tạo thiện cảm bởi sự sâu lắng, chắt lọc về nội tâm, hài hòa về màu sắc, bố cục. Ông đại diện lớp họa sĩcoi sáng tác mỹ thuật cũng như một nhiệm vụ phải hoàn thành. Nhưng vốn là người giàu tình cảm cộng với tài năng sẵn có, nên “nhiệm vụ sáng tác” của Trần Trung Kỳ đã tạo ra những thành quả xuất sắc, mang giá trị lớn...
Vẽ gì, chân dung hay phong cảnh, chất liệu nào, dù là bột màu hay lụa hay khắc gỗ thì lựa chọn hàng đầu của họa sĩ Trần Trung Kỳ vẫn là quê hương Nam Định, là cuộc sống, con người, phố phường Thành Nam nhỏ bé, chân chất và ăm ắp trữ lượng văn hóa. Ông cũng vẽ phố Nam Định, những phố cũ nhỏ hẹp với những căn nhà nhuốm màu thời gian, cũng lô xô mái ngói, cũng u uẩn và kiêu hãnh... Trần Trung Kỳ vẽ những bức phố Thành Nam như tái hiện nhịp sống của một vùng đất, hoặc ông tự họa chính nội tâm của ông. Cả một đời làm thầy giáo, làm nghệ thuật, Trần Trung Kỳ là một biểu hiện điển hình của thời đại mình, những nghệ sĩ tài hoa, cặm cụi một đời như con ong thợ, cho ra những tác phẩm lan tỏa tình cảm và đầy chất sáng tạo nghệ thuật của mình.../.